Në ditën e nisjes së gjyqit të themelit për dosjen “Partizani”, ish-kryeministri Sali Berisha ka mohuar akuzat e ngritura...
BOTA
Analiza e The Guardian: Evropa po shikon nga Gjermania për udhëheqje teksa ajo lufton me veten! Këto zgjedhje do t'i shuajnë përsëri shpresat e saj
n.fPërditësimi i fundit 19 Shkurt 2025, 22:41
GJERMANI- Ka një ndryshim në këto katër vjet. Në vitin 2021, bota vëzhgoi zgjedhjet gjermane për të parë se kush do të pasonte "mbretëreshën" e pakurorëzuar të BE-së. Angela Merkel ishte bërë një simbol i demokracisë liberale në epokën e shënuar nga administrata e parë Trump, shkruan "The Guardian". Në Gjermani, dy figura luftuan në mënyrë eksplicite për ta zëvendësuar atë. Në thellësi të gjithë e dinin se lidershipi gjerman në Evropë po i vinte fundi. Por askush nuk mund ta kishte parashikuar se sa e pjerrët do të ishte rënia.
Sot, Gjermania është një vend që lufton me vetveten, gjithnjë e më i anashkaluar në Evropë dhe në botë. Pushtimi i dytë rus i Ukrainës në vitin 2022 shkatërroi gjerësisht trashëgiminë rozë të Merkelit, duke ekspozuar qasjen e saj të butë oportuniste ndaj liderëve autoritarë si Vladimir Putin dhe kryeministrit hungarez, Viktor Orban. Nën pasardhësin e Partisë Social Demokrate (SPD) të Merkelit, Olaf Scholz, vendi është bërë po aq i zbehtë dhe jo frymëzues sa vetë kancelari.
Zgjedhjet e përgjithshme të së dielës nuk do ta ndryshojnë rrënjësisht këtë. Rezultati është i parashikueshëm, në një mënyrë që kemi parë të luajmë për vite me radhë në të gjithë Evropën. Ashtu si në Suedi në 202 , në Holandë në 2023 dhe në zgjedhjet evropiane të vitit të kaluar, çështjet kryesore të fushatës janë emigracioni dhe roli i së djathtës ekstreme. Dhe ashtu si në ato raste, dhe shumë para tyre, kjo do të thotë se një parti e ekstremit të djathtë, këtë herë Alternativa për Deutschland (AfD), do të bëjë shumë mirë.
Ndryshe nga Suedia dhe Holanda, megjithatë, zgjedhjet nuk do të sjellin në pushtet të djathtën ekstreme, edhe nëse AfD vazhdon të tërheqë të dyja partitë kryesore në të djathtë, veçanërisht për çështje të tilla si emigracioni. Arsyeja kryesore për vazhdimin e kordonit sanitar që e mban atë jashtë pushtetit në Gjermani nuk është më historia specifike e vendit, por ekstremizmi specifik i së djathtës ekstreme. Ndryshe nga shumica e partive të tjera relevante të së djathtës ekstreme në Evropë, AfD është e djathta ekstreme kufitare, dmth antidemokratike në vetvete, megjithë frontin e saj të djathtë radikal dhe mbështetjen e hapur që ia dha zëvendëspresidenti i SHBA, JD Vance.
Megjithëse lideri i Unionit Kristian Demokrat (CDU), Friedrich Merz, po e paraqet veten si anti Scholz, ai ndoshta do të përfundojë si i pasigurt, i dobët, hezitues dhe i ndrojtur në qeveri siç e përshkroi dikur Scholz. Sipas sondazheve aktuale , blloku i djathtë CDU-CSU i Merz-it ka qenë në trend në rënie, por do të marrë rreth 30% të votave, ende shumë përpara AfD-së së ekstremit të djathtë me rreth 20%, vijon media britanike. Megjithatë, me përjashtimin e të djathtës ekstreme, Merz do të ketë nevojë për mbështetjen jo vetëm të SPD-së, por ndoshta edhe të të Gjelbërve për të qeverisur edhe pse tre parti të tjera lëvizin rreth pragut të 5%, gjë që mund të ndikojë në ndarjen e vendeve.
Duke lënë mënjanë faktin se entuziazmi për një “koalicion të madh” të CDU-së dhe socialdemokratëve, me ose pa të Gjelbërit, do të jetë i ulët në të dyja partitë kryesore, kësaj qeverie të re do t'i duhet të përballet me një ekonomi të plogësht, që pritet të tkurret për të tretin vit radhazi, përveç një morie çështjesh të tjera për të cilat palët janë të ndara (siç është kriza dhe imi). Kjo do të sigurojë që ndërsa Evropa përballet me sfidën e saj më të madhe në dekada, Gjermania, fuqia më e madhe e BE-së, do të vazhdojë të jetë e fokusuar kryesisht brenda.
Megjithëse Merz nuk do të jetë Merkeli i ri, ai do ta rikthejë Gjermaninë në qendër të pushtetit në BE, e cila mbahet nga Partia Popullore Evropiane e djathtë (EPP), anëtare drejtuese e së cilës është CDU. Kancelari në pritje ka miratuar tashmë bashkatdhetarin e tij Manfred Weber për një mandat të dytë si kreu i PPE, pasi ky i fundit mblodhi aleatët e tij evropianë në një shfaqje mbështetjeje për Merz muajin e kaluar. Ndërsa më shumë një martesë e komoditetit sesa dashurisë, ajo do ta ribashkojë Merz (megjithëse jo domosdoshmërisht të gjithë qeverinë e tij) me bllokun kryesor të pushtetit në Bruksel, si dhe me ndërmjetësin e fuqisë në rritje të BE-së në lindje, Donald Tusk të Polonisë.
Megjithatë, e gjithë kjo do të bëjë pak për të ndihmuar Evropën të zhvillojë energjinë dhe unitetin që i nevojitet për të marrë kundër Rusisë së Putinit dhe SHBA-së së Trump. Merz mund të jetë më mbështetës për rritjen e kapaciteteve ushtarake të Evropës dhe më pak i shqetësuar për mbështetjen ushtarake për Ukrainën, por premtimi i tij për të rigjallëruar ekonominë gjermane duke futur 100 miliardë euro në shkurtime të shpenzimeve do ta bëjë edhe më të vështirë gjetjen e parave (dhe mbështetjes) për investime të rëndësishme në ushtrinë gjermane (dhe ukrainase).
Shkurtimisht, me gjithë zhurmën e tij të fushatës, Merz ka më shumë gjasa të qeverisë si Scholz sesa si Merkel. Evropa do të vazhdojë të kërkojë lidership ndërsa përpiqet të lundrojë në një botë gjithnjë e më armiqësore ku regjimet autoritare si Kina dhe Rusia janë trimëruar dhe ish-aleati i saj, SHBA, është bërë një kundërshtar.
