Protesta e studentëve në Universitetin “Aleksandër Moisiu” në Durrës është shfaqur edhe në ambientet e kam...
BOTA
Si u rritën rastet e HIV-it me më shumë se 1,000% në këtë vend të vogël të Paqësorit dhe metoda “Bluetooth” e gjakut
PiranjatPërditësimi i fundit 5 Tetor 2025, 17:12
Dhjetë vjeç. Kjo është mosha e personit më të ri me HIV që Sesenieli Naitala ka takuar ndonjëherë. Kur ajo themeloi për herë të parë Rrjetin e Avokimit për të Mbijetuarit në Fixhi në vitin 2013, ai djalë i vogël ende nuk kishte lindur. Tani ai është një nga mijëra fixhianë që janë prekur nga virusi i transmetuar në gjak vitet e fundit, shumë prej tyre të moshës 19 vjeç ose më të rinj, dhe shumë prej tyre përmes përdorimit intravenoz të drogës.
"Gjithnjë e më shumë të rinj po përdorin drogë", i thotë BBC-së znj. Naitala, organizata e së cilës ofron mbështetje për punonjësit e seksit dhe përdoruesit e drogës në kryeqytetin e Fixhit, Suva. "Ai (djali) ishte një nga ata të rinj që ndanin gjilpëra në rrugë gjatë Covid-it."
Gjatë pesë viteve të fundit, Fixhi, një komb i vogël në Paqësorin Jugor me një popullsi prej më pak se një milion, është bërë qendra e një prej epidemive të HIV-it me rritjen më të shpejtë në botë. Në vitin 2014, vendi kishte më pak se 500 njerëz që jetonin me HIV. Deri në vitin 2024 ky numër ishte rritur në afërsisht 5,900 - një rritje prej njëmbëdhjetë herë më shumë.
Po atë vit, Fixhi regjistroi 1,583 raste të reja - një rritje trembëdhjetëfish në krahasim me mesataren e zakonshme pesëvjeçare. Nga këta, 41 ishin të moshës 15 vjeç ose më të rinj, krahasuar me vetëm 11 në vitin 2023. Shifra të tilla e shtynë ministrin e shëndetësisë dhe shërbimeve mjekësore të vendit të shpallte një shpërthim të HIV-it në janar. Javën e kaluar, ndihmësministri i shëndetësisë Penioni Ravunawa paralajmëroi se Fixhi mund të regjistrojë më shumë se 3,000 raste të reja të HIV-it deri në fund të vitit 2025. "Kjo është një krizë kombëtare," tha ai.
"Dhe nuk po ngadalësohet." BBC foli me ekspertë, avokatë dhe punonjës të shumtë në vijën e parë rreth arsyeve të një rritjeje kaq të shpejtë të numrit të rasteve. Disa prej tyre theksuan se, ndërsa ndërgjegjësimi rreth përhapjes së HIV-it dhe stigmës zvogëlohet, më shumë njerëz kanë dalë hapur dhe janë testuar. Në të njëjtën kohë, ata vunë re gjithashtu se shumë të tjerë mbeten të padukshëm për shifrat zyrtare dhe se shkalla e vërtetë e të prekurve është ndoshta shumë më e madhe nga sa sugjerojnë numrat rekord.
'Ndarja e gjakut'
Në themel të epidemisë së HIV-it në Fixhi është një trend në rritje i përdorimit të drogës, seksit të pasigurt, ndarjes së gjilpërave dhe “bluetooth-it”. I njohur ndryshe si "hotspotting", ky term i fundit i referohet një praktike ku një përdorues droge intravenoz merr gjakun e tij pas një goditjeje dhe ia injekton atë një personi të dytë, i cili më pas mund të bëjë të njëjtën gjë për një të tretë e kështu me radhë.
Kalesi Volatabu, drejtoreshë ekzekutive e OJQ-së Drug Free Fiji, e ka parë këtë të ndodhë nga afër. Majin e kaluar, ajo ishte në një nga shëtitjet e saj të rregullta në mëngjes herët nëpër kryeqytetin e Fixhit, Suva, duke ofruar mbështetje dhe edukim për përdoruesit e drogës në rrugë, kur ktheu një qoshe dhe pa një grup prej shtatë ose tetë personash që mblidheshin së bashku.
“E pashë gjilpërën me gjak – ishte pikërisht aty para meje”, kujton ajo. “Një grua e re e kishte bërë tashmë injeksionin dhe po e merr gjakun dhe pastaj ke vajza të tjera, të rritur të tjerë, që rreshtohen për të bërë të njëjtën gjë. Nuk janë vetëm gjilpërat që ndajnë, ata ndajnë edhe gjakun."
Përdorimi i “Bluetooth” është raportuar gjithashtu në Afrikën e Jugut dhe Lesoto, dy vende me disa nga nivelet më të larta të HIV-it në botë. Në Fixhi, kjo praktikë u bë popullore gjatë viteve të fundit, sipas znj. Volatabu dhe znj. Naitala.
