Shqipëria ka arritur rekord për punësimin e shtetasve të huaj që arrijnë mbi 22 mijë shtetas deri në qershor 2026 nga 18...
BOTA
Kriza klimatike thellohet në 2024-ën ndërsa të dhënat "sigurojnë" se është viti më i nxehtë në histori
n.fPërditësimi i fundit 9 Dhjetor 2024, 19:39
Foto ilustruese
ANGLI- Kriza klimatike thellohet me vitin 2024 ndërsa të dhënat tregojnë se do të jetë viti më i nxehtë në histori. Temperatura mesatare globale në nëntor ishte 1.62°C mbi nivelet paraindustriale, duke e çuar mesataren e vitit në 1.60°C. Ky vit tashmë është pothuajse i sigurt se do të jetë viti më i nxehtë i regjistruar, tregojnë të dhënat. Ajo do të jetë gjithashtu e para që do të ketë një temperaturë mesatare prej më shumë se 1.5°C mbi nivelet paraindustriale, duke shënuar një përshkallëzim të mëtejshëm të krizës klimatike.
Të dhënat për nëntorin nga Shërbimi i BE-së për Ndryshimet Klimatike (C3S) të Copernicus zbuluan se temperatura mesatare e sipërfaqes globale për këtë muaj ishte 1.62°C mbi nivelin përpara se djegia masive e lëndëve djegëse fosile të nxiste ngrohjen globale. Me të dhënat për 11 muajt e vitit 2024 tani në dispozicion, shkencëtarët thanë se mesatarja për vitin pritet të jetë 1.60°C, duke tejkaluar rekordin e vendosur në 2023 prej 1.48°C.
Marrëveshja e Parisit për klimën i detyron 196 nënshkruesit të mbajnë ngrohjen globale nën 1,5 gradë Celsius në mënyrë që të kufizojnë ndikimin e fatkeqësive klimatike. Por kjo matet mbi një ose dy dekada, jo një vit të vetëm. Megjithatë, gjasat për të mbajtur nën kufirin 1.5°C edhe për një afat më të gjatë duket gjithnjë e më i largët . Emetimet e CO 2 që ngrohin planetin pritet të vazhdojnë të rriten në vitin 2024, pavarësisht një premtimi global të bërë në fund të vitit 2023 për "tranzicionin e largimit nga karburantet fosile".
Emetimet e karburanteve fosile duhet të bien me 45% deri në vitin 2030 për të pasur një shans për të kufizuar ngrohjen në 1.5C. Samiti i fundit i klimës Cop29 dështoi të arrijë një marrëveshje se si të shtyhet përpara në tranzicionin larg qymyrit, naftës dhe gazit. Të dhënat e C3S treguan se nëntori i vitit 2024 ishte muaji i 16-të në një periudhë 17-mujore për të cilën temperatura mesatare i kaloi 1.5C.
Mbingarkesa e motit ekstrem nga kriza klimatike është tashmë e qartë, me valë të nxehtit me intensitet dhe frekuencë të pamundur më parë që godasin tani në mbarë botën, së bashku me stuhitë më të ashpra dhe përmbytjet më të këqija.
Zjarret veçanërisht intensive u ndezën në Amerikën Veriore dhe Jugore në vitin 2024, raportoi Shërbimi i Monitorimit të Atmosferës (Cams) i BE-së Copernicus javën e kaluar. Zjarret, të nxitura nga thatësirat e mëdha, prekën SHBA-në perëndimore, Kanadanë, pyllin e Amazonës dhe veçanërisht ligatinat Pantanal.
Dëmi ekonomik i shkaktuar nga moti ekstrem po rritet, sipas institutit kërkimor të firmës së sigurimeve Swiss Re. Të dhënat e tij zbuluan se humbjet ekonomike të vlerësuara në 2024 u rritën me 6% në 320 miliardë dollarë, një shifër 25% më e lartë se mesatarja gjatë 10 viteve të mëparshme.
Uraganët Helene dhe Milton dhe stuhitë më të forta në SHBA, si dhe përmbytjet në Evropë dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, kontribuan në humbjet e siguruara. Por më pak se gjysma e humbjeve në mbarë botën u mbuluan nga sigurimet pasi njerëzit më të varfër nuk ishin në gjendje të përballonin primet.
