Ashtu siç pritej, me të mbërritur te kryeministria, ka nisur përplasja mes policisë dhe protestuesve.
Kanë qenë kë...
BOTA
Politico: Pse vrasja e Khameneit e goditi Putinin 'atje ku dhemb'
Nga Xhuljan FerzajPërditësimi i fundit 3 Mars 2026, 08:22
Veprimet e fundit ushtarake të Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit kundër Iranit ka të ngjarë të kenë intensifikuar frikën dhe paranojën e Vladimir Putinit, si dhe vendosmërinë e tij për të arritur fitoren në luftën në Ukrainë, pavarësisht kostos, shkruan Politico, raporton Piranja News.
Sipas raportit, herën e fundit që Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli bombarduan pozicione në Iran, një gazetar e pyeti Putinin se si do të reagonte nëse udhëheqësi suprem i Iranit do të vritej në sulm.
"As nuk dua ta diskutoj", u përgjigj presidenti rus në atë kohë. Megjithatë, më pak se nëntë muaj më vonë, pas vdekjes së Ajatollah Ali Khameneit në një sulm të synuar nga Izraeli me mbështetjen e SHBA-së, Putini u detyrua pothuajse të përgjigjej, shkruan Politico, raporton Piranja News.
Vrasja e Khameneit ka të ngjarë të ketë “shkaktuar” dy nga instinktet më të thella të Putinit: paranojën e tij të rrënjosur për mbijetesën e tij dhe fiksimin e tij për të ruajtur pushtetin e tij politik duke arritur “fitoren” në Ukrainë.
Këta elementë ishin të dukshëm në deklaratën zyrtare të publikuar në faqen e internetit të Kremlinit, ku Putin e dënoi vrasjen e Khameneit si “vrasje… të kryer në shkelje cinike të të gjitha normave të moralit njerëzor dhe të drejtës ndërkombëtare” një reagim shumë më i fortë se ai që Moska kishte treguar në raste të mëparshme, si kur kapën Nicolas Maduron në Venezuelë.
Pavarësisht dënimit të fortë, Politico vëren se Putini shmangu qëllimisht emërtimin e drejtpërdrejtë të vendeve pas sulmit, gjë që sugjeron një qasje më të kujdesshme dhe strategjike sesa një përballje të drejtpërdrejtë.
Ky reagim është i rrënjosur në historinë personale të Putinit dhe perceptimin e tij të kërcënimeve ndaj pushtetit të tij, duke përfshirë efektin mbi të të ekzekutimit të Muamar Gadafit pas ndërhyrjes së NATO-s në vitin 2011, një ngjarje që ai e ka përshkruar më parë si një shembull të “tradhtisë” nga Perëndimi.
Krahasime me rënien e Gadafit
Lajmi për vdekjen e Khameneit bëri që politika ruse të krahasohej me rënien e një diktatori tjetër. Pamjet e filmuara me celular të Muamar Gadafit të Libisë duke u torturuar për vdekje pas një ndërhyrjeje të NATO-s në vitin 2011 e zemëruan Putinin, sipas gazetarit të shquar rus Mikhail Dzygar.
"Ata i treguan të gjithë botës se si e vranë atë, të mbuluar me gjak", tha presidenti rus, dukshëm i tërbuar, në një konferencë për shtyp në atë kohë.
"A është kjo demokraci?"
Në maj 2012, disa muaj pas përmbysjes së Gadafit, Putin u rikthye në presidencë pas një periudhe si kryeministër.
Ai mori detyrën me qëllimin e qartë për të shkaktuar një përçarje me Perëndimin dhe për të eliminuar opozitën vendase, të cilën e akuzoi për bashkëpunim me armiqtë e Rusisë për të arritur ndryshimin e regjimit.
“Ishte pikërisht vdekja e Gadafit që shënoi një pikë kthese si në politikën e jashtme ashtu edhe në atë të brendshme të Rusisë”, shkruan Alexander Baunov, një bashkëpunëtor i lartë në Qendrën Carnegie për Rusinë dhe Euroazinë me seli në Berlin.
Fakti që Shtetet e Bashkuara dhe Evropa lejuan që një udhëheqës botëror të rrëzohej me kaq dhunë, sipas ish-agjentit të KGB-së Putin, ishte “tradhtia përfundimtare”, shpjegon Baunov.
Në vitet që pasuan, Putin u izolua gjithnjë e më shumë. Gjatë pandemisë COVID, personaliteteve të huaja dhe zyrtarëve rusë iu urdhërua të qëndronin disa metra larg presidentit rus. Ndërveprimet publike ishin dhe mbeten të koreografuara me kujdes, me qëllim ruajtjen e distancimit social, shkruan Politico, raporton Piranja News.
Udhëheqësi i ndjerë i opozitës ruse, Alexei Navalny, e kishte quajtur atë “gjyshi në bunker”, duke iu referuar hetimit të ekipit të tij për një pallat luksoz që dyshohet se i përkiste Putinit, i cili përfshinte një rrjet tunelesh të gërmuar 50 metra nën tokë.
