Në fund të vitit 2025, numri i mjeteve rrugore të regjistruara (me status aktiv ose të çregjistruara përkohësisht) arriti n...
BOTA
Këto janë vendet përfshirë Mesdheun ku do të ndodhin 'thatësirat e ditës zero' që në këtë dekadë
PiranjatPërditësimi i fundit 23 Shtator 2025, 23:10
Sipas një studimi të ri , shumë pjesë të botës parashikohet të përjetojnë “thatësira zero”, periudha të mungesës ekstreme dhe të pashembullt të ujit , të cilat mund të ndodhin që në këtë dekadë në disa zona të nxehta, duke përfshirë pjesë të Amerikës së Veriut, Mesdheut dhe Afrikës Jugore.
Është e njohur mirë se ndryshimi i klimës, i nxitur nga djegia e lëndëve djegëse fosile, po e çekuilibron ciklin global të ujit dhe po shkakton mungesë uji. Ajo që është shumë më pak e qartë është se kur dhe ku do të ndodhë mungesa ekstreme e ujit.
Hulumtimi i ri ndihmon në dhënien e përgjigjeve dhe disa prej tyre janë të habitshme, tha Christian Franzke, shkencëtar i klimës në Universitetin Kombëtar Pusan në Korenë e Jugut dhe autor i studimit të botuar të martën në Nature Communications.
Shkencëtarët përdorën një numër të madh modelesh klimatike për të vlerësuar kohën dhe gjasat e thatësirave të ditës zero. Këto janë “ngjarje të paprecedentë të mungesës së ujit, ngjarje që nuk kanë ndodhur deri më tani”, tha Franzke. “Është sikur hap rubinetin e ujit dhe nuk del më ujë”, i tha ai CNN-së.
Thatësirat e një dite zero lindin nga bashkimi i faktorëve të ndryshëm, duke përfshirë mungesën e zgjatur të shiut, nivelet e ulëta të lumenjve dhe rezervuarët e tkurrur, si dhe kërkesën në rritje të ujit për të furnizuar njerëzit, fermat dhe industritë.
Studimi zbuloi se gati tre të katërtat e rajoneve të prirura ndaj thatësirës, përfshirë ato me rezervuarë të mëdhenj, përballen me një rrezik të lartë thatësirash të rënda dhe të vazhdueshme deri në fund të shekullit nëse njerëzit vazhdojnë të djegin lëndë djegëse fosile që ngrohin planetin.
Më shumë se një e treta e këtyre rajoneve, përfshirë Shtetet e Bashkuara perëndimore, mund të përballen me këtë situatë deri në vitet 2030. Zbulimi se thatësirat e ditës zero mund të ndodhin kaq shpejt, në nivelet aktuale të ngrohjes globale, ishte "diçka që na habiti", tha Franzke, edhe pse disa qytete tashmë i janë afruar rrezikshëm.
Kejptauni, Afrika e Jugut, u përball me një krizë të rëndë në vitet 2017 dhe 2018 pas një prej thatësirave më të rënda shumëvjeçare të regjistruara ndonjëherë. Ai ia doli të shmangte katastrofën falë masave ekstreme për kursimin e ujit dhe reshjeve mbi mesataren në vitin 2018.
Chennai në Indinë juglindore ishte shumë pranë mbarimit të ujit në vitin 2019, ndërsa shirat e musoneve pushuan dhe nivelet e rezervuarëve ranë ndjeshëm. Uji u transportua me kamionë në lagje, ndërsa banorët u detyruan të prisnin në radhë për orë të tëra në vapën përvëluese.
Shumë qytete aktualisht po luftojnë për të shmangur ditën zero, nga Teherani dhe Kabuli deri në Mexico City dhe Los Angeles.
Qytetet janë veçanërisht në rrezik, pasi popullsia në rritje rrit kërkesën për burime ujore, të cilat janë tashmë nën presion nga ndryshimet klimatike dhe keqmenaxhimi. Studimi zbuloi se komunitetet me të ardhura të ulëta pritet të preken në mënyrë disproporcionale.
Disa pjesë të botës, përfshirë Mesdheun, Afrikën Jugore, Azinë dhe Australinë, parashikohet të përjetojnë ngjarje më të zgjatura thatësire me një ditë zero me më pak kohë midis secilës prej tyre, duke kufizuar aftësinë e tyre për t'u rikuperuar, zbuloi raporti. Kjo mund të ketë efekte shkatërruese në bujqësi dhe ekosisteme, dhe për disa zona veçanërisht të prekura keq, vë në pikëpyetje "nëse njerëzit mund të jenë ende në gjendje të jetojnë atje për një kohë të gjatë", tha Franzke. /Piranjat/
