Senatorja amerikane Elissa Slotkin (Demokrate nga Miçigani) ka reaguar në rrjetin social X lidhur me dhunën policore në protestën stu...
BOTA
“Pakti me djallin“! Anijet britanike ndihmojnë Putinin të sigurojë 700 milionë paund në muaj për të financuar luftën
PiranjatPërditësimi i fundit 17 Qershor 2026, 21:29
Kompanitë britanike po e ndihmojnë Vladimir Putinin të përfitojë mbi 700 milionë paund në muaj për të financuar luftën e tij, duke lehtësuar dërgesat e gazit rus që lëvizin drejt Evropës dhe Azisë, zbulon një investigim i The i Paper.
Muajin e kaluar, ministrat britanikë prezantuan masa që synonin goditjen e kësaj tregtie, duke ndaluar kompanitë e Mbretërisë së Bashkuar të ofrojnë shërbime jetike - si përdorimi i tankerëve akullthyes dhe sigurimi detar - për eksportet e gazit natyror të lëngshëm (LNG) rus.
Synimi ishte të ndalohej financimi i makinerisë së luftës së Putinit. Por një përjashtim ligjor që do të zgjasë deri në janarin e vitit të ardhshëm, lejon mbështetjen britanike për dërgesat nga dy qendrat më të mëdha të prodhimit të LNG-së në Rusi - Yamal LNG dhe Sakhalin-2.
Ky vendim do t’i lejojë Kremlinit të përfitojë miliarda paund nga eksportet e lëndëve djegëse fosile gjatë muajve të ardhshëm, paralajmërojnë aktivistët dhe politikanët.
Ndërsa Britania e Madhe po përballet vetë me probleme të furnizimit me karburant të shkaktuara nga lufta në Iran, zyrtarë dhe ekspertë të industrisë akuzojnë qeverinë se “ka hapur derën për ekonominë ruse të luftës“, në përpjekje për të shmangur një krizë energjetike në Evropë.
Sipas vlerësimeve, anijet në pronësi britanike ose të siguruara nga kompani britanike kanë lehtësuar 76 për qind të eksporteve ruse të gazit të lëngshëm (LNG) që nga fillimi i pushtimit të Ukrainës në vitin 2022.
Të dhënat e siguruara nga The i Paper sugjerojnë se kjo pjesëmarrje e Britanisë në dërgesat ruse do t’i sjellë Moskës rreth 714 milionë paund në muaj për 7 muajt e ardhshëm. Kjo tregti mbetet krejtësisht ligjore derisa të skadojë afati i përjashtimit.
Qeveria britanike u mbrojt, duke thënë se sanksionet po vendosen gradualisht për të mbrojtur zinxhirët e furnizimit të vetë Britanisë dhe për të “siguruar fleksibilitet në treg, duke rritur njëkohësisht presionin ndaj Rusisë“.
Një “shteg ligjor“ prej 5 miliardë paundësh për Rusinë
Rusia vlerësohet të ketë fituar rreth 931 miliardë paund - më shumë se PBB-ja vjetore e Zvicrës - që nga fillimi i pushtimit të Ukrainës nga shitja e naftës dhe gazit. Lëndët djegëse fosile janë burimi kryesor i të ardhurave për Kremlinin, të cilat Britania dhe aleatët e saj kanë premtuar herë pas herë se do t'i bllokojnë.
Burime nga sektori i mbrojtjes deklaruan se ky “shteg ligjor“ në tregti bie në kundërshtim të plotë me mungesën e fondeve për mbrojtjen e vetë Britanisë së Madhe - gjë që çoi javën e kaluar në dorëheqjen e Sekretarit të Mbrojtjes, John Healey.
Në letrën e tij të dorëheqjes, ish-sekretari vuri në dukje se kryeministri Sir Keir Starmer ka pranuar vlerësimet e inteligjencës se Rusia mund të sulmojë NATO-n rreth vitit 2030, dhe se Britania duhet të jetë e përgatitur për t'u përballur me këtë kërcënim.
Një zyrtar britanik u shpreh: “Ironia është shumë e madhe. Britania e Madhe e ka vendosur veten në një pozitë ku i hap derën Rusisë që të financojë luftën e saj përmes shitjeve të LNG-së, ndërsa dështon të financojë siç duhet mbrojtjen tonë“.
Ndërsa Ross Greer, bashkëdrejtues i të Gjelbërve Skocezë, tha: “Ne po e lejojmë drejtpërdrejt Rusinë të nxjerrë shuma kolosale parash nga kjo tregti, para që shkojnë për një ekonomi të tërë lufte…“.
