BOTA

E rëndë/ Përdori AI si “terapist virtual”, 29-vjeçarja i jep fund jetës

Piranjat Përditësimi i fundit 20 Shtator 2025, 18:15
E rëndë/ Përdori AI si “terapist virtual”,

Një 29-vjeçare nga Washington D.C. i ka dhënë fund jetës në fillim të këtij viti, pasi kishte përdorur për muaj me radhë një chatbot të inteligjencës artificiale si një formë terapie virtuale pa dijeninë e familjes apo të terapistit të saj të vërtetë.

Sophie Rottenberg, e diplomuar dhe e punësuar në fushën e politikave shëndetësore, u gjet e pajetë më 4 shkurt në një park shtetëror në Maryland. Ajo kishte marrë një Uber për t’u larguar nga shtëpia pa paralajmëruar askënd, duke lënë pas një letër lamtumire dhe dokumente personale të sistemuara me kujdes. Prindërit nuk kishin vërejtur ndonjë shenjë të qartë paralajmëruese, shkruan e përditshmja britanike The Times.

Vetëm pas vdekjes së saj, nëna e Sophie-s, gazetarja Laura Reiley, dhe shoqja e saj më e ngushtë zbuluan se 29-vjeçarja kishte përdorur në fshehtësi ChatGPT për të folur për gjendjen e saj emocionale. Në kompjuterin personal të Sophie-s, ato gjetën qindra mesazhe të ruajtura – një bisedë pesëmujore me një version të personalizuar të chatbot-it, të cilin ajo e kishte emërtuar “Harry”.

Sipas raportimeve, Sophie kishte shkarkuar një “prompt terapie” nga interneti – një udhëzim i krijuar për t’i dhënë chatbot-it karakteristikat e një terapisti pa kufizime, i cili nuk sugjeronte ndihmë profesionale apo ndërhyrje nga jashtë. Në disa nga mesazhet e saj, ajo shprehte mendime vetëvrasëse. Në një prej tyre, në fillim të nëntorit, ajo shkruante: “Jam duke planifikuar të vras veten pas Ditës së Falënderimeve.”

Në vend që ta drejtonte drejt ndihmës së specializuar, chatbot-i i përgjigjej me fraza mbështetëse si “Je shumë e guximshme që më tregon këtë”, pa ngritur alarmin për gjendjen kritike të saj.

Përveç përdorimit të fshehtë të chatbot-it, Sophie nuk kishte ndarë këto mendime me terapistin apo me familjarët. Ndërkohë, kishte shfaqur disa shenja të jashtme shqetësuese: pagjumësi, humbje peshe dhe ankth të vazhdueshëm.

Gjatë pushimeve të fundvitit, familja e ftoi të qëndronte me ta. Ajo filloi të angazhohej në aktivitete si vullnetarizëm, kurse aktrimi dhe kujdesi për një qen që prindërit ia dhuruan për ta ndihmuar të rimerrte veten. Ata besonin se Sophie ishte në rrugë të mbarë. Por shumë nga veprimet dhe listat me zakone të shëndetshme që ajo i tregonte familjes, si ushtrimet e mëngjesit apo shëtitjet në diell, ishin gjeneruar nga chatbot-i.

Më 4 shkurt, Sophie la shtëpinë pa lajmëruar askënd dhe disa orë më vonë, familja gjeti letrën e lamtumirës një tekst që më vonë rezultoi të ishte riformuluar nga ChatGPT për të qenë “më pak i dhimbshëm”.

Nëna e saj, Laura Reiley, shprehet se nuk dëshiron të fajësojë drejtpërdrejt teknologjinë, por thekson se duhet të ekzistojnë më shumë masa mbrojtëse për përdoruesit vulnerabël.

“Nuk mund t’i thuash dikujt që po mendon të vrasë veten të bëjë frymëmarrje të thellë. AI nuk është mik, nuk është terapist, nuk është njeri,” u shpreh ajo për mediat amerikane.

Sipas saj, shumë të rinj mund të ngatërrojnë kufirin mes një mjeti virtual dhe ndihmës së mirëfilltë psikologjike.

Ndërkohë, kompania OpenAI ka deklaruar se po punon për të zhvilluar sisteme që do të ndihmojnë chatbot-in të identifikojë situatat e krizës dhe, në të ardhmen, ndoshta të njoftojë autoritetet për raste të rrezikut të lartë.

