Sindikata e Punonjësve të Universiteteve të Shqipërisë (SPUSH) i është bashkuar reagimeve ndaj dhunës policore ndaj st...
BOTA
"Groenlanda është për popullin groenlandez", kryeministri i ishullit reagon pas deklaratave të Trump: Nuk duam të jemi danezë, nuk duam të jemi amerikanë
r.llPërditësimi i fundit 10 Janar 2025, 20:16
foto ilustruese
KOPENHAGEN - Kryeministri i Groenlandës, Mute B. Egede tha ditën e sotme se njerëzit e territorit të tij të pasur me minerale të Arktikut nuk duan të jenë amerikanë, por ai tha se e kupton interesin e SHBA për ishullin duke pasur parasysh vendndodhjen e tij strategjike. Egede tha se është i hapur për një bashkëpunim më të madh me Shtetet e Bashkuara.
Komentet nga lideri i Groenlandës, erdhën pasi Presidenti i zgjedhur Donald Trump tha në fillim të kësaj jave se ai nuk do të përjashtonte përdorimin e forcës ose presionit ekonomik për ta bërë ishullin, e cila është një territor autonom që i përket Danimarkës, një pjesë e Shteteve të Bashkuara. Trump tha se kjo ishte një çështje e sigurisë kombëtare për SHBA.
Egede pranoi se Groenlanda është pjesë e kontinentit të Amerikës së Veriut dhe një vend që amerikanët e shohin si pjesë të botës së tyre. Ai tha se nuk ka folur me Trump, por është i hapur për diskutime rreth asaj që na bashkon. Kryeministri po ashtu ka bërë thirrje për pavarësi për Groenlandën, duke e cilësuar Danimarkën si një fuqi koloniale që jo gjithmonë e ka trajtuar mirë popullsinë indigjene Inuit .
“Groenlanda është për popullin groenlandez. Ne nuk duam të jemi danezë, nuk duam të jemi amerikanë. Ne duam të jemi groenlandez”, tha ai në një konferencë shtypi të përbashkët me kryeministren daneze Mette Frederiksen.
Dëshira e Trump për Groenlandën ka ngjallur ankth në Danimarkë, si dhe në mbarë Evropën. Shtetet e Bashkuara janë një aleat i fortë i kombeve të Bashkimit Evropian dhe anëtari kryesor i aleancës së NATO-s, dhe shumë evropianë u tronditën nga sugjerimi se një udhëheqës i ardhshëm i SHBA mund të konsideronte edhe përdorimin e forcës kundër një aleati.
Frederiksen tha gjatë fjalës së saj se sheh një aspekt pozitiv në diskutimet për ishullin.
“Debati për pavarësinë e Groenlandës dhe njoftimet e fundit nga SHBA-ja na tregojnë interesin e madh për Groenlandën,” tha ajo. “Ngjarje që vënë në lëvizje shumë mendime dhe ndjenja me shumë në Groenlandë dhe Danimarkë. SHBA është aleati ynë më i ngushtë dhe ne do të bëjmë gjithçka për të vazhduar një bashkëpunim të fortë”, tha ajo.
Frederiksen dhe Egede folën me gazetarët pas një asambleje dyvjeçare të Danimarkës dhe dy territoreve të mbretërisë së saj, Groenlandës dhe Ishujve Faroe. Takimi ishte planifikuar më parë dhe nuk u thirr në përgjigje të komenteve të fundit të Trump.
Groenlanda ka një popullsi prej vetëm 57,000 banorësh. Por është një territor i gjerë që posedon burime natyrore që përfshijnë naftë, gaz dhe elementë të tokës të rrallë, të cilët pritet të bëhen më të aksesueshëm me shkrirjen e akullit për shkak të ndryshimeve klimatike. Ajo gjithashtu ka një vendndodhje strategjike kyçe në Arktik, ku Rusia, Kina dhe të tjerët po kërkojnë të zgjerojnë gjurmën e tyre.
Groenlanda, ishulli më i madh në botë, është një territor autonom i sunduar nga Danimarka, por shtrihet më afër kontinentit të Amerikës së Veriut sesa Danimarkës. Ndërsa Kopenhaga është përgjegjëse për punët e saj të jashtme dhe mbrojtjen, SHBA-ja gjithashtu ndan përgjegjësinë për mbrojtjen e Groenlandës dhe operon një bazë të forcave ajrore atje bazuar në një traktat të vitit 1951.
