Protestuesit e arrestuar mbrëmjen e 1 shtatorit, pasi rrethuan godinën e Kryeministrisë teksa kryeministri Edi Rama ndodhej brenda në zyr&...
BOTA
“Fatkeqësisht, nuk mund të bëjmë më asgjë”, si po zhduken akullnajat zvicerane
PiranjatPërditësimi i fundit 1 Tetor 2025, 10:46
Akullnajat e Zvicrës janë shkrirë ndjeshëm gjatë 12 muajve të fundit, duke shënuar reduktimin e katërt më të madh të vëllimit të akullit të regjistruar ndonjëherë, tha të mërkurën organi monitorues GLAMOS.
Një dimër me pak borë, veçanërisht në pjesën verilindore të Alpeve Zvicerane, i ndjekur nga valë të nxehti në qershor të këtij viti, bëri që akullnajat të humbnin 3% të masës së tyre totale të akullit, sipas raportit të këtij viti nga GLAMOS dhe Komisioni Zviceran për Vëzhgimin e Kriosferës.
"Kjo është me të vërtetë shumë," tha Matthias Huss, drejtori i GLAMOS, raportet e të cilit mbulojnë vitin hidrologjik tetor-shtator. Edhe pse shkrirja e akullit nuk ishte aq ekstreme sa në vitet 2022 dhe 2023, kur akullnajat humbën përkatësisht 5.9% dhe 4.4%, tendenca është e qartë. Zvicra ka pasur dekadën e saj më të keqe të shkrirjes së akullit, me një të katërtën e vëllimit të akullnajave të humbura që nga viti 2015, shtoi Huss, duke folur me Reuters gjatë një vizite në akullnajën Rhone në kantonin Valais.
Akullnaja e Ronës ishte akullnaja më e madhe në Evropë gjatë Epokës së Akullnajave, por është tkurrur me shpejtësi, duke humbur mesatarisht rreth 1.5 metra trashësi këtë vit. Sipas GLAMOS, rreth njëqind akullnaja në Zvicër janë zhdukur midis viteve 2016 dhe 2022, dhe thuhet se shumica mund të zhduken deri në fund të shekullit.
"Fatkeqësisht, nuk ka shumë gjëra që mund të bëjmë për të shpëtuar akullnajat... Ato do të vazhdojnë të tërhiqen gjithsesi, edhe nëse klima stabilizohet sot", tha Huss.
Por nëse emetimet e dioksidit të karbonit do të binin në zero globalisht gjatë 30 viteve të ardhshme, atëherë deri në 200 akullnaja zvicerane në lartësi të madhe mund të shpëtoheshin, shtoi ai. Akullnajat zvicerane nën 3,000 metra mbi nivelin e detit pësuan veçanërisht vuajtje këtë vit. Raporti zbuloi se akullnaja dikur e shëndetshme Silvretta në Zvicrën verilindore pati një shkrirje të madhe të akullit pas sasisë më të ulët të reshjeve të borës për zonën që nga fillimi i matjeve rreth 100 vjet më parë.
Huss paralajmëroi gjithashtu se tkurrja e akullnajave kontribuon në destabilizimin e maleve. Kjo mund të shkaktojë ortekë shkëmbinjsh dhe akulli, siç ishte shembja shkatërruese e akullnajave që shkatërroi fshatin Blatten në Valais në maj 2025.
