Një protestues i pranishëm para Ministrisë së Arsimit ka ironizuar efektivët e policisë për sjelljen e tyre gjatë protes...
BOTA
Nga mik në armikun e përjetshëm të Erdoganit, kush ishte Fethullah Gylen
n.fPërditësimi i fundit 21 Tetor 2024, 10:52
Fethullah Gylen
TURQI- Fethullah Gylen, lideri i lëvizjes "Gyleniste" në Turqi, i cili ka vdekur në moshën 83-vjeçare, ishte një nga armiqtë më të mëdhenj të presidentit Rexhep Tajip Erdogan dhe një nga figurat politike më të diskutueshme në historinë moderne të vendit fqinj. Gyleni vuante probleme serioze shëndetësore në vitet e fundit të jetës së tij, me raportime se ai rrallë arrinte të dilte nga dhoma e tij dhe akoma më rrallë dilte në kopshtet e rezidencës së tij në SHBA.
Ai filloi karrierën e tij si imam, por në vitin 1970 krijoi një lëvizje fetare dhe shoqërore, lëvizjen Hizmet ose Gylen, të cilën Erdogan e quajti FETO, dhe u shfaq si një figurë e rëndësishme politike në Turqi.
Ai mbrojti një interpretim të Islamit që theksonte bashkëjetesën fetare dhe theksonte vlerën e edukimit. I lindur në vitin 1941, Gyleni ishte një imam i thjeshtë për gjysmën e parë të jetës së tij. Ai doli në pension në 1981 ku la mënjanë fenë dhe filloi të duke u angazhuar në biznes dhe media, ndërsa në të njëjtën kohë filloi një sërë programesh edukative. Ndikimi i Gylenit filloi të rritet gjatë viteve 1980 dhe 1990 ndërsa mbështetësit e tij u shumuan.
Nga mik, armik i presidentit turk
Para prishjes së marrëdhënieve me presidentin turk, Gyleni ishte aleat i tij deri në vitin 2013. Më pas shpërtheu një skandal i madh korrupsioni që përfshinte figura kyçe në Partinë për Drejtësi dhe Zhvillim (AKP) të Erdoganit.
Presidenti turk akuzoi Gulenin se fshihej pas hetimeve për skandalin dhe më pas për nxitjen e përpjekjes për grusht shteti të vitit 2016. Qeveria turke e ka cilësuar si terroristin më të kërkuar. Gyleni i kishte hedhur poshtë akuzat si "jashtëzakonisht të papërgjegjshme" dhe vuri në dukje se ata "kanë hedhur poshtë vazhdimisht ndërhyrjen ushtarake në politikën e brendshme, një parim që është një nga vlerat thelbësore të Hizmetit".
Një gjykatë turke lëshoi një urdhër arresti kundër tij, por ai ishte internuar në Saylorsburg, Pensilvani, SHBA, ku dha frymën e fundit.
Kërkesat për ekstradim
Turqia po bënte presion për ekstradimin e tij nga Shtetet e Bashkuara, gjë që nuk ndodhi kurrë. Ndërkohë, qeveria turke nisi një gjueti për mijëra gylenistë, duke burgosur shumë prej tyre dhe duke i persekutuar.
Siç kishte shkruar Deutsche Welle, në vitet pas grushtit të shtetit, 40,000 njerëz u arrestuan në Turqi dhe 110,000 të tjerë nëpunës civilë u pushuan nga puna.
Disa gjetën “strehë” jashtë vendit
Në një artikull të mëparshëm, New York Times shkruante se Gyleni mbërriti në SHBA në vitin 1999 dhe me ndihmën e një ish-zyrtari të CIA-s arriti të merrte një kartë jeshile dhe të vendosej në vend. Aktivitetet dhe jeta personale e Gylenit në SHBA janë kryesisht të panjohura - duke nxitur dyshimet e mbështetësve të Erdoganit se Gylen kishte një mision "të çuditshëm" në SHBA dhe ishte gjithmonë duke komplotuar kundër Ankarasë.
