Protestat në Tiranë vijojnë me përplasje mes demonstruesve dhe policisë së rendit, shkruan BBC. Nxënësit e shkollave t...
BOTA
BBC: Si mund të ndikojnë në luftën e Ukrainës raketat me rreze të gjatë veprimi që pritet të godasin Rusinë?
r.llPërditësimi i fundit 18 Nëntor 2024, 09:38
volodymyr zelenskyy
SHBA- Zyrtarët amerikanë thonë se presidenti Joe Biden i ka dhënë dritën jeshile Ukrainës që të përdorë raketa me rreze të gjatë të furnizuara nga Uashingtoni për të goditur thellë brenda Rusisë.
Uashingtoni kishte refuzuar më parë të lejonte sulme të tilla me raketa ATACMS të prodhuara nga SHBA, sepse kishte frikë se ato do të përshkallëzonin luftën.
Ndryshimi i madh i politikës vjen dy muaj përpara se presidenti Joe Biden t'ia dorëzojë pushtetin Donald Trump, zgjedhja e të cilit ka ngritur frikën për të ardhmen e mbështetjes së SHBA për Kievin.
Pse SHBA e ka lejuar Ukrainën të përdorë raketa me rreze të gjatë veprimi brenda Rusisë?
Ukraina ka përdorur Sistemin Raketor Taktik të Ushtrisë, i njohur më shpesh si ATACMS, në objektivat ruse në territorin e pushtuar ukrainas për më shumë se një vit. Por SHBA-ja nuk e ka lejuar kurrë që Kievi të përdorë raketat brenda Rusisë, deri më tani.
Raketat balistike Lockheed Martin janë disa nga më të fuqishmet e ofruara deri më tani në Ukrainë, të afta për të udhëtuar deri në 300 km (186 milje). Ukraina kishte argumentuar se mos lejimi i përdorimit të armëve të tilla brenda Rusisë ishte si të kërkohej të luftonte me një dorë të lidhur pas shpine.
Ndryshimi i politikës thuhet se vjen si përgjigje ndaj vendosjes së fundit të trupave të Koresë së Veriut për të mbështetur Rusinë në rajonin kufitar Kursk, ku Ukraina ka pushtuar territorin që nga gushti.
Gjithashtu, kthimi i afërt i Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë po ngre frikën për të ardhmen e mbështetjes së SHBA-së për Ukrainën dhe Presidenti Biden me sa duket është i prirur të bëjë gjithçka që mundet për të ndihmuar në pak kohë që i ka mbetur në detyrë.
Forcimi i dorës së Ukrainës ushtarakisht, kështu është menduar, mund t'i japë Ukrainës levë në çdo bisedë paqeje që mund të jetë përpara. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky nuk e ka konfirmuar ende këtë veprim. Por ai tha të dielën: "Sulmet nuk bëhen me fjalë... Raketat do të flasin vetë."
Çfarë efekti do të kenë raketat në fushën e betejës?
Ukraina tani do të jetë në gjendje të godasë objektivat brenda Rusisë, me shumë gjasa fillimisht rreth rajonit të Kurskut, ku forcat ukrainase mbajnë mbi 1000 km katrorë territor. Zyrtarët ukrainas dhe amerikanë presin një kundërsulm nga trupat ruse dhe koreano-veriore për të rimarrë territorin në Kursk.
Ukraina mund të përdorë ATACMS për t'u mbrojtur kundër sulmit, duke synuar pozicionet ruse duke përfshirë bazat ushtarake, infrastrukturën dhe ruajtjen e municioneve. mFurnizimi me raketa ndoshta nuk do të jetë i mjaftueshëm për të kthyer valën e luftës. Pajisjet ushtarake ruse, si avionët, tashmë janë zhvendosur në fusha ajrore më tej brenda Rusisë në pritje të një vendimi të tillë.
Por armët mund t'i japin Ukrainës njëfarë avantazhi në një kohë kur trupat ruse po fitojnë terren në lindje të vendit dhe morali është i ulët.
"Unë nuk mendoj se do të jetë vendimtare," tha një diplomat perëndimor në Kiev për BBC, duke kërkuar anonimitetin për shkak të ndjeshmërisë së çështjes.
“Megjithatë, është një vendim simbolik i vonuar për të ngritur aksionet dhe për të demonstruar mbështetje ushtarake për Ukrainën. Kjo mund të rrisë koston e luftës për Rusinë."
Ka gjithashtu pyetje se sa municion do të sigurohet, tha Evelyn Farkas, e cila shërbeu si zëvendës ndihmës sekretare e mbrojtjes në administratën Obama.
"Pyetja është, natyrisht, sa raketa kanë ato? Kemi dëgjuar se Pentagoni ka paralajmëruar se nuk ka aq shumë nga këto raketa që mund t'i vënë në dispozicion Ukrainës."
Farkas shtoi se ATACMS mund të ketë një "ndikim pozitiv psikologjik" në Ukrainë nëse ato përdoren për të goditur objektiva si Ura e Kerçit, e cila lidh Krimenë me Rusinë kontinentale. Autorizimi i SHBA-së do të ketë gjithashtu një efekt të mëtejshëm: duke i mundësuar Mbretërisë së Bashkuar dhe Francës që t'i japin Ukrainës lejen për të përdorur raketat "Storm Shadow" brenda Rusisë. Storm Shadow është një raketë lundrimi me rreze të gjatë franko-britanike me aftësi të ngjashme me ATACMS amerikane.
A mund të çojë në përshkallëzim të luftës?
Administrata Biden kishte refuzuar për muaj të tërë të autorizonte Ukrainën të godiste Rusinë me raketa me rreze të gjatë veprimi, nga frika e përshkallëzimit të konfliktit.
Vladimir Putin ka paralajmëruar kundër lejimit të përdorimit të armëve perëndimore për të goditur Rusinë, duke thënë se Moska do ta konsideronte këtë si "pjesëmarrje të drejtpërdrejtë" të vendeve të NATO-s në luftën në Ukrainë.
"Kjo do të ndryshonte thelbësisht vetë thelbin, natyrën e konfliktit," tha Putin në shtator. “Kjo do të thotë se vendet e NATO-s, SHBA-të dhe shtetet evropiane, po luftojnë me Rusinë”.
Rusia ka vendosur edhe më parë “vijat e kuqe”. Disa, duke përfshirë sigurimin e tankeve moderne të betejës dhe avionëve luftarakë për Ukrainën, janë kaluar që atëherë pa shkaktuar një luftë të drejtpërdrejtë midis Rusisë dhe NATO-s.
Kurt Volker, një ish-ambasador i SHBA-së në NATO, tha: “Duke kufizuar gamën e përdorimit të armëve amerikane nga Ukraina, SHBA-ja po vendoste në mënyrë të pajustifikueshme kufizime të njëanshme në vetëmbrojtje të Ukrainës”.
Ai shtoi se vendimi për të kufizuar përdorimin e ATACMS ishte "plotësisht arbitrar dhe i bërë nga frika e 'provokimit'" të Rusisë.
“Megjithatë, është gabim të bësh publik një ndryshim të tillë, pasi i jep Rusisë njoftim paraprak për sulmet e mundshme të Ukrainës.”
Si do të reagojë Donald Trump?
Lëvizja vjen vetëm dy muaj para se Donald Trump të kthehet në Shtëpinë e Bardhë. Ai ka thënë tashmë se synon t'i japë fund të shpejtë luftës në Ukrainë, pa specifikuar se si planifikon ta bëjë këtë, dhe ai mund të anulojë përdorimin e raketave sapo të marrë detyrën.
Presidenti i zgjedhur Trump nuk ka thënë ende nëse ai do të vazhdojë politikën, por disa nga aleatët e tij më të afërt e kanë kritikuar tashmë atë.
Donald Trump Jr, djali i Trump, shkroi në mediat sociale: "Kompleksi industrial ushtarak duket se dëshiron të sigurohet që të fillojë Lufta e Tretë Botërore përpara se babai im të ketë një shans për të krijuar paqe dhe për të shpëtuar jetë".
Shumë nga zyrtarët më të lartë të Trump, si zëvendëspresidenti i sapozgjedhur JD Vance, thonë se SHBA nuk duhet të ofrojë më ndihmë ushtarake për Ukrainën.
Por të tjerët në administratën e ardhshme të Trump kanë një pikëpamje të ndryshme. Këshilltari i Sigurisë Kombëtare Michael Waltz ka argumentuar se SHBA mund të përshpejtojë dërgesat e armëve në Ukrainë për të detyruar Rusinë të negociojë.
Se cila rrugë do të shkojë presidenti i zgjedhur është e paqartë. Por shumë në Ukrainë kanë frikë se ai do të ndërpresë dërgesat e armëve, duke përfshirë ATACMS.
"Ne jemi të shqetësuar. Shpresojmë që [Trump] të mos e ndryshojë [vendimin]," i tha BBC-së Oleksiy Goncharenko, një deputet ukrainas./Marrë nga BBC
