Pasi kanë kapur mat në rrugët e Tiranës Belinda Ballukun dhe Taulant Ballën, protestuesit këtë herë janë për...
BOTA
EMOCIONUESE/ Ekuipazhi i Artemis II propozon që një krater në Hënë të marrë emrin e bashkëshortes së ndjerë të astronautit Reid Wiseman
PiranjatPërditësimi i fundit 9 Prill 2026, 12:16
Ekuipazhi i misionit historik të NASA-s, Artemis II, përkujtoi bashkëshorten e ndjerë të njërit prej astronautëve duke propozuar që një krater në Hënë të marrë emrin e saj, një moment emocional i kapur në transmetimin live të NASA-s. Astronauti kanadez Jeremy Hansen komunikoi me qendrën e kontrollit të misionit të hënën, duke thënë se ekuipazhi dëshironte të “nderonte misionin duke emërtuar dy kratere në Hënë.”
Njëri prej kratereve iu dedikua bashkëshortes së komandantit të Artemis II, Reid Wiseman, Carroll Wiseman, e cila vdiq nga kanceri në vitin 2020 në moshën 46-vjeçare.
“Humbëm një të dashur, emri i saj ishte Carroll, bashkëshortja e Reid-it, nëna e Katey dhe Ellie,” tha Hansen.
Ai e përshkroi kraterin si “një pikë të ndritshme në Hënë.”
“Do të donim ta quanim Carroll,” shtoi Hansen. Pasi lexoi këtë homazh emocional, ekuipazhi u përqafua mes tyre ndërsa qëndronin në gjendje pa gravitet. Wiseman dhe astronautja e NASA-s Christina Koch u panë duke fshirë lotët nga sytë.
Carroll Wiseman “ia kushtoi jetën e saj ndihmës ndaj të tjerëve si infermiere e regjistruar në njësinë e kujdesit intensiv për të porsalindurit,” shkroi NASA. “Pavarësisht një liste të gjatë arritjesh profesionale, Reid e konsideron kohën e tij si prind i vetëm sfidën më të madhe dhe fazën më shpërblyese të jetës së tij,” thuhet në biografinë e Wiseman-it në NASA.
Wiseman u emërua komandant i misionit Artemis II në vitin 2023. Disa muaj para nisjes, ai tha në emisionin “TODAY” të NBC-së se kishte ndjerë njëfarë hezitimi për kohën larg familjes që kërkonte misioni.
“Jam një baba i vetëm i dy vajzave,” tha ai. “Do të ishte shumë më e lehtë të rrija në divan dhe të shikoja futboll gjatë fundjavës, por në të njëjtën kohë, janë katër njerëz që janë vendosur në një pozitë për të eksploruar dhe për të bërë diçka shumë unike dhe të rrallë në këtë qytetërim.”
Ekuipazhi i Artemis II propozoi gjithashtu një emër për një krater të dytë: “Integrity” (Integritet), sipas emrit që i dhanë anijes Orion.
Pas misionit, propozimet për emrat do t’i dorëzohen zyrtarisht Unionit Ndërkombëtar Astronomik, i cili përcakton emërtimin e trupave qiellorë dhe veçorive në sipërfaqet e tyre.
Katër anëtarët e ekuipazhit të Artemis II përfunduan fluturimin rreth Hënës të hënën, duke udhëtuar më larg nga Toka se çdo njeri më parë. Në pikën më të largët të trajektores së misionit, astronautët ndodheshin rreth 252,752 milje larg. Ata thyen rekordin e vendosur nga ekuipazhi i Apollo 13 në vitin 1970.
“Ndërsa kalojmë distancën më të largët që njerëzit kanë udhëtuar ndonjëherë nga planeti Tokë, ne e bëjmë këtë duke nderuar përpjekjet dhe arritjet e jashtëzakonshme të paraardhësve tanë në eksplorimin njerëzor të hapësirës,” transmetoi Hansen në qendrën e kontrollit të misionit kur u konfirmua ky moment historik.
“Do të vazhdojmë udhëtimin tonë edhe më thellë në hapësirë përpara se Toka Nënë të na tërheqë përsëri drejt gjithçkaje që ne e duam,” tha ai. “Por mbi të gjitha, zgjedhim këtë moment për të sfiduar këtë brez dhe brezin e ardhshëm, që të sigurojnë se ky rekord nuk do të zgjasë shumë.”
Wiseman, Koch, Glover dhe Hansen kanë nisur udhëtimin e tyre të kthimit. Ata dolën zyrtarisht nga sfera e ndikimit të Hënës, ku tërheqja gravitacionale e saj është më e fortë se ajo e Tokës, në orën 13:25 të së martës, kur kapsula e tyre ndodhej rreth 41,000 milje larg Hënës, sipas NASA-s.
Pas 10 ditësh në hapësirë, ekuipazhi pritet të kthehet në Tokë të premten, duke u ulur në oqean pranë San Diegos./Përktheu Piranjat News
