Kavaja, Himara, Vlora, Kamza, Durrësi, Vora janë bashkitë më të varura nga të ardhurat që gjeneron ndërtimi, pasi t&eu...
AKTUALITET
Parkinson nuk është më sëmundja e të moshuarve në Shqipëri
PiranjatPërditësimi i fundit 10 Qershor 2023, 14:00
Parkinsoni është një sëmundje neurodegjenerative e lidhur me moshën, kështu që me rritjen e moshës mesatare, mjeku neurolog thotë se “sigurisht do të kemi rritje edhe të numrit të personave të prekur nga kjo sëmundje”. Statistikat e përhapjes së Parkinsonit në Shqipëri janë të përafërta me ato Europiane, ku prevalenca është rreth 150 raste me Parkinson për 100.000 banorë ndërsa incidenca (rastet qe diagnostikohen në një vit të caktuar) është 10-15 raste për 100.000 banorë në vit.
Mjeku neurolog Genci Çakçiri thotë se në Shqipëri vihet re një tendencë në rritje gjatë viteve të fundit dhe jo vetëm për shkak të rritjes së moshës mesatare, “pasi po shihet një rritje edhe te moshat e reja me këtë diagnozë”.
Mjeku Neurolog thotë për Gazetasi.al se ndërgjegjësimi për kujdesin shëndetësor tek moshat e reja ka bërë që të diagnostikohen më shumë raste.
“Në të shkuarën është parë si një problem i lidhur me moshën dhe ndoshta prandaj ka pasur më pak vizita për Parkinson”, thotë mjeku duke shtuar se shenja kryesore dhe ajo që nuk mungon asnjëherë tek të sëmurët me Parkinson është bradikinezia apo ngadalësia e lëvizjeve. Më pas vijnë tremori apo dridhja, sidomos e duarve, ngurtësimi i muskulaturës së duarve dhe këmbëve, çrregullimet e ekuilibrit si dhe një sërë shenjash të tjera që konsiderohen si shenja dytësore të Parkinsonit.
“Këto shenja variojnë nga një pacient tek tjetri dhe varen nga kohëzgjatja e sëmundjes. Për fat të keq këto shenja përkeqësohen në mënyrë progresive dhe mjekimi mund të arrije vetëm për një kohë të caktuar qe t’i kontrolloje ato”.
Mjeku shton se përveç rritjes së numrit të moshave të reja të prekura me këtë sëmundje nuk është vënë re ndonjë ndryshim në paraqitjen klinike të sëmundjes, pasi vetë sëmundja ka një larmishmëri të fenomeneve klinike, ecurisë dhe reagimit ndaj mjekimeve.
Incidenca dhe prevalenca shtohen ndjeshëm pas moshës 65 vjeç dhe ky numër shtohet në mënyrë progresive deri në dekadën e 8 apo të 9 të jetës.
“Nëse më parë rastet nën 50 vjeç me Parkinson ishin shumë të rralla, gjatë dekadës së fundit kemi hasur gjithnjë e më shumë raste në këtë grupmoshë. Kur shenjat shfaqen para moshës 50 vjeç konsiderohet si Parkinson me fillim të hershëm. Në raste jashtëzakonisht të rralla, të cilat kryesisht janë forma gjenetike të sëmundjes, mund të kemi fillim të sëmundjes që në adoleshencë dhe ky quhet Parkinson Juvenil.
Nga ana fiziopatologjike shkaku i Sëmundjes së Parkinsonit është shkatërrimi i një grupi qelizash nervore të cilat ndodhen në një pjesë të trurit të quajtur mezencefalon (truri i mesëm) dhe që prodhojnë një neurotransmetues që quhet Dopaminë. Mungesa e dopaminës është përgjegjëse për shumicën e shenjave klinike që ne shohim tek këta pacientë. Por arsyeja perse ndodh ky shkatërrim tek disa persona dhe jo tek të tjerët ende nuk është e qartë, mendohet se mund të jetë një kombinim i shkaqeve gjenetike dhe atyre ambientale.
Mjeku Neurolog thotë se Parkinsoni është ndër sëmundjet neurologjike më të studiuara sot për sot, si përsa i përket trajtimeve sa më efikase ashtu edhe për të kuptuar nëse mund të parandalohet apo frenohet avancimi. Për momentin mbetet një nga diagnozat me invalidizuese, sidomos për moshën e tretë, por falë këtyre studimeve dhe terapive moderne mund te arrihet një kontroll klinik i mirë dhe afatgjatë i shenjave klinike të kësaj sëmundjeje.
