Foto ilustruese
SHBA- Debati nëse bërthama e brendshme e Hënës është e ngurtë apo e shkrirë ka përfunduar pas një studim që argumenton se bërthama në të vërtetë është një sferë e fortë me një densitet të ngjashëm me atë të hekurit. Hetimi i përbërjes së brendshme të trupave qiellorë realizohet në mënyrë më efektive përmes të dhënave sizmike. Mënyra se si valët e zërit të prodhuara nga tërmetet lëvizin dhe reflektojnë materialin brenda një planeti ose hëne, mund t'i ndihmojë shkencëtarët të krijojnë një hartë të detajuar të brendësisë së tij.
Për Hënën, ka të dhëna sizmike të mbledhura nga misioni Apollo, por rezolucioni është shumë i ulët për të përcaktuar me saktësi gjendjen e bërthamës së brendshme, raporton Science Alert. Ajo që duhet është se ekziston një bërthamë e jashtme e lëngshme megjithëse ajo që përmban bërthama mbetet për debat. Ndërsa modelet e një bërthame të brendshme të ngurtë dhe një lëngu funksionojnë po aq mirë me të dhënat e Apollo, shkruan CNN.
Astronomi Arthur Briaud i Qendrës Kombëtare të Kërkimeve Shkencore të Francës dhe kolegët e tij, për studimin e botuar në revistën Nature, mblodhën të dhëna nga misionet hapësinore dhe eksperimentet me rreze lazer për të përpiluar një profil të veçorive të ndryshme hënore si shkalla e deformimit të Hënës nga gravitacioni, ndërveprimi me Tokën, ndryshimi i distancës së saj nga Toka dhe dendësia e saj. Më pas ata kryen simulime me lloje të ndryshme bërthamash për të gjetur se cilat përshtaten më mirë me të dhënat e vëzhgimit.

Shkencëtarët kanë zbuluar se bërthama e Hënës është shumë e ngjashme me atë të Tokës me një shtresë të jashtme të lëngshme dhe një bërthamë të brendshme të ngurtë. Sipas modelimit të tyre, bërthama e jashtme ka një rreze prej rreth 362 kilometra dhe bërthama e brendshme ka një rreze prej rreth 258 kilometra rreth 15% e rrezes totale të Hënës. Bërthama e brendshme ka gjithashtu një densitet prej rreth 7822 kilogramë për metër kub, që është shumë afër densitetit të hekurit.
Në vitin 2011, një ekip i udhëhequr nga shkencëtari planetar i NASA-s Marshall Renee ëeber kishte arritur një rezultat të ngjashëm duke përdorur teknikat sizmologjike të disponueshme në atë kohë në të dhënat e Apollo. Ata gjetën prova të një bërthame të brendshme të fortë me një rreze prej rreth 240 kilometrash dhe një densitet prej rreth 8,000 kilogramë për metër kub.
Studimi i ri nga Briaud dhe ekipi i tij konfirmon gjetjet e mëparshme dhe avancon teorinë se bërthama hënore është e ngjashme me atë të Tokës. Dhe kjo ka disa implikime interesante për evolucionin e Hënës. Ne e dimë se menjëherë pas formimit të saj, Hëna kishte një fushë magnetike të fortë, e cila filloi të bjerë rreth 3.2 miliardë vjet më parë. Një fushë e tillë magnetike krijohet nga lëvizja dhe ndërrimi në bërthamë, kështu që ajo nga e cila përbëhet bërthama hënore ka një lidhje të thellë me mënyrën se si dhe pse fusha magnetike u zhduk.
Artikuj te sugjeruar
n.f
BOTA
2 Dhjetor12:31
Konsumuan një pjatë tradicionale me breshkë deti, humbin jetën 3 persona në Filipine, helmohen 32 të tjerë
Foto ilustruese
FILIPINE- Tre persona kanë vdekur dhe të paktën 32 janë shtruar në spital në Filipine pas...
n.f
BOTA
2 Dhjetor12:26
Shefi i Zyrës së BE-së përsërit thirrjen e Borrellit pas takimit me Kurtin: U informuam për zhvillimet për sulmin e së premtes
Orav
KOSOVË- Shefi i Zyrës së BE-së në Kosovë, Avio Orav ka folur për media pas takimit të zhvilluar ditë...
r.ll
BOTA
2 Dhjetor12:04
Ministrja e Ekonomisë në Kosovë: Komunat që furnizohen me ujë nga Ibër-Lepenci mund të kenë reduktime gjatë ditës
kanali
KOSOVË- Ministrja e Ekonomisë e Kosovës, Artane Rizvanolli, ka bërë të ditur të hënën se komunat q&eum...
n.f
BOTA
2 Dhjetor11:02
Katër izraelitë në gjyq për sulmin në shtëpinë e Netanyahut në Cezare
Netanyahu
IZRAEL- Katër izraelitë kanë dalë ditën e sotme në gjyq pasi u arrestuan nën dyshimin se kanë qëllua...
n.f
BOTA
2 Dhjetor09:00
Scholz vizitë të papritur në Kiev, ndan ndihmë të re ushtarake për Ukrainën
Scholz
UKRAINË- Kancelari gjerman, Olaf Scholz, e ka bërë një vizitë të papritur të hënën në Ukrainë...
n.f
BOTA
2 Dhjetor09:00
Falja presidenciale e Hunter Biden, reagon Trump: Shpërdorim i sistemit gjyqësor! A përfshin falja edhe pengjet e 6 janarit?
Trump
SHBA- Presidenti i sapozgjedhur i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump ka reaguar në lidhje me vendimin presidentit Joe Biden p&eu...
r.ll
BOTA
2 Dhjetor08:50
Analiza e DW: A mund të shihet G-20 si aleancë globale kundër urisë?
BRUKSEL- A ka ende një emërues të përbashkët bashkësia ndërkombëtare? Lajmi i mirë është: po. Nisma e&n...
r.ll
BOTA
2 Dhjetor08:26
Merr fund saga ligjore e Hunter Biden, president i SHBA-së falje presidenciale për djalin e tij
joe dhe hunter biden
SHBA- Presidenti Joe Biden fali djalin e tij Hunter të dielën mbrëma duke shmangur një dënim të mundsh&...
n.f
BOTA
2 Dhjetor08:23
SHBA dhe BE dënojnë “përdorimin e tepruar të forcës” ndaj protestuesve në Gjeorgji
Foto ilustruese
GJEORGJI- Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Bashkimi Europian kanë dënuar “përdorimin e tepruar të fo...
n.f
BOTA
2 Dhjetor08:23
Masakër në Ekuador/ Gjenden 10 të vrarë në kantonin El Guabo, një prej viktimave ishte coptuar dhe futur në thes
Foto ilustruese
EKUADOR- Dhjetë persona u vranë mëngjes të së dielës në një zonë rurale në jugperënd...