Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, ka reaguar ndaj ceremonisë me nderime shtetërore të organizuar në Serbi p&eu...
AKTUALITET
Suksesi i mosdhunës/ Pse përshkallëzimi saboton një kauzë që po fiton
PiranjatPërditësimi i fundit 15 Qershor 2026, 16:41
Dje një grup protestuesish u drejtuan drejt aeroportit të Rinasit. Më pas u artikuluan edhe thirrje për ta zhvendosur protestën drejt Surrelit, pranë banesës së kryeministrit.
Disave kjo mund të duket si përshkallëzim logjik i trysnisë politike.
Megjithatë, historia e lëvizjeve qytetare tregon se pikërisht në këtë moment fillon prova e vërtetë e pjekurisë strategjike.
Në ciklin e jetës së çdo lëvizjeje qytetare ekziston një moment kritik, pothuajse i pashmangshëm, kur entuziazmi fillestar zbehet dhe përballet me muret e palëkundura të pushtetit institucional.
Është pikërisht kjo fazë kur brenda radhëve të protestuesve lind ajo që në sociologjinë politike njihet si "dilema e përshkallëzimit".
Pasi lëvizja ka fituar vëmendjen publike dhe mediatike, por përpara se të ketë detyruar qeverinë të bëjë lëshime strukturore, një pjesë e mbështetësve fillojnë të ngrenë pyetjen nëse metodat paqësore janë të mjaftueshme.
Mungesa e përplasjes fizike fillon të keqinterpretohet si pasivitet, ndërsa durimi strategjik shihet si dobësi.
Megjithatë, historia e gjatë e protestave civile sugjeron se kalimi nga një strategji e zgjerimit të bazës shoqërore drejt një strategjie të radikalizmit taktik është pothuajse gjithmonë një vetëvrasje politike.
Në terma strategjikë, kjo përbën gabimin fatal të braktisjes së terrenit ku lëvizja është superiore, për të hyrë në fushëbetejën ku kundërshtari gëzon avantazh absolut.
Për të kuptuar këtë paradoks, duhet të rimendojmë vetë natyrën e fuqisë politike sot.
Hannah Arendt ka dallaur qartë se pushteti dhe dhuna nuk janë e njëjta gjë. Pushteti nuk është pronë e një individi apo e një institucioni por buron nga aftësia e njerëzve për të vepruar në koordinim dhe mbahet gjallë vetëm përmes pëlqimit, bashkëpunimit dhe pranimit kolektiv.
Dhuna shfaqet vetëm atëherë kur ky pushtet i mirëfilltë fillon të gërryhet.
Kur një regjim shtypës përdor forcën policore, ai nuk demonstron fuqi, por kompenson humbjen e legjitimitetit të tij real.
Prandaj sipas saj sfida kryesore e një lëvizjeje qytetare nuk është të përballet me shtetin në terrenin ku ai është më i fortë, por të gërryejë gradualisht burimet e legjitimitetit mbi të cilat ai mbështetet.
Rrjedhimisht, stabiliteti i një sistemi politik, sic kanë dëhsamur shumë studies të zhvillimeve politike, nuk varet nga numri i armëve apo i policëve në rrugë, por nga besimi i brendshëm i qytetarëve se ky sistem është i pranueshëm ose të paktën i pashmangshëm.
Tashmë është fakt se në shoqëritë moderne konfliktet politike vendosen më shumë nga aftësia për të fituar opinionin publik sesa nga aftësia për të imponuar forcën.
Kjo është arsyeja pse protesta është para së gjithash një betejë për zemrat dhe mendjet e njerëzve.
Është një garë argumentesh kundër kundërargumenteve, faktesh kundër propagandës dhe shpresë e vizion për të ardhmen kundër cinizmit, dorëzimit apo arratisjes në emigracion.
Qeveria nuk qëndron në pushtet sepse të gjithë e duan, por sepse një numër i mjaftueshëm njerëzish e pranojnë, e tolerojnë, bashkëpunojnë me të ose besojnë se nuk ka alternativë më të mirë.
Momenti kur kjo bindje fillon të lëkundet është momenti kur fillon të ndryshojë balanca reale e pushtetit. Nëse fitohet beteja për opinionin publik, lufta politike është në thelb e fituar; pjesa tjetër është vetëm çështje kohe dhe mekanizmi institucional për ta reflektuar atë ndryshi.
Me pak fjalë nëse Revolucioni i Flamingove e ndryshon perceptimin e njerëzve, institucionet kthehen në guacka të zbrazëta të cilat dhuna mund t'i mbajë në këmbë vetëm përkohësisht.
Këto pohime janë konfirmuar nga shumë studime të lëvizjeve të rezistencës civile. Hulumtimet të qindra lëvizjeve përgjatë një shekulli kanë provuar se lëvizjet jo të dhunshme kanë dy herë më shumë gjasa të arrijnë sukses sesa ato që zgjedhin rrugën e konfliktit fizik.
Përvoja veçanërisht e dekadave të fundit në epokën e informacionit dhe rrjeteve sociale dëshmon se sheshi i protestës është thjesht një skenë simbolike sepse fushëbeteja e vërtetë mbetet opinioni publik.
Qeveritë moderne nuk rrëzohen sepse dikush bërtet më fort apo sepse muret e institucioneve të tyre sulmohen fizikisht me molotov.
Ato bien kur përballen me falimentimin total të narrativës së tyre, kur indiferenca e shumicës kthehet në interesim dhe kur skeptikët fillojnë të dyshojnë e revoltohen.
Duke ruajtur një disiplinë rigoroze të mos-dhunës e mos-urrejtjes, një lëvizje e detyron regjimin të ekspozohet në dilemën e tij më të madhe: 1) ose të pranojë legjitimitetin e kërkesave qytetare, 2) ose të përdorë forcën ndaj protestuesve paqësorë, duke kryer kështu vetëvrasjen përfundimtare politike.
Sapo arrihet kjo pikë thyerjeje në ndërgjegjen shoqërore, rënia e pushtetit bëhet thjesht një çështje kronologjie.
Sepse autoriteti mund të mbijetojë pa kontrollin e rrugëve, por asnjëherë pa kontrollin e mendjeve, vullneteve dhe zemrave të shqiptarëve. /exit.al/
