Një veshkë derri e modifikuar gjenetikisht ka mbajtur gjallë dhe pa dializë një 66-vjeçar për plot nëntë muaj, p&...
BOTA
Dronët pushtojnë hapësirën ajrore të Evropës, aeroportet në kaos dhe frikë nga lufta hibride
PiranjatPërditësimi i fundit 19 Tetor 2025, 08:26
Hapësira ajrore evropiane është vënë në alarm, pasi një valë incidentesh me dronë po shkakton ndërprerje masive në trafikun ajror, mbyllje të përkohshme të aeroporteve, anulime fluturimesh dhe panik në disa shtete të Evropës Veriore e Qendrore.
Në qendër të dyshimeve është Rusia, e cila mohon çdo përfshirje, ndërsa hetuesit vazhdojnë mbledhjen e provave për të identifikuar autorët pas inkursioneve të koordinuara. Ekspertët paralajmërojnë se këto veprime mund të jenë pjesë e një strategjie të luftës hibride për destabilizimin e kontinentit.
Sipas Shërbimit të Mbikëqyrjes Enigma, janë identifikuar të paktën 18 dronë të dyshimtë në hapësirat ajrore të Danimarkës, Suedisë, Norvegjisë dhe Gjermanisë gjatë muajit të fundit. Pjesa më e madhe e këtyre dronëve janë parë afër aeroporteve, ku çdo ndërhyrje ka pasoja serioze për sigurinë ajrore dhe ekonominë e sektorit të udhëtimeve.
Ekspertët dhe rregullatorët po përballen me presion në rritje për të vepruar. Kompanitë ajrore dhe zyrtarët e aviacionit kanë bërë thirrje për masa të menjëhershme, për të parandaluar ndodhi të tjera që mund të paralizojnë sektorin dhe të rrezikojnë jetën e udhëtarëve.
Pajisje për zbulimin dhe neutralizimin e dronëve, si bllokues sinjali, mikrovala, lazerë dhe madje edhe raketa, tashmë ekzistojnë në treg, por përdorimi i tyre në mjedise civile mbetet problematik. Rreziku i dëmtimit të avionëve civilë ose infrastrukturës e bën ndërhyrjen delikate dhe kërkon saktësi maksimale.
Në disa shtete po shqyrtohet ndryshimi i legjislacionit, si në Gjermani, ku autoritetet kërkojnë t’i japin policisë të drejtën për të rrëzuar dronët në hapësirën ajrore civile, në rast se përbëjnë kërcënim të qartë. Por kjo ngre pyetje serioze për sigurinë, verifikimin dhe përgjegjësinë në rast të ndërhyrjeve të gabuara.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, deklaroi se ndërhyrjet me dronë janë sinjale të një lufte hibride që po synon “të mbjellë përçarje” në Evropë, duke kërkuar një qasje të koordinuar dhe të avancuar mbrojtjeje, përtej masave tradicionale të sigurisë.
Ndërsa aeroportet janë më të prekura, ekspertët paralajmërojnë se objektiva të tjerë civilë, si portet, termocentralet dhe burgjet, janë gjithashtu të rrezikuara. Kërcënimi është real dhe do të kërkojë bashkëpunim ndërkombëtar, investim në teknologji të sigurisë dhe një strategji të re të mbrojtjes ajrore në epokën e dronëve.
Sipas Stijn Willekens, CEO i Active Drone Security Solutions, incidentet e fundit kanë qenë një “zgjim i dhimbshëm” për Evropën:
“Shpresoj që kjo t’i ndryshojë pak gjërat. Ne nuk mund të presim më.”
Europa është zgjatur mbi një fije të hollë të sigurisë ajrore, dhe dronët, tashmë, nuk janë më vetëm lodra teknologjike, por mjete potencialisht të rrezikshme në duart e aktorëve të padukshëm.