Flota e akullthyesve menaxhohet nga Skocia
Investigimi zbuloi se kompanitë britanike që ofrojnë këto shërbime përfshijnë një kompani detare me qendër në Gllasgou në pronësi të një miliarderi që është fqinj i Donald Trump-it. Ajo firmë mbikëqyr një flotë tankerësh akullthyes të LNG-së. Po ashtu, pjesë e skemës janë edhe disa sigurues detarë të specializuar me qendër në Londër dhe Newcastle. Një pjesë e madhe e gazit - me vlerë rreth 1.4 miliardë paund në 7 muajt e ardhshëm - pritet të transportohet drejt porteve evropiane nga tankerët e operuar nga Seapeak Maritime (Gllasgou) Ltd. Kjo kompani menaxhon një flotë prej 6 anijesh akullthyes që shërbejnë në fabrikën Yamal LNG në Siberi. Selinë e saj kompania e ka në një zonë industriale pranë lumit Clyde. Aktivitetet e saj janë plotësisht të ligjshme, por aktivistët thonë se përjashtimet e qeverisë po vendosin interesat tregtare mbi moralin. “Razom We Stand“, një grupim ukrainas vë në dukje se kjo periudhë përjashtimi përkon me fitimet e jashtëzakonshme që Rusia ka arkëtuar javët e fundit për shkak të mbylljes së Ngushticës së Hormuzit. Qendra për Kërkime mbi Energjinë (CREA) zbuloi se Rusia pësoi një rritje prej 52 për qind të të ardhurave nga nafta dhe gazi vetëm në muajin e parë të luftës në Iran. Drejtoresha ekzekutive e “Razom We Stand“, Svitlana Romanko, deklaroi se Britania “nuk mund të pretendojë se udhëheq sanksionet“ ndërsa e lejon këtë tregti. Isaac Levi nga CREA shtoi: “Mbretëria e Bashkuar duhet të mbyllë menjëherë shtigjet ligjore që lejojnë të përfitojnë kompanitë si Seapeak“.
“Pakt me Djallin“
Burime nga industria e transportit detar deklaruan se kufizimi i fitimeve të Rusisë duhet të balancohet me “realitetin e pakëndshëm“: Evropa ka ende nevojë për lëndët djegëse të Moskës. Edhe pse BE-ja ka reduktuar varësinë, vitin e kaluar ajo varej nga Moska për rreth treçerekun e nevojave të saj, ndërsa fabrika Sakhalin-2 furnizon vende si Japonia dhe Koreja e Jugut. Një drejtues i lartë i transportit të energjisë u shpreh: “Ky është pakti me djallin që duhet bërë nëse duam të mbajmë dritat ndezur dhe ngrohjen në punë“. Kompania Seapeak në Glasgow menaxhon gjashtë anije akullthyes të teknologjisë Arc-7, me vlerë 235 milionë paund secila. Këto anije transportojnë gazin nga Siberia në Evropë. Sipas analizës së CREA-s, akullthyeset e Seapeak kanë transportuar rreth 13 miliardë paund LNG rus që nga fillimi i pushtimit e deri në prill të vitit të kaluar. Operacioni në Skoci është pjesë e një strukture që shtrihet në Vancouver të Kanadasë, ku ndodhet Seapeak LLC. Sipas të dhënave, Seapeak LLC gjeneroi 195 milionë paund të ardhura nga dërgesat ruse në vitin 2025.
Seapeak dhe fqinji miliarder i Trump-it
Kompanitë Seapeak janë në pronësi të Stonepeak, një firmë gjigante e fondeve private në SHBA, që menaxhon asete prej 90 miliardë dollarësh. Ajo drejtohet nga Michael Dorrell, një australian me banim në Nju Jork, pasuria e të cilit vlerësohet rreth 6.5 miliardë paund. Në vitin 2024, Dorrell shpenzoi 150 milionë dollarë për të blerë të vetmin ishull privat në Palm Beach, Florida - pranë klubit luksoz Mar-a-Lago të Donald Trump-it. Në një intervistë, Dorrell tha se mund ta shihte pronën e Trump-it nga rezidenca e tij dhe se e viziton atë “gjithë kohës“. Seapeak nuk iu përgjigj pyetjeve të gazetarëve, por deklaroi në raportin e saj se mbetet e fokusuar te shpërndarja e energjisë në mënyrë të përgjegjshme.
Liderët globalë të sigurimeve detare
Mbretëria e Bashkuar është gjithashtu siguruesi më i madh në botë i anijeve ruse të LNG-së. Më shumë se tre të katërtat e anijeve që kanë transportuar gaz rus që nga fillimi i luftës janë siguruar nga kompani britanike, duke mbuluar dërgesat me vlerë 38 miliardë paund. Pesë ofrues sigurimesh jofitimprurëse, të njohur si klubet P&I, janë identifikuar si sigurues të këtyre eksporteve, përfshirë NorthStandard dhe The West of England P&I Club. Klubet e sigurimeve theksuan se aktiviteti i tyre është plotësisht i autorizuar nga autoritetet britanike. Ata shtuan se ofrimi i sigurimit është kritik për mbrojtjen e mjedisit detar nga aksidentet, diçka që nuk ekziston për “flotën hije“ të Rusisë, dhe se nuk kanë asnjë motiv financiar në këtë mes. Ndërkohë, qeveria britanike deklaroi se ka zbatuar një sërë sanksionesh dhe së fundmi njoftoi masa të reja që synojnë rrjetet financiare dhe anijet që dyshohet se transportojnë naftë dhe gaz në mënyrë të paligjshme.
