Një protestues i pranishëm para Ministrisë së Arsimit ka ironizuar efektivët e policisë për sjelljen e tyre gjatë protes...
BOTA
Pasojat e tërmetit tragjik/ Mandalay ishte dikur "qyteti i arit" dhe faltoreve vezulluese, tani i vjen era trupa të vdekur
r.llPërditësimi i fundit 1 Prill 2025, 17:06
pamje ngamandalay
MIANMAR- Mandalay dikur njihej si qyteti i arit, i mbushur me faltore vezulluese dhe varre budiste, por ajri në ish-kryeqytetin mbretëror të Mianmarit tani mban erë trupash të vdekur. Një numër i madh kufomash janë shënuar që nga një tërmet me magnitudë 7.7 që goditi të premten e kaluar afër Mandalay, saqë u është dashur të "digjen në pirgje", thotë një banor.
Numri i të vdekurve nga tërmeti dhe një seri pasgoditjesh ka kaluar mbi 2700, me 4521 të plagosur dhe qindra të zhdukur, tha shefi ushtarak i Mianmarit. Këto shifra pritet të rriten në ditët në vijim. Banorët në qytetin e dytë më të populluar të vendit thonë se kanë kaluar netë pa gjumë duke endur rrugëve të dëshpëruar ndërsa furnizimet me ushqim dhe ujë po pakësohen.
Infrastruktura e dobët dhe një sërë konfliktesh civile po pengojnë rëndë përpjekjet e ndihmës në Myanmar, ku ushtria ka një histori të shtypjes së shkallës së fatkeqësive kombëtare. Numri i të vdekurve pritet të vazhdojë të rritet pasi ekipet e shpëtimit do të kenë akses në më shumë ndërtesa të shembura dhe zona të mbyllura.
Shumë banorë kanë jetuar jashtë tendave ose përgjatë rrugëve, nga frika se ajo që ka mbetur nga shtëpitë e tyre nuk do t'i rezistojë pas lëkundjeve. Por të mbijetuarit po gjenden ende në qytet. Shërbimi zjarrfikës tha se kishte shpëtuar 403 njerëz në Mandalay në katër ditët e fundit dhe gjeti 259 trupa. Numri i vërtetë i viktimave mendohet të jetë shumë më i lartë se versioni zyrtar.
Në një fjalim televiziv të martën, shefi ushtarak Min Aung Hlaing tha se numri i të vdekurve mund të kalojë 3,000, por Shërbimi Gjeologjik i SHBA tha të premten "një numër i vdekjeve mbi 10,000 është një mundësi e fortë" bazuar në vendndodhjen dhe madhësinë e tërmetit.
Fëmijët e vegjël janë traumatizuarveçanërisht nga katastrofa. Një pastor vendas i tha BBC-së se djali i tij tetë-vjeçar kishte shpërthyer në lot papritmas disa herë në ditët e fundit, pasi kishte parë pjesë të lagjes së tij të varrosura nën rrënoja në një çast.
Një murg që jeton pranë godinës Sky Villa, një nga ndërtesat më të goditura, e reduktuar nga 12 në gjashtë kate nga tërmeti, i tha BBC-së se ndërsa disa njerëz ishin nxjerrë të gjallë, "vetëm trupa të pajetë janë gjetur" në 24 orët e fundit.
"Shpresoj se kjo do të përfundojë së shpejti. Ka shumë [trupa] ende brenda, mendoj se më shumë se njëqind," tha ai.
Krematoriumet afër Mandalay janë mbingarkuar, ndërsa autoriteteve u mbarojnë qeset e trupit, mes furnizimeve të tjera, përfshirë ushqimin dhe ujin e pijshëm. Rreth qytetit, mbetjet e faltores së grimcuar dhe kunjat e arta rreshtohen rrugëve. Ndërsa Mandalay dikur ishte një qendër kryesore për prodhimin e fletëve të arit dhe një destinacion popullor turistik, varfëria në qytet është rritur në vitet e fundit, si kudo në Myanmar (më parë e quajtur Burma).
Tërmeti i javës së kaluar preku gjithashtu Tajlandën dhe Kinën, por ndikimi i tij ka qenë veçanërisht shkatërrues në Mianmar, i cili është shkatërruar nga një luftë e përgjakshme civile, një ekonomi e gjymtuar dhe zhgënjim i përhapur që kur ushtria mori pushtetin në një grusht shteti në vitin 2021.
Të martën, Mianmar mbajti një minutë heshtje për të kujtuar viktimat, pjesë e një jave zie kombëtare. Junta bëri thirrje që flamujt të valëviten në gjysmështizë, të ndërpriten transmetimet në media dhe u kërkoi njerëzve të bëjnë nderimet e tyre. Edhe para tërmetit, më shumë se 3.5 milionë njerëz ishin zhvendosur brenda vendit. Mijëra të tjerë, shumë prej tyre të rinj, kanë ikur jashtë vendit për të shmangur rekrutimin e detyruar, kjo do të thotë se ka më pak njerëz për të ndihmuar me punën e ndihmës dhe rindërtimin e mëvonshëm të vendit.
Rusia dhe Kina, të cilat kanë ndihmuar në mbështetjen e regjimit ushtarak të Mianmarit, janë ndër vendet që kanë dërguar ndihmë dhe mbështetje të specializuar. Ndërsa junta kishte thënë se e gjithë ndihma është e mirëseardhur, disa punonjës humanitarë kanë raportuar sfida për të hyrë në zonat e goditura nga tërmeti. Mediat lokale në Sagaing, epiqendra e tërmetit, kanë raportuar kufizime të vendosura nga autoritetet ushtarake që kërkojnë që organizatat të dorëzojnë listat e vullnetarëve dhe sendet që duan të sjellin në zonë.
Disa grupe të të drejtave, duke përfshirë Human Rights Watch dhe Amnesty International, i kanë kërkuar juntës që të lejojë punonjësit e ndihmës qasje të menjëhershme në këto zona.
"Junta ushtarake e Mianmarit ende shkakton frikë, edhe në vazhdën e një fatkeqësie të tmerrshme natyrore që vrau dhe plagosi mijëra," tha Bryony Lau, zëvendësdrejtor i Human Rights Watch për Azinë.
"Hunta duhet të shkëputet nga praktika e saj e tmerrshme e së kaluarës dhe të sigurojë që ndihma humanitare të arrijë shpejt tek ata, jeta e të cilëve është në rrezik në zonat e prekura nga tërmeti," tha ajo. Junta ka tërhequr gjithashtu kritika për vazhdimin e hapjes së zjarrit mbi fshatrat, edhe pse vendi po tërhiqet nga katastrofa./ BBC
