Mikroplastikat shpërthejnë nga rubinetat tona dhe shkëputen nga enët e gatimit. Ato gjejnë rrugën e tyre në të verdhat e vezëve dhe thellë në mish dhe perime. Por nëse ndërmarrim hapa të caktuar, mund të hamë më pak prej tyre.
Nuk mund t’i shihni, por janë aty, qindra grimca të vogla plastike që fshihen në biftekun tuaj. Ndërsa gatuhet në një tigan të nxehtë, këta mysafirë të padëshiruar lëngëzohen, duke u derdhur në mish përpara se të ngurtësohen përsëri ndërsa ftohet në pjatën tuaj. Dhe ato nuk janë vetëm në biftek. Pa dashje, ju i hani gjatë gjithë kohës.
Këto grimca të ndërhyra në ushqimin tonë janë mikroplastikat dhe nanoplastikat, grimca më të vogla se 5 mm ose midis 1 dhe 1,000 nanometrave përkatësisht. Por si futen ato në ushqimin tonë? Në një botë të mbushur me copa plastike, çfarë mund të bëjmë për të zvogëluar ekspozimin në dietat tona?
Nëse shikoni nga afër kuzhinën tuaj, do të filloni të dalloni se ku hyjnë mikroplastikat në vaktet tona: ato shkëputen nga shpatulla që përdorni për të gatuar mëngjesin, rrjedhin nga shishja plastike e ujit që vendosni në çantën e shpinës së fëmijës suaj dhe notojnë në filxhanin e çajit mbi tavolinën tuaj. Ato janë gjithashtu të varrosura thellë brenda ushqimeve që hamë, nga hamburgerët te mjalti.
Sapo të filloni t'i kërkoni, pikat e ekspozimit ndaj mikroplastikës mund të duken shpejt të tepërta. Por, e rëndësishme është se është gjithashtu e mundur të bëni ndryshime për të zvogëluar sasinë e mikroplastikës ndaj të cilës ekspozohemi në kuzhinat tona.
USHQIM
Mikroplastikat gjenden në fruta dhe perime, mjaltë, bukë, produkte qumështi, peshk dhe mish, nga hamburgerët te pula. Ato gjenden brenda të verdhës së vezëve (dhe gjithashtu edhe në të bardhën e vezëve). Një studim i 109 vendeve zbuloi se sasia e këtyre plastikave që njerëzit konsumonin zakonisht në vitin 2018 ishte më shumë se gjashtë herë më e madhe se në vitin 1990. Mikroplastikat mund të hyjnë në ushqimin tonë kur bimët i marrin ato nga rrënjët ose kafshët i konsumojnë ato në ushqimin e kafshëve.
Për disa ushqime, është e mundur të hiqni qafe disa nga mikroplastikat përpara se t'i hani. Një studim në Australi zbuloi se njerëzit zakonisht konsumonin 3-4 mg plastikë për çdo porcion orizi të gatuar në shtëpi dhe deri në 13 mg për çdo porcion orizi të gatuar paraprakisht. Mikroplastikat ishin po aq të pranishme në orizin që ishte i paketuar në letër, sa edhe në orizin që vinte në paketim plastik. Megjithatë, studiuesit zbuluan se shpëlarja e orizit uli mikroplastikat e servirura me 20-40%. Larja e mishit dhe peshkut gjithashtu mund të zvogëlojë mikroplastikat - por jo t'i eliminojë ato.
Për ushqime të tjera, shpëlarja është e pamundur. Kripa shpesh përmban mikroplastikë për shkak të kontaminimit në pikat e minierave dhe përpunimit. Një studim i vitit 2018 zbuloi se 36 nga 39 markat e kripës së analizuar përmbanin mikroplastikë. Kripa e detit kishte nivelet më të larta të mikroplastikës, ndoshta për shkak të niveleve të larta të ndotjes mikroplastike në liqenet, rezervuarët , lumenjtë dhe oqeanet e botës.
Ulja e sasisë së plastikës në zinxhirin ushqimor do të kërkojë më shumë sesa ndryshime brenda kuzhinave tona individuale. Globalisht, nëse sasia e mbeturinave plastike që ndotin mjedisin do të ulej me 90%, kjo mund të përgjysmonte sasinë e plastikës së konsumuar nga njerëzit në vendet më të prekura.
