Në fund të vitit 2025, numri i mjeteve rrugore të regjistruara (me status aktiv ose të çregjistruara përkohësisht) arriti n...
BOTA
Fituesi i çmimit Nobel në Ekonomi: Shoh re të errëta përpara
PiranjatPërditësimi i fundit 13 Tetor 2025, 21:45
Peter Howitt, Philippe Aghion dhe Joel Mokyr fituan çmimin Nobel për ekonominë 2025 të hënën (13 tetor) për punën e tyre mbi mënyrën se si inovacioni dhe forcat e "shkatërrimit krijues" mund të nxisin rritjen ekonomike dhe të rrisin standardet e jetesës në të gjithë globin. Mokyr, profesor në Universitetin Northwestern në Shtetet e Bashkuara, iu dha gjysma e çmimit.
Aghion, profesor në College de France dhe INSEAD në Paris dhe në Shkollën e Ekonomisë dhe Shkencave Politike të Londrës, dhe Howitt, një profesor në Universitetin Brown në Shtetet e Bashkuara, ndanë gjysmën tjetër.
Hulumtimi i tyre shpjegon se si teknologjia krijon produkte dhe metoda prodhimi të reja që zëvendësojnë ato të vjetrat, duke rezultuar në një standard më të mirë jetese, shëndeti dhe cilësie jetese.
"Gjatë dy shekujve të fundit, për herë të parë në histori, bota ka parë rritje të qëndrueshme ekonomike. Kjo ka nxjerrë një numër të madh njerëzish nga varfëria dhe ka hedhur themelet e prosperitetit tonë", tha në një deklaratë Akademia Mbretërore Suedeze e Shkencave, e cila jep çmimin.
Laureatët kanë treguar gjithashtu se një përparim i tillë nuk mund të merret si i mirëqenë, tha Akademia, ndërsa dy nga fituesit e çmimeve theksuan se politikat tregtare të Presidentit të SHBA-së Donald Trump do të ndikonin në rritje.
"Stanjacioni ekonomik, jo rritja, ka qenë normë për pjesën më të madhe të historisë njerëzore. Puna e tyre tregon se ne duhet të jemi të vetëdijshëm për kërcënimet ndaj rritjes së vazhdueshme dhe t'i kundërveprojmë", tha Akademia.
“Përparimet më të mëdha në progresin teknologjik që kanë nxitur rritjen ekonomike të SHBA-së - së pari, në bujqësi, më vonë në revolucionin e dytë industrial, pastaj në teknologjinë e informacionit - kanë përfshirë këtë bashkëpunim midis qeverive që shpesh kanë udhëhequr kërkimin dhe universiteteve e bizneseve. Dhe shpresoj se kjo do të vazhdojë në të ardhmen. Megjithëse shoh re të errëta përpara”, tha ai.
Ndërsa shumica e ekonomistëve e shohin rritjen ekonomike si një nxitës të prosperitetit, ka disa që nuk e shohin atë si një të mirë të pastër.
Çmimi i Ekonomisë për vitin 2024 u fitua nga Daron Acemoglu, Simon Johnson dhe James Robinson për punën e tyre mbi pabarazinë, dhe Johnson në veçanti ka theksuar se si përfitimet e inovacionit teknologjik mund të shtrembërohen drejt elitave të fuqishme. Ekziston gjithashtu një debat i ashpër rreth nivelit të rritjes së qëndrueshme në dritën e ndryshimeve klimatike të shkaktuara nga njeriu dhe degradimit mjedisor.
Çmimi prestigjioz, i njohur zyrtarisht si Çmimi i Bankës së Suedisë në Shkencat Ekonomike në Kujtim të Alfred Nobelit, është çmimi i fundit që do të jepet këtë vit dhe vlen 11 milionë korona suedeze (1.2 milionë dollarë).
