Ish-zv.ministrja e Mjedisit, Ornela Çuçi, ka reaguar lidhur me debatet dhe protestat që kanë shoqëruar projektet e investimeve n&...
Gjykata penale e Tiranës la në burg Enea Zyferin, kamarierin e lokalit në pronësi të Armand Shakaj, një person i shpallur në...
Reperi Kleviol Ahmeti, i njohur në skenën muzikore si Cllevio, është paraqitur në ambientet e GJKKO ditën e sotme. Ai ësht...
Prej dhjetë ditësh, kryeqyteti shqiptar është skena e një vale të gjerë protestash, ku mijëra qytetarë kanë ...
Autoritet e Drejtësisë Greke kanë refuzuar të ekstradojnë në Shqipëri Gerald Shehun, njeriun e akuzuar nga prokuroria e Vlo...
Shpërthim i fuqishëm në një banesënë Lezhë, ndërsa një person ka mbetur i plagosur. Deri më tani nuk dihen ...
Kryeministri Edi Rama ka dhënë një intervistë për Associated Press në lidhje me situatën e krijuar prej disa ditësh n&...
Gjykata e Posaçme e Apelit për Korrupsionin dhe Krimin e Organizuar ka lënë në burg dy vëllezërit Artur dhe Klevis Hoxhos...
Ish-deputeti i Partisë Socialiste, Petro Koçi, ka reaguar pas aktivitetit të organizuar në Fier për 35-vjetorin e themelimit të...
Një ngjarje e pazakontë është regjistruar në orët e para të mëngjesit të sotëm në qytetin bregdetar t&e...
Donald Trump dhe Benjamin Netanyahu besonin se fitorja ndaj Iranit do të riformësonte Lindjen e Mesme.
Rajoni po riorganizohet. Por jo në mënyrën që ata prisnin. Republika Islamike e Iranit nuk është mundur. Rreziku tani është i një krize të gjatë dhe shkatërruese që do të sjellë si pasojë konfliktin e hapur.
Regjimi iranian ka rezultuar shumë më i vështirë për t’u thyer nga sa kishin supozuar Trump dhe Netanyahu. Gjykimi i tyre ishte i gabuar dhe ata kanë humbur kontrollin mbi pasojat.
Më i fundit prej tyre është rrëzimi i helikopterit amerikan Apache nga Irani . Është një tjetër kujtesë se sundimtarët e Iranit ende mund t'i dëmtojnë amerikanët dhe nuk do të tërhiqen nga vendosmëria e tyre për të dalë nga kjo luftë mbi supe. Për ta, fitorja është e barabartë me mbijetesën dhe parandalimin e shtuar, në formën e pranimit të kontrollit të tyre mbi Ngushticën e Hormuzit, një nga rrugët ujore më strategjike në botë.
Presidenti dhe gjeneralët e tij do të përpiqen të kalibrojnë reagimin e tyre ndaj humbjes së helikopterit, për të treguar po aq me vendosmëri se nuk mund të shtyhen, por në të njëjtën kohë për të ruajtur procesin diplomatik të ngadaltë dhe deri më tani joproduktiv. Ekuipazhi i Apache-it mbijetoi. Nëse do të ishin vrarë, një përgjigje shumë më e ashpër do të kishte qenë e mundshme.
Trump ka mbështetur një marrëveshje me Iranin për të rihapur Ngushticën e Hormuzit dhe për të rënë dakord për kushtet e bisedimeve shumë më afatgjata mbi çështjet e mëdha, duke filluar me rezervat e uraniumit të pasuruar të Iranit dhe planet e tij më të gjera bërthamore.
Lufta është jopopullore në Amerikë dhe ai dëshiron një rrugëdalje që mund ta paraqesë si një fitore. Po rezulton të jetë një sfidë e vështirë.
Trump dhe kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanyau, po mësojnë një mësim të vjetër.
Që kur njerëzit zbuluan artin dhe mallkimin e luftës, udhëheqësit kanë zbuluar se është më e lehtë të fillosh një luftë sesa ta përfundosh atë me një fitore të qartë.
Kur i çuan vendet e tyre në luftë me Iranin në ditën e fundit të shkurtit, të dy lëshuan deklarata video, duke zgjedhur fjalë që pasqyronin një supozim se po vinte një moment ndryshimi historik. Regjimi që kishte sunduar Iranin që nga rrëzimi i Shahut në vitin 1979 ishte drejt rrëzimit.
Në orët e para të mëngjesit në Mar-a-Lago, resorti i tij në Florida, Trump, vazhdoi premtimin që u kishte bërë kundërshtarëve iranianë të regjimit në janar se "ndihma është duke ardhur".
