Protesta kundër qeverisë hyn sot në ditën e saj të 57-të, ndërsa qytetarët pritet të mblidhen sërish në...
LIFESTYLE
Regjisorë dhe tani turistë po dynden në natyrën magjepsëse të Arabisë Saudite dhe peizazhet urbane! Gjashtë vende mahnitëse për xhirime filmash
Nga Xhuljan FerzajPërditësimi i fundit 10 Shkurt 2026, 13:20
Ka shumë hapësirë. Sipërfaqja tokësore e Arabisë Saudite është afërsisht 2.1 milion kilometra katrorë. Kjo është nëntë herë më e madhe se Mbretëria e Bashkuar. Popullsia? Rreth gjysma e asaj të Mbretërisë së Bashkuar.
Pastaj është peizazhi. Ndërsa pjesa më e madhe e atyre 2.1 milionëve është e zënë nga Lagjja e Zbrazët legjendare, shkretëtira e gjerë në zemër të Gadishullit Arabik, vëzhguesit e vendeve të xhirimit të filmave, si dhe turistët, po zbulojnë larminë e jashtëzakonshme të Arabisë Saudite - nga luginat e ftohta malore te ishujt subtropikalë, oazat, qytetet e lashta dhe metropolet në lulëzim.
Filmi ka aftësinë të krijojë një industri krejt të re turistike. Mendoni për Wadi Rum të Jordanisë (Lorenci i Arabisë), Territoret Veriore të Australisë (Crocodile Dundee) ose Ishullin Jugor të Zelandës së Re (Zoti i Unazave).
Ndërsa industria vendase e filmit në Arabinë Saudite rritet dhe produksionet ndërkombëtare tërhiqen nga Mbretëria, ja gjashtë vende të jashtëzakonshme për të tërhequr ndjekësit e vendndodhjeve të filmave në botë - ose 'të fiksuarit pas xhirimit'.
Xheda
Bregdeti i Xhedës është parë prej kohësh si qyteti më poetik i Arabisë Saudite. Që kur lagjja e saj e vjetër fitoi statusin e listuar nga UNESCO në vitin 2014, puna për ruajtjen e trashëgimisë kulturore ka vazhduar me shpejtësi.
Por nuk janë vetëm skenat historike që po zhvillohen në Xheda.
Filmi i vitit 2019, Rollem, tregon historinë e Omarit, një regjisor aspirant që bën një film për qytetin e tij të lindjes përmes syve të dashur të njerëzve të tij. Filmi është drejtuar nga Abdulelah Alqurashi dhe po transmetohet në vende të ndryshme në Netflix.
Në Rollem, shikuesit mund të përjetojnë jetën bashkëkohore në qytetin bregdetar të Xhedës, duke përfshirë shumë nga monumentet e saj të famshme, siç janë Kornishi dhe Al Rahmah ose Xhamia Lundruese madhështore. Shikuesit do të mësojnë gjithashtu rreth kafeneve të shumta të qytetit, zonës historike Al Balad dhe Gjeneratës Z të Arabisë Saudite që jeton në lagjet më të bukura të qytetit.
Riad Filmi Had Al Tar (i titulluar “Tamburi i Hakmarrjes” në disa vende) u xhirua në Al Oud, një lagje në Riadin jugor – larg hoteleve luksoze dhe ndërtesave të shkëlqyera të zyrave.
Nëse është një anë e qytetit që nuk e vizitojnë shumë turistë, është gjithashtu një dramë sociale që tregon tensionet midis modernitetit dhe traditës që ekzistojnë në të gjitha shoqëritë - përfshirë edhe atë saudite.
Filmi mori shumë vlerësime, përfshirë dy çmime në Festivalin Ndërkombëtar të Filmit në Kajro 2020. Ai gjithashtu përfaqësoi Arabinë Saudite në Çmimet e Akademisë 2021.
Një nga zonat më të famshme të Al Oud është Varreza historike e Al Oud, ku janë varrosur mbretërit sauditë dhe figura të tjera të shquara. Lagjja është gjithashtu shtëpia e tregut të muzikës, ku performojnë muzikantë të njohur sauditë dhe arabë.
Provinca Lindore Duket si peizazhi klasik i filmave rrugorë – një autostradë e vetmuar shkretëtire që shtrihet deri në pafundësi. Por kjo nuk është Arizona apo Utah, por Rruga 10, një rrugë që kalon si shigjetë përmes Lagjes së Zbrazët.
Në filmin “Rruga 10” të vitit 2022, udhëtimi i një vëllai dhe një motre merr një kthesë të papritur kur ata ndiqen nga një i huaj misterioz - mendoni për “Duelin” e Steven Spielberg, por i vendosur në rrugën më të gjatë të drejtë në botë. Autostrada 10 është 240 kilometra e gjatë - pa asnjë kthesë të vetme.
AlUla Mbretëria misterioze oazë e Dedanitëve dhe Nabateanëve ishte sfondi i përsosur për trillerin saudit Al Khataba (i quajtur “Matchmaker” në disa vende).
Historia pasqyron edhe shfaqjen e AlUla-s si një destinacion luksoz: ajo tregon historinë e një punonjësi zyre i cili bie në dashuri me praktikanten e tij të bukur dhe e ndjek atë në një vendpushim në shkretëtirë. Ishte një nga 10 filmat më të shikuar në Netflix.
NEOM Në Kandahar, Gerard Butler u rikthye në ekran si një agjent i CIA-s, i cili e gjen veten të bllokuar thellë në territorin armiqësor në Afganistan. Filmi ishte filmi i parë hollivudian që u xhirua tërësisht në Arabinë Saudite.
Kandahari u xhirua në Al Ula, Xheda dhe në qytetin e ri në zhvillim të NEOM, me rrethinat e tij epike të parkut kombëtar.
Dhe një për të parë…
Rijal Almaa Termi “unik” mund të jetë shumë i përdorur në industrinë e udhëtimeve, megjithatë fshati i listuar në UNESCO në rajonin Asir dallohet vërtet, duke tërhequr vëmendjen e shumë regjisorëve të filmave.
Shtëpitë e saj madhështore, mesjetare, të stilit "xhenxhefil" ngjajnë drejtpërdrejt me diçka të dalë nga një përrallë, duke magjepsur të gjithë ata që i vizitojnë.
“Terreni i ashpër, izolimi gjeografik dhe qasja e kufizuar në burime i dhanë jetë një kulture unike të vetëmjaftueshme që është pak e njohur për botën e jashtme”, thotë gazetarja e udhëtimeve e BBC-së, Shaistha Khan.
Por janë ambientet e brendshme të shtëpive ato që ka më shumë të ngjarë të ngjallin interesin e zbuluesve të vendndodhjes.
Modelet shumëngjyrëshe dhe gjeometrike duken si një galeri arti bashkëkohor. Këto dizajne Al-Qatt (nga fjala arabe për 'të shkruar' dhe shqiptohet gath) janë transmetuar nga një brez grash në tjetrin dhe përfshijnë krijimin e formave të ndërlikuara si trekëndësha, katrorë, diamante dhe pika duke përdorur vija të zeza të kryqëzuara të vendosura kundër mureve të bardha prej gipsi.
Rijal Almaa nuk është thjesht një fshat - është një kanavacë e gjallë trashëgimie, artistike dhe potenciali kinematografik, që pret të rizbulohet./Përshtati në shqip Piranja News
