Gjeofizikantët krijojnë një model të detajuar kompjuterik të mantelit të poshtëm të Tokës, zbulohen shkëmbinj të parregullt

Modeli kompjuterik

ZVICËR- Një model i detajuar i mantelit të poshtëm të Tokës i krijuar nga një ekip gjeofizikantësh duke përdorur valë sizmike ka zbuluar zona shkëmbi që nuk përputhen me atë që dimë për tektonikën e pllakave. Kur ndodh një tërmet valët sizmike përhapen në të gjitha drejtimet duke "udhëtuar" nëpër Tokë. Shpejtësia me të cilën lëvizin valët varet nga lloji i valës, por edhe nga dendësia dhe elasticiteti i materialit nëpër të cilin lëvizin valët. Stacionet sizmografike regjistrojnë këto valë të ndryshme dhe bazuar në këto regjistrime, gjeofizikanët mund të nxjerrin përfundime rreth strukturës dhe përbërjes së Tokës dhe të shqyrtojnë proceset që ndodhin brenda saj.

Shkëmbinjtë që përbëjnë pllakat tektonike të Tokës janë më të ftohtë dhe më të dendur se manteli përreth, kështu që pllakat zhyten në brendësi të Tokës. Shkencëtarët i kanë gjetur gjithmonë ato në një zonë të njohur si zona subduksioni, ku dy pllaka takohen dhe njëra zhytet nën tjetrën. Kjo i ka ndihmuar shkencëtarët të hetojnë ciklin tektonik të pllakave, domethënë shfaqjen dhe shkatërrimin e pllakave në sipërfaqen e Tokës, gjatë historisë së planetit tonë.

Shkëmbinj "të ftohtë" brenda mantelit të nxehtë

Siç raporton Forbes, një ekip gjeofizikanësh nga Instituti Federal i Teknologjisë (ETH) i Cyrihut dhe Instituti i Teknologjisë në Kaliforni kanë bërë një zbulim befasues: duke përdorur një model të ri me rezolucion të lartë, ata gjetën copa shkëmbi "të ftohtë" vetëm 1000 gradë Celsius, kur temperatura në pjesën më të madhe të mantelit të Tokës është midis 2000 dhe 4000 gradë Celsius.

Ndryshe nga kërkimet e mëparshme, të cilat përdorën vetëm valë sizmike të krijuara nga tërmete shumë të mëdha dhe të fuqishme, studimi i ri përdori një superkompjuter për të trajtuar një grup të madh të dhënash të krijuar nga tërmete të madhësive të ndryshme.

Një nga zonat e zbuluara rishtazi ndodhet nën Paqësorin perëndimor, një pllakë shumë e madhe tektonike. Megjithatë, sipas teorive aktuale dhe njohurive të tektonikës së pllakave, nuk duhet të ketë asnjë material nga pllakat subduktuese atje, sepse është e pamundur që zonat e subduksionit të kenë ekzistuar në afërsi gjatë historisë së fundit gjeologjike.

Studiuesit besojnë se është e mundur që nuk është vetëm material nga pllaka të ftohta të depozituara gjatë 200 milionë viteve të fundit, siç supozohej më parë, por material i formuar nga procese të ndryshme gjeologjike, ndoshta edhe jo më aktiv në Tokë.

Çfarë shpjegimesh të mundshme ka?

Gjatë miliarda viteve, rrymat e konvekcionit të lidhura me tektonikën e pllakave duhet të përziejnë dhe homogjenizojnë të gjithë mantelin. Megjithatë, këto gjetje sugjerojnë se konvekcioni është i kufizuar në pjesën e sipërme të mantelit të Tokës. Një shpjegim tjetër i sheh këto anomali si shkëmbinj të vjetër që mbeten të mbërthyer në zona midis rrymave.

Artikuj te sugjeruar

r.ll BOTA 13 Janar12:11

Marrin përgjigje pyetjet mbi ekzekutimin e saj? Prej më shumë se një viti hetimesh, Prokuroria Themelore e Prishtinës njofton konferencë për vrasjen e Liridona Ademajt

foto ilustruese KOSOVË- Kryetari i Prokurorisë Themelore në Prishtinë, Zejnullah Gashi do të zhvillojë të mërk...

r.ll BOTA 13 Janar11:51

FOTO/ Hapet zyrtarisht dhoma e parë e konsumit më të sigurt të drogës në Britani, ja për çfarë do të shërbejë dhe si do të funksionojë

foto ilustruese BRITANI- Dhoma e parë e konsumit më të sigurt të drogës në Mbretërinë e Bashkuar ka hapur dye...

r.ll BOTA 13 Janar11:50

I ngatërruan me anëtarët e bandave kriminale, ushtria në Nigeri vret gabimisht 16 civilë

foto ilustruese NIGERI- Të paktën 16 civilë në shtetin veriperëndimor të Nigerisë Zamfara janë vrarë gabimisht...

n.f BOTA 13 Janar11:35

Belgjika në grevë, anulohen fluturimet dhe udhëtimet me tren

Foto ilustruese BELGJIKË- Belgjika u përfshi nga një grevë kombëtare të hënën, pasi punonjësit e trafikut ajro...

n.f BOTA 13 Janar11:33

Lajçak paralajmëron takimin e radhës në Bruksel: Këtë javë do të mbahet takimi i parë i Komisionit të Përbashkët për personat e zhdukur në Kosovë

Takimi BRUKSEL- Emisari i BE-së për dialogun Kosovë-Serbi, Miroslav Lajçak ka bërë të ditur se këtë jav...

BOTA 13 Janar11:32

Energjia elektrike në Gjermani më e shtrenjta në Evropë, politikanët po kërkojnë një zgjidhje

Foto ilustruese GJERMANI- Në Gjermani, energjia elektrike është më e shtrenjta në Evropë. Kjo rëndon si konsumatorë...

n.f BOTA 13 Janar09:45

300 ushtarë koreano-veriorë të vrarë në Ukrainë, mbi 2 mijë të plagosur, po u bëhet presion për të vrarë veten për të shmangur kapjen nga forcat ukrainase

Foto ilustruese UKRAINË- Rreth 300 ushtarë të Koresë së Veriut janë vrarë dhe rreth 2,700 të tjerë jan&eu...

n.f BOTA 13 Janar08:10

10 të vdekur nga rrëshqitjet e dheut në Brazil, mes tyre edhe 4 anëtarë të një familjeje

Brazil BRAZIL- Rrëshqitjet e dheut të shkaktuara nga shirat e rrëmbyeshëm kanë vrarë dhjetë persona  n&eu...

n.f BOTA 13 Janar08:10

Dronët e rinj rrisin fuqinë e Rusisë në Ukrainë

Foto ilustruese RUSI- Ndërsa forcat ruse shtuan përparimet e tyre në lindje të Ukrainës, ato u ndihmuan edhe nga një mjet i r...

n.f BOTA 13 Janar08:09

Zjarret në Kaliforni/ Shkon në 24 numri i të vdekurve, 16 prej tyre rezultonin të zhdukur, u gjetën gjatë kontrolleve në banesat e djegura

Zjarri SHBA- Numri i të vdekurve nga zjarret në zonën e Los Angeles u rrit në 24. Gjashtëmbëdhjetë njer&e...