"Popullit të madh krenar të Iranit, sonte u them se ora e lirisë suaj është afër. Qëndroni të strehuar. Mos dilni nga shtëpia juaj. Jashtë është shumë e rrezikshme. Bombat do të bien kudo. Kur të mbarojmë, merrni qeverinë tuaj. Do të jetë e juaja për ta marrë. Ky do të jetë ndoshta shansi juaj i vetëm për breza."
Të nesërmen në mëngjes, Netanyahu qëndroi nën rrezet e diellit në çatinë e Kyria-s, ministrisë shumëkatëshe të mbrojtjes së Izraelit në qendër të Tel Avivit, për të regjistruar fjalimin e tij. Ashtu si Trump, ai foli sikur fitorja ishte e sigurt.
"Ky koalicion forcash na lejon të bëjmë atë që kam dëshiruar prej 40 vitesh: ta godasim regjimin terrorist deri në palcë. Kjo është ajo që premtova - dhe kjo është ajo që do të bëjmë."
Gjatë gjithë jetës së tij politike, Netanyahu ka argumentuar se kërcënimi i vërtetë për Izraelin vjen nga Irani, jo nga palestinezët apo fqinjët arabë të vendit të tij. Ai ishte përpjekur dhe kishte dështuar të bindte presidentë të tjerë amerikanë t'i bashkoheshin në sulmin ndaj Iranit. Trump ishte ndryshe.
Për më shumë se dy vjet, që kur Hamasi sulmoi Izraelin më 7 tetor 2023, Netanyahu u kishte thënë izraelitëve se fuqia e ushtrisë së tyre, e mbështetur nga Amerika, do t'i mposhtte armiqtë e tyre dhe do të sillte një të ardhme më të pasur dhe më të sigurt. Përgjigja ishte forca, jo diplomacia.
Netanyahu dukej si një njeri, momenti i të cilit kishte ardhur. Në të kundërt, kur u përball me kamerat pasi Trump i tha të anulonte planet e tij për të sulmuar Bejrutin të hënën, kolumnisti kryesor i gazetës izraelite, Ben Caspit, tha se ai dukej si një tullumbace e shfryrë.
Caspit është një nga kritikët më të zëshëm të kryeministrit. Por është e qartë se strategjia e Netanyahut për të përdorur forcën për ta nënshtruar rajonin sipas vullnetit të tij ka dështuar.
Trump priste një fitore të shpejtë. Ai kishte parë me kënaqësi ushtrinë amerikane teksa rrëmbente presidentin e Venezuelës dhe gruan e tij, i dërgoi në një burg në Nju Jork dhe instaloi një pasardhës të bindur në Karakas. Ndryshimi i regjimit në tekstet shkollore, besonte ai, ishte shumë më i mirë se luftërat e përjetshme të zhvilluara nga paraardhësit e tij në Irak dhe Afganistan. Irani do të ishte i radhës në listë.
Të dy burrat duhet të pyesin veten se çfarë shkoi keq. Shtetet e Bashkuara kanë ushtrinë më të fuqishme në botë. Izraeli është superfuqia e Lindjes së Mesme.
Trump dhe Netanyahu panë një regjim në Teheran që po vuante nga kriza ekonomike e shkaktuar nga sanksionet, keqmenaxhimi dhe korrupsioni. Izraeli u kishte dhënë goditje të forta aleatëve të tij, Hamasit në Gaza dhe Hezbollahut në Liban. Aleati tjetër i tij kyç, Bashar al Assad, ishte rrëzuar nga posti i presidentit të Sirisë dhe ishte arratisur në Moskë. Në janar, regjimi shtypi demonstratat e mëdha kundër tij duke vrarë mijëra qytetarë iranianë.
Ata nënvlerësuan qëndrueshmërinë, pamëshirshmërinë dhe dinakërinë e regjimit islamik. Ata besonin se vrasja e udhëheqësit të tij suprem dhe togerëve të tij më të ngushtë do të shkaktonte shembjen e regjimit nga brenda.
Ata mbivlerësuan efikasitetin e forcës ushtarake kundër një regjimi që ishte përballur me kërcënime të përsëritura për gati 50 vjet, ishte projektuar për t'i mbijetuar një sulmi dhe kishte menduar shumë për një koncept të sigurisë kombëtare të mbështetur nga bindjet e tij fetare dhe ideologjike.
Shtetet e naftës së Gjirit, aleatë të SHBA-së, dhe në rastin e Emirateve të Bashkuara Arabe dhe Bahreinit edhe të Izraelit, kanë pësuar goditje të forta. Nuk bëhet fjalë thjesht për humbje të të ardhurave nga petrokimikatet dhe nënproduktet e tyre, si plehrat. Ata e kanë ndërtuar të ardhmen e tyre rreth krijimit të një oaze stabiliteti dhe biznesi multi-miliardë dollarësh në Gjirin Persik. Investitorët potencialë dhe turistët e shohin luftën duke e shndërruar këtë vizion në një mirazh.