Familja e Sophie-s ka ndarë publikisht këtë histori me qëllim që të rrisë ndërgjegjësimin për përdorimin e teknologjisë në mënyrë të kujdesshme, veçanërisht mes të rinjve që përballen me depresion, ankth dhe ndjenja vetmie. Sipas tyre, teknologjia mund të jetë një ndihmë plotësuese, por kurrsesi një zëvendësim për terapinë dhe kujdesin profesional.

 

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

3 vite pa licencë: Si u punësua psikologia në Vorë dhe kush mban përgjegjësi?

Flet i dyshuari i Masakrës së Beratit: Çfarë zbulon Kudret Zhuka?

Ne jemi me ju, gjatë gjithë vitit!

Zëri ynë për çdo grua që lufton sot!

Konflikti familjar në Klos që përfundoi në dhunë: Çfarë ndodhi mes Fluturës dhe të afërmve?

Kalvari i Anxhelës: Si u kthye një histori dashurie në një makth të vërtetë?

"Doktor Shkencash": Çfarë fshihet pas titullit akademik të Ulsi Manjës?

Unë e njoh atë djalin e shtrirë përtokë.

4 ditë revolte, gjenerata e re flet ndryshe.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 4

Vendimi që ngre dyshime: Çfarë e detyroi gjyqtaren e Shkodrës të vendosë për 42-vjeçarin?

Nga t*rturat te ekzekutimi barbar: Masakra e ’97-ës që nuk u zbardh kurrë.

I pastrehu kërkon ndihmë, Bashkia e Korçës i “ofron” një rrenoje.

Paguaj që të punosh: Zbërthehet skema e mashtrimit me "punën nga shtëpia"

Skandali me tunelin e Skërficës: Pas dështimit 23-milionësh, ARRSH thërret policinë për "Piranjat"

Ermal Pashaj: "Jam këtu kundër mediokërve, kriminelëve dhe dështimit 13-vjeçar të kësaj politike"

Manastirliu, kandidatja për Bashkinë e Tiranës, plagjiatura e radhës.

Patronazhistët e Ogerta Manastirliut gjatë Pranisë Besnike

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 3

Shantazh në emër të dashurisë, 40-vjeçari terrorizon gruan e martuar.

Faturat e avokatit. Si u zhdukën mijëra euro pa bërë asnjë punë?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Saranda e fëmijërisë sime, sot mes plumbave

Nga mësuese filloreje në drejtoreshë gjimnazi. Historia që na vjen nga Ishmi i Durrësit.

Rilindësit me plagjiaturë / Piranjat kapin ish-ministren e Arsimit. Si do të justifikohet ajo?

Prania besnike, një strategji djallëzore për të eliminuar praktikat institucionale.

Fshije videon! Mos shkatërro një jetë.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 2

Nga burgu në arrest shtëpie: Eduard Limaj rikthehet te përndjekja e grave!

Haris Vongli: Dua të kthehem në Shqipëri për Davidin, tim bir.

Fyerje ndaj nxënësve, ngacmime e shkelje rregulloreje: Kush është nëndrejtori problematik?

Institucionet në shërbim të krimit: Pse hesht kryeministri për skandalet?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Porti i Durrësit po mbyllet, investimet në infrastrukturë vazhdojnë. Cili është justifikimi i APD?

Skandali me doktoraturën e Taulant Ballës: Piranjat zbulojnë mashtrimin!

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 1

“Dua 120 mijë euro”/ Si u zaptua prona në rrugën e Durrësit, zbardhet skema e mashtrimit

Tmerri i 40-vjeçares / Si u shndërrua njohja e re në përndjekje, shantazh dhe denigrim në rrjet

Pesë muaj pa të birin/ Nëna kërkon zbatimin e vendimit të gjykatës

TEC-et lundruese dhe mbetjet e rrezikshme/ KESH paguan edhe për trajtimin e mbetjeve të “Tigrave”

Liria nuk burgoset, as në Hagë, as në Beograd

“Ministrja kopjace”/ Klodiana Spahiu në krye të Shëndetësisë, punimi i diplomës rezulton plagjiaturë

“Nuk duam të ikim nga Shqipëria, por nga ju”/ Monologu i një brezi që nuk ju ka frikë

Flamingot që “zgjuan” një popull kundër qeverisë/ Revolta më e madhe qytetare në 30 vite

E premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Çdo të premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Si u tentua të shantazhohej me 100 mijë euro shefi i kabinetit të Përparim Ramës përmes mediave

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë