Një veshkë derri e modifikuar gjenetikisht ka mbajtur gjallë dhe pa dializë një 66-vjeçar për plot nëntë muaj, p&...
LIFESTYLE
“Djajtë e pluhurit” zbulojnë erëra të tërbuara në Mars
PiranjatPërditësimi i fundit 9 Tetor 2025, 18:48
Imazhe të kapura gjatë njëzet viteve nga dy anije kozmike që rrotullohen rreth Marsit kanë zbuluar erëra të tërbuara në planetin e kuq.
Era në planetin e shkretë do të ishte e padukshme nëse nuk do të ishte pluhuri i kuq ikonik i Marsit, i cili u kap në vorbullat e erës, duke krijuar një fenomen të njohur si “djajtë e pluhurit”.
Këto vorbulla të ngjashme me tornadot ndodhin edhe në Tokë, por katalogu i ri i djajve të pluhurit marsian, i botuar të mërkurën në revistën Science Advances, tregon se djajtë e pluhurit marsian duket se lëvizin shumë më shpejt dhe janë më të bollshëm në shkallë globale, tha autori kryesor i studimit, Dr. Valentin Bickel, bashkëpunëtor i Qendrës për Hapësirën në Universitetin e Bernës në Zvicër.
Studiuesit përpiluan katalogun e ri të disponueshëm publikisht duke përdorur imazhe të marra nga Mars Express i Agjencisë Hapësinore Evropiane që nga viti 2004 dhe ExoMars Trace Gas Orbiter që nga viti 2016.
Ata përcaktuan se “djajtë e pluhurit” marsian dhe erërat që i shoqërojnë mund të lëvizin me një shpejtësi prej rreth 160 kilometra në orë.
“Ky vëzhgim nënkupton se ato erëra ka të ngjarë të jenë në gjendje të ngrenë një sasi të konsiderueshme pluhuri nga sipërfaqja në atmosferë”, shkroi Bickel në një email. “Ne gjetëm një copë të re enigme që na ndihmon të kuptojmë më mirë ciklin e pluhurit marsian: ku, kur dhe sa pluhur ngrihet nga sipërfaqja dhe injektohet në atmosferë.”
