Sot, në tregun e këmbimit valutor shqiptar, një dollar amerikan do të blihet sot me 78.7 lekë dhe do shitet me 79.7 lekë.
Nd&eu...
BOTA
Pse Kim Jong-uni e ka fshirë nga historia nënën e tij ‘japoneze’
PiranjatPërditësimi i fundit 28 Qershor 2026, 23:43
Spektri i nënës e ndjek Kim Jong-unin. Marshalli-President i Koresë së Veriut është paraqitur para popullit të tij si një baba shembullor, duke ekspozuar bashkëshorten e hijshme dhe duke marrë me vete vajzën në poligonet ushtarake ku testohen armë gjithnjë e më të fuqishme. Megjithatë, në vendin e tij Kim ka ngritur një perde të dendur sekreti rreth gruas që e solli në jetë.
Problemi është se ajo kishte lindur në Japoni në vitin 1952, mes atyre dy milionë koreanëve që emigruan, pak a shumë vullnetarisht, në Perandorinë Japoneze midis viteve 1910 dhe 1945, kur Gadishulli Korean ishte një koloni e Tokios, e njohur si Joseon.
Nëna e Kimit quhej Ko Yong Hui. Babai i saj, Ko Kyong Thaek, ishte larguar nga ishulli korean Jeju drejt Osakës në Japoni gjatë viteve ’30 të shekullit të kaluar për të kërkuar një jetë më të mirë, duke u bërë drejtues i një fabrike.
Jeta e tij duket si një roman historik. Kur bombardimet amerikane nisën të shkrumbonin qytetet japoneze gjatë Luftës së Dytë Botërore, ai u kthye në Jeju. Pas humbjes së Japonisë u fsheh nga frika se mos akuzohej për bashkëpunim me pushtuesit. Më pas, lufta civile mes Koresë së Veriut dhe asaj të Jugut e detyroi të arratisej sërish fshehurazi në Osaka. Pikërisht në këtë qytet japonez, në vitin 1952, lindi vajza Yong Hui, e destinuar të lidhte fatin e saj me familjen Kim.
Yong Hui jetoi në Osaka deri në moshën dhjetëvjeçare. Në vitin 1962, Pheniani bindi rreth 90 mijë koreanë që kishin mbetur në Japoni të ktheheshin në atë që propaganda e regjimit e quante «parajsa tokësore e punëtorëve».
Vajza kishte talent për vallëzimin dhe, në adoleshencë, u pranua në trupën artistike Mansudae, të krijuar në vitin 1969 me urdhër të Kim Jong-ilit të ri, djalit të Kim Il Sungut, themeluesit të Republikës Popullore Demokratike të Koresë (emri zyrtar i Koresë së Veriut).
Mes balerinës dhe trashëgimtarit të dinastisë ishte dashuri me shikim të parë.
Kim Jong-il nuk u martua me të, sepse kishte tashmë një bashkëshorte zyrtare, por Yong Hui i solli në jetë tre fëmijë, të cilët u njohën zyrtarisht: Kim Jong-chol, Kim Jong-un dhe Kim Yo-jong.
Kim Il Sungu i moshuar, komunist dhe moralist i rreptë, nuk pranoi kurrë t'i shihte ata nipër, të lindur jashtë martese. Përkundrazi, ata ishin fëmijët e preferuar të Kim Jong-ilit, i cili në vitin 1994 u bë «Udhëheqësi i Dashur» i Koresë së Veriut, pasi trashëgoi pushtetin suprem nga babai i tij, që kishte vdekur nga një atak në zemër.
Kim Jong-il pati edhe dy vajza nga bashkëshortja zyrtare dhe një djalë, Kim Jong-nam, nga një partnere tjetër.
Përzgjedhja e Kim Jong-unit si trashëgimtar i «fronit të kuq» duket se ndodhi më shumë nga mungesa e alternativave.
Jong-chol ishte më i apasionuar pas muzikës sesa pas pushtetit (madje thuhet edhe pas drogës); Yo-jong është grua, edhe pse sot konsiderohet këshilltarja më e besuar e Kim III; ndërsa gjysmëvëllai Jong-nam kishte dyshime për regjimin absolut dhe u vra në vitin 2017 në aeroportin e Kuala Lumpurit.
Një sagë familjare e mbushur me intriga, tradhti dhe gjak.
Mbetet për t'u shpjeguar pse Kimi, njeriu që i jep aq shumë rëndësi familjes, ka fshirë çdo referencë për nënën e tij, të cilën, sipas shumë rrëfimeve, e donte jashtëzakonisht shumë.
Këtë e mbështet veçanërisht shkrimtari japonez Gomi Yoji, autor i librit «Ko Yong Hui, koreano-japonezja që u bë nëna e Kim Jong-unit».
Sipas Gomit, në Japoni jetojnë ende rreth pesëdhjetë të afërm biologjikë të Kim Jong-unit.
Prestigji i brendshëm i dinastisë që sundon Korenë e Veriut prej tetë dekadash lidhet me të ashtuquajturën «vija e gjakut të malit Paektu», mali në kufi me Kinën ku, sipas legjendës, kishte lindur në shekullin XXIV para Krishtit mbreti mitik Dangun dhe ku, gjatë Luftës së Dytë Botërore, Kim Il Sungu thuhet se kishte ngritur shtabin e tij në luftën kundër kolonialistëve japonezë.
Sipas mitologjisë zyrtare të regjimit, edhe Kim Jong-ili ka lindur në malin Paektu, ndërsa Kim Jong-uni ngjitet shpesh në majën e tij mbi një kalë të bardhë sa herë dëshiron të kujtojë origjinën heroike të dinastisë.
T'i bëhej e ditur popullit se ai është djali i një «gjysmë japonezeje» do të ishte një goditje e rëndë për Marshallin-President.
Marrëdhëniet mes Phenianit dhe Tokios kanë qenë gjithmonë të tensionuara.
«Një zbulim i tillë publik do të kishte ndikimin e një bombe atomike mbi sistemin e pushtetit trashëgimor të regjimit», thotë Ryu Hyun-woo, ish-diplomat i Phenianit, i arratisur në Korenë e Jugut.
Mes fletushkave propagandistike që kundërshtarët nga Koreja e Jugut kanë hedhur me balona mbi territorin e Koresë së Veriut, disa kanë vënë në shënjestër Kim Jong-unin duke i kujtuar se «nuk është pasardhës i malit Paektu, por i malit Fuji», malit të shenjtë të Japonisë.
Ja pse ai ka fshirë nga kujtesa publike figurën e nënës së tij, e cila vdiq nga kanceri në vitin 2004, në një klinikë në Paris./Corriere della Sera
