Ish-zëvendëskryeministres Belinda Balluku iu komunikua sot shtyrja e hetimeve nga ana e SPAK deri më janar të vitit 2027. Siç shihe...
BOTA
Prezantohet në Bruksel "The White Paper", çfarë synon KE-ja me planin e forcimit të mbrojtjes së Evropës dhe deri kur do të zgjasë?
n.fPërditësimi i fundit 19 Mars 2025, 17:43
BRUKSEL- Plani për forcimin e mbrojtjes së Evropës u prezantua sot në Bruksel nga Komisioni Evropian, i cili i dha planit të shumëpritur emrin “Letra e Bardhë”. Ky plan përshkruan instrumente specifike ligjore dhe financiare për të mbështetur investimet në mbrojtje të shteteve anëtare.
Një zyrtar i KE-së u shpreh se ky është një plan ambicioz për paketën e mbrojtjes dhe ofron leva financiare në dispozicion të menjëhershëm të vendeve anëtare të BE-së për të rritur ndjeshëm investimet në mbrojtje dhe aftësitë mbrojtëse. Ai shtoi se qëllimi i planit është të inkurajojë dhe lehtësojë vendet anëtare që të shpenzojnë më shumë për mbrojtjen e tyre, për të krijuar partneritete dhe drejtime efektive.
Një tjetër zyrtar shtoi se orientimi i rritjes së financimit të mbrojtjes së Evropës do të thotë një kontribut më i madh për sigurinë transatlantike, mbështetje për Ukrainën dhe gatishmëri për sfidat e sigurisë dhe ndryshimin e ekuilibrave, duke vënë në kornizë vende si Rusia, Kina, rajone si Lindja e Mesme-Afrika, si dhe kërcënimet hibride dhe lëndët e para kritike.
Sektorët dhe objektivat e investimeve
Ky është një grup i madh investimesh në mbrojtje si mbrojtja ajrore dhe mbrojtja raketore, sistemet e artilerisë, municionet dhe raketat, mjetet ajrore pa pilot dhe sistemet e mjeteve ajrore kundër-pa pilot, lëvizshmëria ushtarake, lufta kibernetike, objektivat strategjikë, aftësitë luftarake dhe mbrojtja e infrastrukturës kritike. Siç shpjegoi një zyrtar gjatë një prezantimi të detajeve teknike të planit për forcimin e mbrojtjes së Evropës, objektivat janë Ukraina dhe mbështetja e saj ushtarake në terren, pas ndryshimit të qëndrimit të SHBA-së.
Forcimi i marrëdhënieve BE-NATO, partneriteti i BE-së me Britaninë, Kanadanë, Norvegjinë, Japoninë dhe Australinë. Gjithashtu, krijimi i një industrie të fortë dhe inovative evropiane, d.m.th. mbështetja e përforcimit të mbrojtjes, nënshkrimi i kontratave për përvetësimin e shpejtë të aftësive të kërkuara, mbështetja e miratimit të shpejtë të Programit Evropian Industrial të Mbrojtjes, shfaqja e lojtarëve të rinj të mbrojtjes, mbështetja e investimeve në teknologji të tilla si inteligjenca artificiale dhe udhërrëfyesi evropian për të përshpejtuar krijimin e paisjeve të mbrojtjes.
Objektivat kryesore, gatishmëria deri në vitin 2030
Plani i ReArm Europe është krijuar për të shfrytëzuar të gjitha instrumentet e disponueshme menjëherë dhe për të mobilizuar deri në 800 miliardë euro. euro për investime në mbrojtje. Realizimi i këtij plani përfshin: a) Liberalizimin e përdorimit të fondeve publike në mbrojtje në nivel kombëtar. b) Një instrument i ri i dedikuar për Veprimin e Sigurisë për Evropën -SAFE- për të bërë investime urgjente dhe masive në mbrojtje përmes prokurimeve të përbashkëta.
