Teksa vala e protestave të studentëve dhe të rinjve ka pushtuar vendin, rezistenca e tyre vijon prej ditësh në rrugët e Tiran&eu...
BOTA
Transformimi Ahmed al-Sharaa nga xhihadist në president kalimtar të Sirisë dhe bashkëbisedues i Donald Trump
m.lPërditësimi i fundit 14 Maj 2025, 12:56
ARABIA SAUDITE- Ahmed al-Sharaa kaloi nga një luftëtar i al-Kaedës në president të Sirisë, në një ngjitje politike të paprecedentë, kulmi i së cilës ishte takimi i tij sot me Presidentin e SHBA-së Donald Trump. Ky takim në Arabinë Saudite është një moment historik në karrierën e Saraa-s, e cila iu bashkua al-Kaedës në Irak rreth vitit 2003, periudha e pushtimit amerikan të vendit, dhe kaloi vite në një burg amerikan përpara se të kthehej në Siri për të marrë pjesë në kryengritjen kundër Presidentit sirian Bashar al-Assad.
Takimi, pas njoftimit të papritur të djeshëm nga republikani për të hequr sanksionet e SHBA-së ndaj Sirisë, i jep një shtysë të madhe al-Sharrës, ndërsa ai përpiqet të kontrollojë vendin e fragmentuar dhe të nxisë ekonominë e tij, me Trumpin që deklaron veten të gatshëm të normalizojë marrëdhëniet e Uashingtonit me Damaskun. Sarrah mori pushtetin pasi luftëtarët e tij islamistë nisën një ofensivë nga fortesa e tyre në Sirinë veriperëndimore në fund të vitit 2024 dhe përmbysën Assadin.
I njohur si Abu Bahamad al-Jolani
Ai njihej prej kohësh si Abu Mohammad al-Jolani, emri që kishte si komandant i Frontit al-Nusra, një organizatë islamike që luftoi kundër Assadit dhe për vite me radhë ishte dega e al-Kaedës në Siri. Al-Sharaa i ndërpreu lidhjet me al-Kaedën në vitin 2016, duke deklaruar se organizata e tij është pjesë e revolucionit sirian dhe jo e lëvizjes globale xhihadiste.
Që nga dhjetori i vitit 2024, kur u bë udhëheqësi de facto i Sirisë, al-Sharaa ka ndryshuar uniformën e tij të kamuflazhit dhe ka veshur kostume. Ai gjithashtu premtoi të shfuqizonte shtetin policor të dhunshëm të Asadit me një qeverisje gjithëpërfshirëse dhe të drejtë. Ndër prioritetet e tij, siç i paraqiti ai, janë ribashkimi i Sirisë, rimëkëmbja e ekonomisë së saj, e cila është goditur veçanërisht nga sanksionet, dhe integrimi i grupeve të armatosura nën kontrollin e autoriteteve zyrtare. Qeveria e tij mbështetet veçanërisht nga Turqia, Arabia Saudite dhe Katari.
Pse është e vështirë për të që të arrijë qëllimet e tij?
Megjithatë, al-Sharaa po has vështirësi në arritjen e qëllimeve të tij, pasi grupet e armatosura i kanë mbajtur armët e tyre, sanksionet kundër Sirisë mbeten në fuqi dhe vrasjet e anëtarëve të grupeve të pakicave fetare i bëjnë ata të shqetësuar për sundimin e tij.
Izraeli, i cili e konsideron al-Sharaa-n si një xhihadist, e ka shpallur Sirinë jugore jashtë kontrollit të forcave të tij. Ai gjithashtu theksoi se një sulm i 2 majit në pallatin presidencial në Damask ishte një paralajmërim se ai nuk do t'i lejonte forcat siriane të dislokoheshin në jug të kryeqytetit dhe se nuk do të lejonte asnjë kërcënim për pakicën druze.
Sfidat me të cilat përballet al-Sharaa u bënë të dukshme në mars kur islamistë të armatosur vranë qindra civilë alavitë, pakica fetare së cilës i përket Asadi. Këto sulme rritën frikën rreth rrënjëve xhihadiste të udhëheqësve të rinj të Sirisë, pavarësisht angazhimeve të al-Sharaa. Këto shqetësime u rritën kur u prezantua kushtetuta e përkohshme e vendit, me të cilën al-Sharaa përqendroi pushtet të madh.
Al-Sharaa e ka quajtur humbjen e Assadit një fitore të dërguar nga Zoti. Deri më tani, ai është shmangur të përgjigjet nëse beson se ligji islamik (sheriati) duhet të zbatohet në Siri, duke thënë se kjo do të vendoset nga ekspertët. Kushtetuta e përkohshme e Sirisë ka forcuar rolin e sheriatit. Al-Sharaa thirri legjitimitetin që fitoi nga revolucioni për t'u vetëshpallur president i përkohshëm i vendit, ndërsa theksoi se zgjedhjet do të mbahen, megjithëse shpjegon se ato duhen deri në pesë vjet për t'u organizuar siç duhet.
Në një intervistë me Reuters nga pallati presidencial, al-Sharaa nënvizoi qëllimin e tij për t'i kthyer faqen presidencës së Assadit.
"Gjoksi im po më shtrëngohet brenda kësaj rezidence. Jam i habitur nga sa shumë e keqe kundër shoqërisë vinte nga çdo cep i saj", theksoi ai.
Al-Sharaa lindi në Arabinë Saudite, ku kaloi vitet e para të jetës së tij para se të shkonte në Siri. Babai i tij ishte një nacionalist arab, një ideologji e kundërt me atë të al-Sharaa. Ai u kthye në Siri në vitin 2011.
Në një intervistë të vitit 2021 me programin Frontline në PBS-në amerikane, al-Sharaa shpjegoi se ishte ndikuar nga intifada e dytë palestineze, e cila filloi në vitin 2000. Ai u kthye në Siri nga Iraku kur filloi kryengritja kundër Assadit në vitin 2011, pasi u dërgua nga Abu Omar al-Baghdadi, udhëheqësi i Shtetit Islamik të lidhur me al-Kaedën, për të forcuar praninë e organizatës atje.
SHBA-të e shpallën al-Sharaa-n terrorist në vitin 2013, duke vënë në dukje se al-Kaeda në Irak e ngarkoi atë me detyrën e rrëzimit të Assadit dhe vendosjes së ligjit të sheriatit në Siri. Sipas Uashingtonit, Fronti Nusra kreu sulme vetëvrasëse që kushtuan jetën e civilëve dhe kishte përqafuar një ideologji të dhunshme dhe dogmatike.
Al-Sharaa dha intervistën e tij të parë të madhe në vitin 2013. Në atë kohë, ai e kishte fytyrën të mbuluar me një shall dhe me shpinën kthyer nga kamera. Ai i kishte thënë Al Jazeera-s se Siria duhet të qeveriset bazuar në ligjin islamik.
Përkundrazi, në intervistën e tij me Frontline ai u shfaq duke parë kamerën, i veshur me këmishë dhe xhaketë. Ai e konsideroi emërtimin "terrorist" të padrejtë dhe theksoi se është kundër vrasjes së njerëzve të pafajshëm.
