
SHBA-së dhe Iranit iu deshën më shumë se dy muaj për të arritur një marrëveshje për të ndaluar armiqësitë dhe për të rihapur Ngushticën e Hormuzit. Tani fillon pjesa e vështirë, komenton Bloomberg.
Marrëveshja paraprake e njoftuar nga të dyja palët të dielën në mbrëmje në atë që do të kishte qenë ditëlindja e 80-të e Presidentit Donald Trump u jep të dyja palëve një dritare 60-ditore për të negociuar çështjet që lidhen me programin bërthamor të Iranit, të cilat i kanë munduar paraardhësit e Trump për vite me radhë. Memorandumi i mirëkuptimit, i cili ende nuk është bërë publik, do të nënshkruhet zyrtarisht më 19 qershor.
Ky boshllëk kohor rrit mundësinë që disa pika të tekstit të mbeten të pazgjidhura dhe nënshkrimi të anulohet. Tashmë po shfaqen dallime midis dy palëve mbi atë që është arritur në të vërtetë, ndërsa konflikti midis Izraelit dhe Libanit mund të çojë gjithashtu në një dështim të negociatave.
Marrëveshje për pezullim të përkohshëm?
Trump tha se marrëveshja fillestare shënon fillimin e një procesi që do të çojë në paqe në rajon. Skeptikët thonë se mund të përfundojë duke qenë asgjë më shumë se një lehtësim i përkohshëm, duke qenë se nuk është e qartë nëse ndonjëra palë është e gatshme të bëjë kompromis për çështjet më të mprehta: sasinë e lehtësimit ekonomik që do të marrë Irani në formën e lehtësimit të sanksioneve, çfarë të bëjë me programin bërthamor të Teheranit dhe si të veprojë me programin e raketave balistike të Iranit.
“Nuk është e pamundur që ata të arrijnë një marrëveshje të përkohshme për të rihapur Ngushticën”, tha Michael O’Hanlon, drejtor i kërkimit të politikës së jashtme në Institutin Brookings. “Përtej kësaj, një marrëveshje gjithëpërfshirëse nuk duket e realizueshme në këtë pikë”, theksoi ai.
Pasigurisë i shtohet edhe mungesa e besimit midis SHBA-së dhe Iranit, e nxitur nga dyshimet e SHBA-së se Teherani dëshiron të ringjallë programin e tij bërthamor. Këshilltarët e linjës së ashpër të Trump thonë se Irani do të kërkojë çdo mundësi për të minuar marrëveshjen.
Zyrtarët iranianë thonë se SHBA-të e kanë bombarduar vendin dy herë në të kaluarën gjatë negociatave dhe tregojnë për sulmet që vranë pjesën më të madhe të udhëheqjes së saj të lartë, përfshirë Udhëheqësin Suprem Ajatollah Ali Khamenei.
“Po përballemi me armiq që nuk do të humbasin asnjë mundësi për të goditur Republikën Islamike”, tha zëvendësministri i Jashtëm iranian, Kazem Gharibabadi. “Edhe nëse negociatat 60-ditore çojnë në një marrëveshje përfundimtare me Iranin, vendi do të mbetet në gatishmëri për çdo komplot nga ana e armiqve të tij”, theksoi zëvendësministri.
Kongresi po shqyrton mundësinë e heqjes së sanksioneve
Në të njëjtën kohë, çështja e rolit të Kongresit Amerikan po del në pah, ku ligjvënësit kanë deklaruar se çdo heqje e gjerë e sanksioneve të vendosura ndaj Iranit duhet të marrë miratimin e Senatit.
Ky është rezultat i një ligji të vitit 2015, "Akti i Rishikimit të Marrëveshjes Bërthamore me Iranin", i cili u miratua për të kufizuar Presidentin Barack Obama gjatë negociatave për marrëveshjen që synonte kufizimin e programit bërthamor të Iranit. Trump u tërhoq nga ajo marrëveshje në vitin 2018, duke thelluar më tej mosbesimin ndaj Iranit.
“Do t’i ndjek nga afër negociatat që do të pasojnë mbi programin bërthamor të Iranit dhe çështje të tjera”, shkroi në X senatori republikan Lindsey Graham, një aleat i Trump dhe kritik i hershëm i Iranit. “Jam disi i shqetësuar se pikëpamja e Iranit për marrëveshjen duket se ndryshon nga ajo e mbështetur nga ekipi negociator i SHBA-së”, tha senatori.
Gjithashtu të pazgjidhura janë çështjet për të cilat përfaqësuesit e linjës së ashpër anti-iraniane në Shtetet e Bashkuara kanë kërkuar përgjigje prej vitesh. Këto përfshijnë fatin e programit të raketave balistike të Iranit dhe mbështetjen e tij për grupet në rajon si Hezbollahu dhe Hamasi. Nuk ka asnjë tregues se raundi i ardhshëm i negociatave do t'i trajtojë këto çështje.
