Flash:
AKTUALITET 22 Tetor11:15

Shtyhet sërish gjyqi Meta-Kryemadhi

Gjykata e Posaçme ka vendosur që gjyqi Meta-Kryemadhi të zhvillohet pa avokat nga data 29 tetor. Procesi gjyqësor ndaj Ilir Metës ...

BOTA

Ishulli që ndryshon formë kthehet në përplasje diplomatike dhe ndryshon kufijtë ndërkombëtar vazhdimisht

Piranjat Përditësimi i fundit 23 Tetor 2025, 20:48
Ishulli që ndryshon formë kthehet në përplasje diplomatike

Në zemër të pellgut të Amazonës, ku takohen kufijtë dhe kulturat e Perusë, Kolumbisë dhe Brazilit, një ishull i vogël që ndryshon formë është bërë vendi i papritur për një përplasje diplomatike.

Santa Rosa është një ishull në lumin Amazon. Nuk ka marrëveshje se kur doli nga uji, por vendbanimi zyrtar filloi në vitet 1970. Sot, aty jetojnë rreth 3,000 njerëz. Por toka ku jetojnë nuk është e qëndrueshme; forma dhe madhësia e Santa Rosës ndryshon me rrjedhën e lumit. Çdo vit, formohen dhe zhduken brigje ranore, ndërsa kanali kryesor hap shtigje të reja.

“Nëse do të donte Zoti, lumi do të ndryshonte dhe madje edhe Santa Rosa mund të zhdukej”, tha Gladys Hari Leiva, pronare e një hoteli që ka jetuar në ishull për 21 vjet. Gjeografia e paqëndrueshme e ishullit e bën atë një vend të vështirë për t’u vendosur; familjet përshtaten sipas stinëve, duke ecur nëpër brigje ranore në muajt e thatë, pastaj duke lundruar me kanoe nëpër rrugët e përmbytura kur vijnë shirat.

Vitet e fundit, ndërsa Amazona ka përjetuar thatësira dhe cikle përmbytjesh të paparashikueshme, modelet e ndryshimit me të cilat banorët janë mësuar po ndryshojnë bashkë me rërën.

Megjithatë, pavarësisht këtyre kufizimeve, ishulli është i lakmuar nga vendet përreth tij. Peruja dhe Kolumbia kanë debatuar për dekada të tëra se kujt i përket ishulli. Ndërsa lumi Amazon lëviz, lëviz edhe kufiri ndërkombëtar midis dy vendeve. Santa Rosa nuk ka qenë kurrë tokë e fortë. Pellgu i Amazonës ndërton dhe fshin gjeografinë e vet përmes lumenjve të tij.

Kanali kryesor i lumit Amazon gërryen vazhdimisht tokën ekzistuese dhe depoziton tokë të re. Çdo vit, lumi mbart afërsisht 1.2 miliardë ton sedimente nga Andet drejt Atlantikut, duke riformësuar brigjet dhe ishujt e tij ndërsa rrjedh. Gjatë muajve me ujë të lartë, uji derdhet dhe vendoset nëpër fushën e përmbytjes, duke lënë pas deri në 30 cm tokë të freskët çdo vit. /Piranjat.al/ 

 

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

3 vite pa licencë: Si u punësua psikologia në Vorë dhe kush mban përgjegjësi?

Flet i dyshuari i Masakrës së Beratit: Çfarë zbulon Kudret Zhuka?

Ne jemi me ju, gjatë gjithë vitit!

Zëri ynë për çdo grua që lufton sot!

Konflikti familjar në Klos që përfundoi në dhunë: Çfarë ndodhi mes Fluturës dhe të afërmve?

Kalvari i Anxhelës: Si u kthye një histori dashurie në një makth të vërtetë?

"Doktor Shkencash": Çfarë fshihet pas titullit akademik të Ulsi Manjës?

Unë e njoh atë djalin e shtrirë përtokë.

4 ditë revolte, gjenerata e re flet ndryshe.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 4

Vendimi që ngre dyshime: Çfarë e detyroi gjyqtaren e Shkodrës të vendosë për 42-vjeçarin?

Nga t*rturat te ekzekutimi barbar: Masakra e ’97-ës që nuk u zbardh kurrë.

I pastrehu kërkon ndihmë, Bashkia e Korçës i “ofron” një rrenoje.

Paguaj që të punosh: Zbërthehet skema e mashtrimit me "punën nga shtëpia"

Skandali me tunelin e Skërficës: Pas dështimit 23-milionësh, ARRSH thërret policinë për "Piranjat"

Ermal Pashaj: "Jam këtu kundër mediokërve, kriminelëve dhe dështimit 13-vjeçar të kësaj politike"

Manastirliu, kandidatja për Bashkinë e Tiranës, plagjiatura e radhës.

Patronazhistët e Ogerta Manastirliut gjatë Pranisë Besnike

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 3

Shantazh në emër të dashurisë, 40-vjeçari terrorizon gruan e martuar.

Faturat e avokatit. Si u zhdukën mijëra euro pa bërë asnjë punë?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Saranda e fëmijërisë sime, sot mes plumbave

Nga mësuese filloreje në drejtoreshë gjimnazi. Historia që na vjen nga Ishmi i Durrësit.

Rilindësit me plagjiaturë / Piranjat kapin ish-ministren e Arsimit. Si do të justifikohet ajo?

Prania besnike, një strategji djallëzore për të eliminuar praktikat institucionale.

Fshije videon! Mos shkatërro një jetë.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 2

Nga burgu në arrest shtëpie: Eduard Limaj rikthehet te përndjekja e grave!

Haris Vongli: Dua të kthehem në Shqipëri për Davidin, tim bir.

Fyerje ndaj nxënësve, ngacmime e shkelje rregulloreje: Kush është nëndrejtori problematik?

Institucionet në shërbim të krimit: Pse hesht kryeministri për skandalet?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Porti i Durrësit po mbyllet, investimet në infrastrukturë vazhdojnë. Cili është justifikimi i APD?

Skandali me doktoraturën e Taulant Ballës: Piranjat zbulojnë mashtrimin!

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 1

“Dua 120 mijë euro”/ Si u zaptua prona në rrugën e Durrësit, zbardhet skema e mashtrimit

Tmerri i 40-vjeçares / Si u shndërrua njohja e re në përndjekje, shantazh dhe denigrim në rrjet

Pesë muaj pa të birin/ Nëna kërkon zbatimin e vendimit të gjykatës

TEC-et lundruese dhe mbetjet e rrezikshme/ KESH paguan edhe për trajtimin e mbetjeve të “Tigrave”

Liria nuk burgoset, as në Hagë, as në Beograd

“Ministrja kopjace”/ Klodiana Spahiu në krye të Shëndetësisë, punimi i diplomës rezulton plagjiaturë

“Nuk duam të ikim nga Shqipëria, por nga ju”/ Monologu i një brezi që nuk ju ka frikë

Flamingot që “zgjuan” një popull kundër qeverisë/ Revolta më e madhe qytetare në 30 vite

E premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Çdo të premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Si u tentua të shantazhohej me 100 mijë euro shefi i kabinetit të Përparim Ramës përmes mediave

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë

SHKO NE YOUTUBE
Na ndiqni edhe në
KONTAKT TE DHENAT PERSONALE COOKIES