Aksioni për Siguri në Evropë - SAFE
Një nga iniciativat më të rëndësishme të planit është një instrument i ri financiar i quajtur "Veprimi për Sigurinë në Evropë - SAFE" që do t'u sigurojë shteteve anëtare kredi deri në 150 miliardë euro që do të mbështeten nga buxheti i BE-së. Kjo do t'i ndihmojë Shtetet Anëtare të forcojnë aftësitë e tyre mbrojtëse përmes prokurimeve të përbashkëta.
Për më tepër, "tregjet e përbashkëta do të sigurojnë ndërveprim për forcat e armatosura të vendeve anëtare dhe parashikueshmëri për industrinë evropiane të mbrojtjes, do të ulin kostot dhe do të krijojnë shkallën e nevojshme për të forcuar bazën industriale të mbrojtjes evropiane", siç theksojnë zyrtarët.
Opsionet e financimit për planin 800 miliardë lekë euro
Plani që synon 800 miliardë euro shpenzime për mbrojtjen përfshin mjete specifike financimi: 1) Aktivizimi i një klauzole arratisjeje, ndikimi i vlerësuar prej 650 miliardë eurosh. euro, 2) Përqendrimi deri në 150 miliardë lekë. EUR në tregjet e kapitalit, 3) Kontributi nga Banka Evropiane e Investimeve dhe mobilizimi i kapitalit privat, 4) Fleksibiliteti i instrumenteve të politikës së kohezionit të BE-së, 5) Instrument i ri për të mbështetur prokurimin e përbashkët të Shteteve Anëtare me 150 miliardë euro, 6) Kredi të mbështetura nga buxheti i BE-së sipas kërkesës, 7) Rregulla të thjeshtuara të prokurimit, 8) Përjashtim nga TVSH, 9) Prokurim publik i përbashkët.
Aktivizimi i klauzolës së arratisjes
Siç njoftoi një zyrtar evropian, “aktivizohet me rekomandimin e Këshillit nga Komisioni me kërkesë”. Në të njëjtën kohë, rregullat fiskale të BE-së vazhdojnë të funksionojnë normalisht për shpenzime të tjera.
Kreditë dhe çelësat e alokimit
Kreditë do t'u mundësojnë shteteve anëtare të kenë akses në kushte të favorshme financimi, duke shfrytëzuar fuqinë kreditore të BE-së, aksesin në treg dhe më e rëndësishmja, siç tha një këshilltar teknik i projektit, "do të mbështesë një përgjigje të shpejtë ndaj nevojave aktuale të mbrojtjes". Më tej, “kreditë e dhëna do të jenë afatgjata (me një kohëzgjatje maksimale 45 vjet dhe një periudhë mospagimi prej 10 vitesh për shlyerjen e principalit), të cilat do të kenë çmime konkurruese dhe do të jenë të strukturuara mirë. Ato do të financohen nga huamarrja e BE-së, gjë që shpesh i bën ato një burim më efikas financimi për investimet publike sesa huamarrja kombëtare.”
Në të njëjtën kohë, "ndarja e fondit prej 150 miliardë eurosh" në Shtetet Anëtare do të orientohet nga kërkesa. Nuk do të ketë çelësa shpërndarjeje. Shtetet anëtare që dëshirojnë të marrin kredi do të duhet t'i paraqesin Komisionit një plan investimi të industrisë evropiane të mbrojtjes. Plani duhet të përfshijë një përshkrim të aktiviteteve, shpenzimeve dhe masave për të cilat Shteti Anëtar kërkon një hua.
Si një derogim kalimtar, Shtetet Anëtare mund të përdorin huanë për prokurimin kombëtar të aftësive prioritare, me kusht që ajo të jetë e hapur për vendet e tjera dhe të merren të gjitha masat e nevojshme për të shtrirë përfitimin e kontratës edhe në vendet e tjera./ CNN Greece
GJERMANI- Ministri gjerman i Mbrojtjes Boris Pistorius hodhi poshtë thirrjen midis Presidentit të SHBA-ve Donald Trump dhe Presidentit rus Vladimir ...