“Asnjë cent nuk duhet t’i jepet këtij regjimi vrasës për sa kohë që ai vazhdon të ndërtojë raketa, të mbështesë terroristët që veprojnë në emër të tij dhe të refuzojë të paguajë kompensim për viktimat e terrorizmit iranian”, shkroi në mediat sociale Pastori John Hagee, i cili foli në inaugurimin e dytë të Trump.
Izraeli është një faktor i paparashikueshëm
Një pasiguri edhe më e madhe mund të jetë kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu, i cili është thellësisht skeptik se Shtetet e Bashkuara mund të arrijnë një marrëveshje me Iranin që e kënaq Izraelin. Trump ka shprehur publikisht zhgënjimin e tij me Netanyahun, duke thënë të dielën se ai kërkoi që Izraeli të ndalojë sulmet e tij ndaj Libanit, të cilat kishin prishur negociatat me Iranin.
“Irani ka ndjekur një qasje shumë pragmatike ndaj të gjitha këtyre çështjeve. Ata e kuptojnë se Izraeli do të përpiqet t’i minojë”, tha Brett Erickson, një ekspert i sanksioneve dhe drejtor menaxhues i Obsidian Risk Advisors. “Trump ose do të duhet ta frenojë Netanyahun ose të bëjë gjithnjë e më shumë lëshime në ditët në vijim për t’i dhënë Iranit një nxitje për të treguar përmbajtje”, vuri në dukje Erickson.
Nate Swanson, një bashkëpunëtor i lartë në grupin e ekspertëve të Këshillit Atlantik, i cili deri vitin e kaluar punonte për çështjet e Iranit në Departamentin e Shtetit dhe në Këshillin e Sigurisë Kombëtare të Shtëpisë së Bardhë, shprehu shqetësime shtesë. Ai tha se detajet e rihapjes së Ngushticës së Hormuzit, një veprim që është në zemër të marrëveshjes që do të nënshkruhet më 19 qershor, nuk janë finalizuar ende. "Po, do të shohim një rritje të trafikut, por status quo mbetet e brishtë", tha Swanson./Piranjat News
Artikuj te sugjeruar
BOTA
15 Qershor12:12
Djali i Princeshës së Norvegjisë shpallet fajtor për përdhunim, dënohet me 4 vite burg
Marius Borg Høiby, djali 29-vjeçar i Princeshës së Kurorës së Norvegjisë, Mette-Marit, është dënuar me 4...
BOTA
15 Qershor11:47
Harruan t’i lidhnin litarin e sigurisë, e reja humb jetën pas hedhjes nga ura, zbulohen postimet e saj të fundit prekëse
Një ngjarje tragjike ka tronditur Brazilin, pasi 21-vjeçarja Maria Eduarda Rodrigues de Freitas humbi jetën gjatë një hedhjeje me b...
BOTA
15 Qershor11:43
Britania i shpall luftë rrjeteve sociale: TikTok, Instagram dhe Snapchat ndalohen për nën 16-vjeçarët
Kryeministri britanik, Keir Starmer, ka konfirmuar se fëmijëve nën moshën 16 vjeç do t’u ndalohet përdorimi i rrjeteve s...
Piranjat News
BOTA
15 Qershor11:36
Ishulli i Karaibeve ku vendasit nuk mund të hyjnë në plazh
E famshme për rërën e bardhë dhe ujërat me ngjyrë xhini, Xhamajka është destinacioni tipik i plazhit në Karaibe. ...
BOTA
15 Qershor11:36
Marrëveshja SHBA-Iran, çmimet e naftës bien në nivelin më të ulët në tre muaj
Çmimet globale të naftës kanë rënë në nivelin më të ulët të tre muajve të fundit, pas njoftimit ...
Piranjat News
BOTA
15 Qershor11:16
BBC: Vendet që luftojnë për t'u hequr nga Lista e Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s
Ai njeh vendet me "vlerë të jashtëzakonshme universale" dhe mund t'i katapultojë vendet më pak të njohura drejt famës globa...
BOTA
15 Qershor10:38
Marrëveshja SHBA-Iran, Katz: Izraeli nuk do të tërhiqet nga Libani jugor! Nëse Teherani na sulmon, do të përgjigjemi
Ministri izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, e ka bërë të qartë se forcat ushtarake të vendit nuk kanë ndërmend të t&eu...
BOTA
15 Qershor09:32
Netanyahu uron Trump për ditëlindje: Të kesh forcë dhe vendosmëri për ta udhëhequr Amerikën drejt një të ardhmeje të ndritur paqeje
Kryeministri izraelit, Benjamin Netanyahu, i ka dërguar një mesazh urimi presidentit amerikan Donald Trump me rastin e ditëlindjes së tij,...
BOTA
15 Qershor09:09
SHBA-ja dhe Irani arrijnë marrëveshje paraprake për t’i dhënë fund luftës, kur prit të bëhet nënshkrimi
Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Irani kanë arritur një marrëveshje për t’i dhënë fund konfliktit në Lin...
BOTA
15 Qershor08:49
Pse Bullgaria ndaloi furnizimin me armë të Ukrainës?
Kur ministri bullgar i Mbrojtjes tha të martën se vendi i tij nuk do të ofrojë më armë për Ukrainën, njoftimi u d...