"Plastika është një material i lirë dhe i shkëlqyer", thotë Vilde Snekkevik, biologe detare dhe studiuese e mikroplastikës në Institutin Norvegjez për Kërkime Ujore. "Problemi është vetëm se po e teprojmë me përdorimin e saj. Është kudo."
UJË
Qoftë nga rubineti apo nga shishja, uji është një tjetër pikë e dukshme e ekspozimit ndaj mikroplastikës. Një studim zbuloi se akti i thjeshtë i vendosjes dhe heqjes së kapakut të shishes plastike rriti ndjeshëm sasinë e mikroplastikës që gjendet në ujin që përmbante. Me çdo rrotullim ose heqje, gjeneroheshin 553 grimca mikroplastike për litër ujë. “Po dalin studime që tregojnë se ka shumë më tepër mikro- dhe nanoplastikë në ujin e ambalazhuar nga sa mendohej më parë", thotë Adrian. /Piranjat/
Artikuj te sugjeruar
LIFESTYLE
22 Shtator21:38
Kur dita barazohet me natën, Meri Shehu zbulon se çfarë sjell kjo javë për çdo shenjë
Stina e vjeshtës ka nisur me një energji kozmike të jashtëzakonshme dhe këtë javë yjet nuk premtojnë qetësi! Astr...
LIFESTYLE
22 Shtator21:36
Pse klasa e mesme rrallë bëhet e pasur dhe çfarë i frikëson? Këto janë pesë arsye
Një makinë më e mirë, një shtëpi më e madhe apo frika nga rreziku - këto vendime duken të padëmshme, por u kus...
LIFESTYLE
22 Shtator21:16
"Kam frikë me shku te Zoti”/ Ndërroi jetë sot, çfarë thoshte aktori i njohur Enver Petrovci gjatë një interviste dhe pse e kishte këtë frikë
U nda nga jeta sot në moshën 71-vjeçare aktori i njohur nga Kosova, Enver Petrovci, një nga figurat më të njohura dhe më t&...
LIFESTYLE
22 Shtator18:02
Paralajmërim për diabetin, simptoma të pazakonta mund të shfaqen në këmbë
Britanikët paralajmërohen të jenë vigjilentë ndaj disa simptomave të pazakonta që shfaqen në këmbë, të ...
LIFESTYLE
22 Shtator14:58
Kush është në listë? 3 shenjat e horoskopit që duhet të bëjnë kujdes këtë javë
Java nga 22 deri më 28 shtator sjell një qiell kontrastesh: disa shenja gëzojnë energji, pasion dhe mundësi konkrete për të...
LIFESTYLE
22 Shtator07:00
“Ditë e paqëndrueshme”/ Horoskopi për sot, 22 shtator 2025
Dashi
Do e përkëdhelni mjaft partnerin tuaj gjate kësaj dite dhe do e mbani me pranë vetes. Beqaret me mire te qëndrojnë vetë...
LIFESTYLE
21 Shtator23:57
Ecja mbrapsht për vetëm 10 minuta lehtëson dhimbjet në shpinë dhe këmbë - stimulon trurin
Më pak dhimbje, më shumë qartësi mendore
Një ushtrim i thjeshtë, pa pajisje, që jo vetëm lehtëson dhimbjet muskulo...
LIFESTYLE
21 Shtator23:30
Tre burra, një shef - a e gjeni dot kush është?
A mendoni se keni sy të mprehtë? Atëherë gjeni kush është shefi në foto!
Ilustrimi i disa burrave në një zyrë...
LIFESTYLE
21 Shtator23:07
Nëse beson te karma, fati apo jetët e kaluara, lexo me patjetër këtë artikull
E di se besohet se ka një arkiv energjitik për çdo shpirt që ka jetuar dhe mund ta "vizitosh"? Nëse ndiheni të lidhur me iden&eu...
LIFESTYLE
21 Shtator09:12
U prezantua pak ditë më parë, pse ky telefon i Apple kushton shumë më shtrenjtë se të tjerët
Në vitin 2017, konsumatorët e kundërshtonin idenë e një iPhone prej 1,000 dollarësh. Tani, disa blerës mund të paguajn&e...