Regjimi iranian beson se mbijetesa e tij dhe lehtësia me të cilën i vuri një kthetrë në dorë ekonomisë botërore duke mbyllur Ngushticën e Hormuzit dhe duke sulmuar fqinjët e tij arabë të Gjirit, mund të përkthehen në një pengesë afatgjatë kundër SHBA-së dhe Izraelit.
Burrat që kanë zëvendësuar gardën e vjetër të udhëheqësve iranianë të vrarë nga Izraeli dhe SHBA-të janë po aq ideologjikë sa paraardhësit e tyre, por shumë më të gatshëm të marrin rreziqe në atë që e shohin si një luftë ekzistenciale. Ata besojnë se vetëm fjalët nuk do të ndalojnë sulme të tjera në të ardhmen nga SHBA-të ose Izraeli. Në vend të kësaj, ata duan të tregojnë se sulme të tjera ndaj Iranit do të çojnë në pasoja të dhimbshme.
Një pjesë kyçe e strategjisë së saj është lidhja e luftës në Liban me luftën në Gjirin Persik. Mesazhi i regjimit për Trump është se ai nuk mund të shpresojë për ndonjë lloj marrëveshjeje nëse Izraeli vazhdon të bombardojë Libanin dhe të përpiqet të shkatërrojë Hezbollahun, milicinë dhe lëvizjen politike që ka ushqyer që nga vitet 1980 si mbrojtje e saj e përparuar kundër Izraelit.
Duke frenuar planet e Izraelit për të sulmuar Bejrutin, me arsyetimin se një marrëveshje ishte afër (një pretendim që ai e ka bërë gabimisht më parë), Trump ka treguar në mënyrë implicite se pranon lidhjen midis asaj që ndodh në Liban dhe asaj që ndodh në Gjirin Persik.
Të hënën, Netanyahu tha se nuk do ta pranonte lidhjen. Ai e tha këtë, "e patolerueshme dhe plotësisht e papranueshme". Problemi i tij është se Trump do t'i vërë interesat dhe dëshirën e tij për t'i dhënë fund luftës përpara vendosmërisë së Netanyahut që ajo të vazhdojë derisa të mund të deklarojë se regjimi islamik në Teheran është gjymtuar.
Netanyahu anuloi një sulm të planifikuar në Bejrut, por që atëherë ushtria izraelite, IDF, ka vazhduar të godasë shumë fort Libanin jugor.
Kur Ngushtica e Hormuzit u mbyll në mars, pati paralajmërime të tmerrshme për pasoja ekonomike globale nëse ajo do të mbetej e mbyllur deri në qershor.
Jo vetëm që rruga ujore jetësore që ishte e hapur derisa SHBA-të dhe Izraeli sulmuan Iranin mbetet e mbyllur. Pa përparime të jashtëzakonshme diplomatike, është e vështirë të shihet rihapja e saj së shpejti./ Përktheu Piranjat News
Hong Kongu ka ngritur akuza ndaj shtatë personave dhe dy kompanive për zjarrin vdekjeprurës që shpërtheu në një kompleks ba...
Google po intensifikon përpjekjet për të futur inteligjencën artificiale në arsim, duke trajnuar mësuesit jo vetëm për...
Ministria e Jashtme e Izraelit reagoi të mërkurën me tone të ashpra ndaj kreut të Kombeve të Bashkuara, duke vijuar përplas...
Një kompani e re në sektorin hapësinor po punon për një projekt ambicioz që synon të krijojë një lloj “rrje...
Në Gjykatën e Lartë është hedhur shorti për shqyrtimin e kërkesës së ish-zv.kryeministres Belinda Balluku pë...
Të paktën 12 persona kanë humbur jetën dhe 9 të tjerë janë plagosur pas një sulmi të armatosur që tronditi m...
Rekordet u thyen në Britani, Francë, Irlandë dhe Portugali muajin e kaluar, ndërsa një “kupolë nxehtësie” e ajr...
India ka përjetuar një verë përvëluese , me temperaturat në shtetin verior të Uttar Pradesh që kanë kaluar 48°...
Pas 16 vitesh nën drejtimin e Viktor Orbán, shumëkush besonte se demokracia në Hungari ishte shuar. Por Péter Magyar sfidoi siste...
Shtetet e Bashkuara i shohin sulmet e reja ndaj Iranit si një paralajmërim për Teheranin dhe besojnë se ato nuk do të pengojnë n...
