Protestat në Tiranë vijojnë me përplasje mes demonstruesve dhe policisë së rendit, shkruan BBC. Nxënësit e shkollave t...
AKTUALITET
"Nuk jemi të sigurt që mostrat janë marrë dhe analiza ka filluar!" Skandali me mbetjet toksike/ Rrjeti i Bazelit: Nuk ka transparencë për hetimet nga autoritet shqiptare
M.B.Përditësimi i fundit 5 Mars 2025, 10:37
DURRËS- Rrjeti i Veprimit të Bazelit ngre dyshime se Prokuroria e Durrësit nuk po e heton çështjen siç duhet për çështjen e mbetjeve toksike. Kontejnerët mbërritën më 28 tetor 2024 dhe pas sekuestrimit të tyre nga prokuroria e Durrësit u hoqën dhe u dërguan në zonën e portit të Porto Romanos në Durrës. Plani ishte që nga përmbajtja e kontejnerëve të merrej kampion dhe të analizohej nga laboratorë të pavarur për të përcaktuar nëse materiali ishte në fakt mbetje dhe me anë të “gjurmëve kimike” të përcaktohej se kush e gjeneroi materialin. Deri më tani të gjitha indikacionet tregojnë si burim fabrikat e çelikut Kurum që ndodhen në Elbasan.
Sipas rregullave të Konventës së Bazelit, e cila përfshin Shqipërinë dhe Tajlandën si palë pjesëmarrëse, eksporti i mbetjeve të rrezikshme mund të bëhet vetëm me pëlqimin me shkrim të vendeve eksportuese, vendeve transitore dhe vendeve importuese. Sipas BAN, çështja e përgjegjësisë penale nuk mund të injorohet më. Grupet e shohin shumë të parregullt që pas kaq shumë javësh asgjë nuk është raportuar.
“Ne nuk jemi as të sigurt që mostrat janë marrë dhe analiza ka filluar. Nëse ka filluar, është shqetësuese që marrja e mostrave nuk është bërë publikisht dhe me protokollet e duhura dhe procedurat zinxhir të ruajtjes së ndjekur. Trafikimi i paligjshëm i mbetjeve të rrezikshme është një çështje serioze që kërkon sanksione penale sipas traktatit që Shqipëria ka nënshkruar. Nuk është e pranueshme të pretendohet se nuk ka ndodhur dhe shpresojmë se do të harrohet”, tha Jim Puckett nga Rrjeti i Veprimit të Bazelit.
BAN i kishte ofruar më herët Prokurorisë së Durrësit informacion në një deklaratë dëshmie, e cila përfshinte fotografitë e sinjalizuesit dhe deklaratat origjinale të mbetjeve që po ngarkoheshin në portin e Durrësit, si dhe të dhëna kampionimi që tregonin nivele të larta të ndotjes nga objekti marrës i propozuar në Tajlandë si dhe të gjithë numrat e kontejnerëve të mbetjeve të përfshira, duke përfshirë numrat e kontejnerëve të 110 kontejnerëve të tjerë të dërguar më herët në vitin 2024 në Kinë, të cilat Kina i kishte sekuestruar si importe të paligjshme të mbetjeve. BAN gjithashtu i kishte referuar autoritetet në disa laboratorë në BE që mund të analizonin mbetjet.
Mbetjet toksike, çfarë dihet për rrugëtimin e tyre?
Një total prej 102 kontejnerë, që besohet se ishin të mbushura me mbetje të dyshimta, u shkarkuan në portin e Durrësit nga një anije konteinerësh me flamur turk në nëntor dhe u dërguan në një "lokacion të sigurt", thanë autoritetet. Në atë kohë, prokuroria e Durrësit tha se kishte nisur një hetim për "kontrabandë me mallra të ndaluara" dhe "shpërdorim pushteti", në bashkëpunim me Zyrën Evropiane Kundër Mashtrimit OLAF.
Kontejnerët u larguan nga Shqipëria korrikun e kaluar dhe sipas dokumenteve doganore të asaj kohe, ngarkesa e saj përbëhej nga mbetje industriale, konkretisht "oksid hekuri", eksporti i të cilave është i autorizuar. Por informacioni i transmetuar nga një sinjalizues në Rrjetin e Veprimit të Bazelit (BAN) sugjeroi se ngarkesa përmbante në të vërtetë "pluhur të mbetjeve të rrezikshme të ndotjes nga fabrikat dytësore të çelikut", sipas një deklarate nga BAN dhe OJQ mjedisore Milieukontakt Albania.
Tajlanda e refuzoi ngarkesën dhe ajo u kthye në Shqipëri pas disa muajsh në det, me ndalesa dhe ndërrime anijesh në vende të ndryshme, përfshirë Spanjën, Portugalinë, Italinë dhe Turqinë. Dërgesa e mbetjeve industriale nga vendet perëndimore për t'u përpunuar diku tjetër në botën në zhvillim është një biznes global që vlerësohet të jetë me vlerë midis 44 miliardë dhe 70 miliardë euro (46 miliardë deri në 74 miliardë dollarë) në vit, sipas OJQ-ve mjedisore.