"Do të na vrasin"
Zhvillimet e fundit në Lindjen e Mesme, veçanërisht përmbysja e dy prej aleatëve të Rusisë (Nicolas Maduro në Venezuelë dhe Ajatollah Ali Khamenei në Iran), kanë intensifikuar më tej paranojën që rrethon presidentin rus, vëren Politico. Këto ngjarje kanë nxitur disa ekspertë pro-Kremlin të thyejnë një rregull joformal që kishte mbizotëruar që nga kthimi i Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë: shmangia e kritikave të hapura ndaj Shteteve të Bashkuara ose presidentit të saj.
Duke udhëhequr këtë trend, ish-presidenti rus Dmitry Medvedev komentoi se sulmi i SHBA-së ndaj Iranit zbuloi fytyrën e vërtetë të Trump. Ndërkohë, prezantuesi televiziv rus dhe propagandisti i Kremlinit Vladimir Solovyov akuzoi Shtetet e Bashkuara se po silleshin "si një grabitqar", duke përdorur diplomacinë për të joshur "prenë e tyre që të ulë vigjilencën para se t'i ngulë dhëmbët në fyt".
Gjatë emisionit të tij, Solovyov i pyeti shikuesit e tij: "A e kuptojmë që diskutimi për Iranin është gjithashtu një diskutim për Rusinë?", duke nënkuptuar se veprimet e SHBA-së në Iran mund të paraqesin një kërcënim të ngjashëm për Moskën.
Alexander Dugin , një mbështetës i zgjerimit ushtarak rus dhe intelektual ultranacionalist, paralajmëroi se Uashingtoni mund të jetë duke planifikuar të përsërisë diçka të ngjashme me Rusinë. Në një deklaratë me shkrim, ai pretendoi se “njëri pas tjetrit aleatët tanë po eliminohen sistematikisht” dhe shtoi se “është e qartë se kush është i radhës dhe çfarë nënkuptojnë në të vërtetë negociatat me një armik të tillë”, duke iu referuar bisedimeve të paqes midis Rusisë dhe Ukrainës të ndërmjetësuara nga Amerika.
Portali pro-Kremlin Segodnya.ru shkoi një hap më tej, duke botuar një artikull opinioni me titullin e ashpër: “Si do të na vrasin”.
Angazhimi ndaj qëllimit
Ndryshe nga deklaratat e komentatorëve pro-Kremlin, vetë Kremlini ka miratuar një ton shumë më diplomatik në reagimet e tij zyrtare.
Një ditë pas deklaratës së Putinit mbi vrasjen e Khameneit, zëdhënësi i tij Dmitry Peskov shprehu "zhgënjim të thellë" për dështimin e bisedimeve SHBA-Iran, ndërsa në të njëjtën kohë shprehu "vlerësim të thellë" për përpjekjet e SHBA-së për të ndërmjetësuar për paqen në Ukrainë. Megjithatë, ai shtoi, "para së gjithash, ne i besojmë vetëm vetes dhe mbrojmë interesat tona".
Mesazhi ishte i qartë: Putini nuk do të lejojë që ndjenjat e tij për Iranin të prishin qëllimet e tij në Ukrainë.
"Arma e tij më e madhe në këtë konflikt ka qenë gatishmëria dhe aftësia e administratës Trump për të ushtruar presion mbi ukrainasit dhe evropianët", thotë Sam Green, një profesor i politikës ruse në King's College London.
"Dhe kështu nuk ka absolutisht asnjë arsye që ai të heqë dorë nga ajo armë".
Çfarëdo që mund të ndiejë personalisht presidenti rus, veprimet e tij sugjerojnë një realist.
“Putini nuk do të rrezikojë sigurinë e tij personale, sigurinë e regjimit të tij apo perceptimin e tij për sigurinë kombëtare të Rusisë për të ndihmuar iranianët, koreano-veriorët, kinezët apo këdo tjetër”, shpjegon Green.
Për Moskën, kriza e Iranit vjen me disa avantazhe, duke përfshirë perspektivën e çmimeve më të larta të naftës, mosmarrëveshjet midis Evropës dhe Shteteve të Bashkuara mbi mënyrën e trajtimit të rënies së Iranit dhe një Uashington që nuk është i përqendruar vetëm në Luftën në Ukrainë, shkruan Politico, raporton Piranja News.
Veprimet e Trumpit gjithashtu përforcojnë narrativën vendase dhe ndërkombëtare rreth rreziqeve të hegjemonisë perëndimore.
Për më tepër, Putini zotëron një mjet parandalues që as Gaddafi dhe as Khamenei nuk e kishin: arsenalin më të madh bërthamor në botë.
Por armët bërthamore nuk ofrojnë mbrojtje kundër kërcënimeve nga brenda. Nëse rënia e aleatëve të fuqishëm rrit frikën e Putinit, ata ka të ngjarë të përqendrohen më pak te raketat e NATO-s dhe më shumë te intrigat e brendshme.
Presidenti rus e di më mirë se kushdo se diktatorët që grumbullojnë aq shumë pushtet për aq kohë sa ai kanë tendencë të largohen nga pushteti në njërën nga dy mënyrat, thotë Green: “Në paraburgim ose në arkivol.”/Përshtati në shqip Piranja News
