Një veshkë derri e modifikuar gjenetikisht ka mbajtur gjallë dhe pa dializë një 66-vjeçar për plot nëntë muaj, p&...
AKTUALITET
Kontrata klienteliste? Institucionet që shpenzojnë miliona euro për qiratë! Pse nuk investojnë në asete të përhershme
PiranjatPërditësimi i fundit 8 Tetor 2025, 22:10
Mbi 300 milionë lekë në vit paguhen për një sërë ambientesh që shërbejnë si zyra ku ushtrojnë aktivitetin institucione të ndryshme në vend sipas Ministrisë së Financave.
“Ne kemi analizuar në zyrën tonë një analizë për pronën publike të cilat janë dhënë përmes ankandeve dhe qira-dhënieve tek privati në 10 vitet e fundit dhe na rezulton që kjo ka ardhur me një numër shumë të lartë dhe përshkallëzim shumë të madh të terreneve të pronave të dhëna me qira”, u shpreh Arianita Brahaj, eksperte ekonomie.
“Edhe një numër institucionesh që kanë patur mundësi të investojnë për zyra apo ambiente pune kanë bërë zgjedhje të dyshimta sa i takon truallit apo sa i takon vendndodhjes. Kjo ka ndodhur në dogana ka ndodhur në kompanitë shtetërore energjetike apo kompanitë e tjera”, u shpreh Zef Preci, ekspert ekonomie.
“Bashkia duhet të vendosë t’i bëjë publike në faqen e saj të internetit të gjithë listën e pronave të aseteve sipas kategorive që ajo posedon”, u shpreh Agron Haxhimali-Instituti për Bashkitë e Shqipërisë.
Shteti ka një listë të gjatë me mbi 100 kontrata qiramarrje. Autoriteti Kombëtar i Ushqimit zhvillon aktivitetin e tij në një ambient me qira mujore mbi 15 milionë lekë, një shifër mjaft e lartë. Edhe drejtoritë rajonale të këtij institucioni në Tiranë, Kukës, Lezhë dhe Berat gjithashtu janë të vendosura në ambiente private.
AKU: Për Drejtorinë e Përgjithshme ambienti ka një sipërfaqe prej 1243 m2 me vlere 1,267,860 leke neto ne muaj, për Drejtorinë Rajonale AKU Lezhë ambienti ka një sipërfaqe prej 291 m2 me vlere 160,000 leke neto ne muaj, për Drejtorinë Rajonale AKU Kukës ambienti ka një sipërfaqe prej 276 m2 me vlere 180,000 leke neto ne muaj dhe për Drejtorinë Rajonale te AKU Berat ambienti ka një sipërfaqe prej 339.7 m2 me vlere 220,000 leke neto ne muaj.
Gjykata Kushtetuese, ka marrë me qira ambiente tek privati por mbetet e paqartë se çfarë hapësirash, në çfarë zonë, sa sipërfaqe dhe për çfarë i shërbejnë. Sipas të dhënave në spending data rezulton se pagesa mujore është në vlerën 26 mijë lekë. Një tjetër shumë del nga të dhënat e ministrisë së financave ku flitet për pagesë rreth 35 mijë lekë.
Aparati qëndror i INSTAT dhe degët vartëse të tij në Elbasan, Kukës, Lezhë, Shkodër dhe Vlorë vijojnë të ushtrojnë aktivitetin në ambiente me qira. Faturat mujore variojnë nga rreth 52 mijë, deri në 341 mijë lekë.
Nëse e marrim analizë për 12 muaj, qiraja për degën e INSTAT në Vlorë do të kushtonte afro 4 milionë lekë të reja. Për 10 vite shuma shkon 40 milionë lekë ose 400 mijë euro. Kjo do të mjaftonte që shteti të siguronte godinën e vetë dhe të amortizonte rëndesën financiare. Pas 10 vitesh, jo vetëm që problem mbetet aty, por paratë do të vijojnë të shpenzohen lumë.
Është interesante që edhe vetë Komisioni i Prokurimit Publik, institucioni qëndror i tenderave, rezulton se ka marrë ambiente me qira për të cilat paguan plot 798 mijë lekë të reja në muaj. Në vit, shuma shkon plot 9.5 milionë lekë, ose rreth 95 mijë euro.
“Kjo duhet parë si një papërgjegjshmëri jo thjesht e qeverisë qëndrore e cila luan me porte aeroporte, hapësira të mëdha toka bujqësore por edhe e pushtetit vendor të cilët duke shfrytëzuar autoritetin që kanë përdorin pikërisht këto prona në pot ë njëjtën mënyrë, pra për interesa përfitimesh financiare, korruptive politike në një farë mënyrë e për qoka”, u shpreh Zef Preci, ekspert ekonomie.
Ironikisht, në listën e institucioneve që kanë marrë ambiente me qira janë edhe ato në varësi të ministrisë së arsimit. Pavarësisht rëndësisë që kanë këto institucione dhe do të duhej të investohej për t’i pasur ambiente të përhershme, ende universitetet, drejtoritë arsimore, zyrat arsimore e të tjerë disponojnë ambiente me qira.
Universiteti Aleksandër Xhuvani në Elbasan paguan plot 2.5 milionë lekë për qira ambienti. Universiteti “Ismail Qemali”, në Vlorë, paguan afro 11 milionë lekë. Zyra vendore e Arsimit në Kamëz paguan për dy ambiente me qira. Zyrat e tjera në Divjakë, Selenicë dhe Vorë paguajnë gjithashtu. Drejtoria Arsimore Rajonale në Lezhë paguan për dy ambiente.
Kërkimi shkencor në Shqipëri është inekzistent, por universitetet kanë shpenzuar para’ për ambiente me qira që I shërbejnë pikërisht këtij zëri. Janë marrë me qira 3 ambiente me vlera përkatësisht 177 mijë lekë, 86 mijë lekë dhe 231 mijë lekë. Pra, afro 5 mijë euro.
Nuk dihet se për çfarë iu shërbejnë këto ambiente megjithatë kostot rëndojnë sërish në buxhetin e tyre. Juristët kanë rezerva për mënyrën e hartimit të kontratave. Pothuajse të gjitha kontratat janë të njëjta dhe kjo faktohet sa herë që ka mosmarrëveshje dhe palët përfundojnë në gjyq.
“Në përgjithësi cilësia e kontratave te ne është cilësia më e dobët e mundshme. Pjesa më e madhe e noterëve kanë aftësi tepër të kufizuar dhe tepër të zakonshme për hartimin e kontratave. Mbi 90% e kontratave do të zëvendësoheshin vetëm me një rresht, dy palët bien dakord që për këtë kontratë të zbatojnë legjislacionin në fuqi”, u shpreh Jordan Daci, avokat.
“Kemi kontrata që nuk personalizojnë rrethanat specifike të palëve, objekti, etj., me radhë. Kjo kontratë do të ishte ajo që e rregullon siç duhet marrëdhënien…”, u shpreh avokati, Jordan Daci./Tch
