Protestat në Tiranë vijojnë me përplasje mes demonstruesve dhe policisë së rendit, shkruan BBC. Nxënësit e shkollave t...
BOTA
Analiza e Financial Times: Si e ndryshoi Donald Trump rrënjësisht marrëveshjen për tokat e rralla dhe energjinë në Ukrainë?
m.lPërditësimi i fundit 27 Mars 2025, 21:50
SHBA- Një draft i ri i marrëveshjes që zgjeron kontrollin mbi mineralet dhe jo vetëm, pa dhënë asnjë garanci sigurie, u dërgua nga SHBA në Ukrainë, duke krijuar të dhëna shumë të ndryshme në skenën gjeopolitike, por edhe acarim të jashtëzakonshëm në Kiev.
Siç raporton Financial Times në analizën e tyre, kushtet e përfshira në projekt-marrëveshjen e re janë shumë të ndryshme nga marrëveshja fillestare financiare e hartuar muajin e kaluar. Zyrtarë të lartë ukrainas thanë se propozimi mund të minojë sovranitetin e kombit të tyre, të kanalizojë fitimet jashtë vendit dhe të thellojë varësinë e tij nga Uashingtoni.
Drafti i ri thotë se marrëveshja do të zbatohet për të gjitha burimet minerale, përfshirë naftën dhe gazin, në të gjithë territorin ukrainas. Sipas kushteve të reja, Ukraina dhe Shtetet e Bashkuara do të krijojnë një bord mbikëqyrës për të mbikëqyrur një fond të përbashkët investimi, i cili do të shpërndajë të ardhurat nga projektet e naftës, gazit dhe burimeve minerale midis dy vendeve.
SHBA do të emërojë tre nga pesë anëtarët e bordit, duke i dhënë Uashingtonit të drejtën e plotë të vetos mbi fondin.
Si do të kanalizohen fondet - Menaxhimi bërthamor
Sipas propozimit të ri, projektet e financuara nga fondi do të kryhen nga vetë qeveria ukrainase, si dhe nga kompanitë e miratuara nga Kievi ose agjencitë shtetërore. Ai gjithashtu parashikon që fondet e gjeneruara do të konvertohen drejtpërdrejt në valutë të huaj dhe do të kanalizohen jashtë vendit, ndërsa Ukraina do të jetë përgjegjëse për kompensimin e kompanive në rast vonese ose mosmarrëveshjesh.
SHBA do të merrte honorare nga fondi përpara Ukrainës, me një prim prej 4% dhe do të ruante të drejtat prioritare për projektet e infrastrukturës, si dhe të drejtat e vetos për shitjet e burimeve palëve të treta. Megjithëse drafti i ri nuk përfshin dispozita për pronësinë e SHBA-së mbi infrastrukturën e energjisë bërthamore të Ukrainës, një ide e diskutueshme e paraqitur javën e kaluar nga Presidenti Donald Trump - zyrtarët ukrainas besojnë se asetet bërthamore do të mbeten në tryezë në negociatat e ardhshme.
Kur do të nënshkruhet marrëveshja - Çfarë thonë ukrainasit?
Sekretari amerikan i Thesarit Scott Besant i tha Fox News të mërkurën se ai beson se marrëveshja mund të nënshkruhet që në fillim të javës së ardhshme. Por tre zyrtarë të lartë ukrainas i thanë FT se kjo nuk ka gjasa të ndodhë. Njëri prej tyre tha se projekt-propozimi i ri i SHBA është i padrejtë, ndërsa një tjetër e krahasoi atë me grabitje.
Një zyrtar i tretë tha se një ekip këshilltarësh ligjorë ka ardhur për të ndihmuar qeverinë të shqyrtojë dokumentin ndërsa ajo përgatit një kundërofertë. Ukrainasit kanë shprehur zhgënjimin me presionin në rritje të Trump për të bërë kompromis për të siguruar një armëpushim dhe paqe të qëndrueshme, edhe pse Kremlini nuk tregon asnjë shenjë për të ndaluar pushtimin e tij.
