Analisti Enton Abilekaj ka reaguar për marrëveshjen që pritet të shqyrtohet në Kuvend, duke paralajmëruar se miratimi i saj pa u...
BOTA
Pas suksesit të “Artemis II”, NASA përgatitet për misionet e radhës drejt Hënës
PiranjatPërditësimi i fundit 15 Prill 2026, 08:59
Pas përfundimit me sukses të misionit “Artemis II”, agjencia amerikane e hapësirës NASA po përgatitet për hapin e radhës, dërgimin e astronautëve në sipërfaqen e Hënës, duke u mbështetur në kompanitë private të miliarderëve Elon Musk dhe Jeff Bezos, sipas AP.
Ndryshe nga programi historik “Apollo program”, i cili dërgoi astronautë në Hënë për periudha të shkurtra dhe me kapacitete të kufizuara, programi i ri” Artemis” synon misione më të gjata dhe më ambicioze.
NASA planifikon të dërgojë katër astronautë dhe të krijojë kushtet për një prani më të qëndrueshme njerëzore në Hënë.
Për këtë fazë të re, NASA ka zgjedhur një qasje të ndryshme teknike. Anija” Orion” do të transportojë ekuipazhin nga Toka, ndërsa mjetet e uljes në Hënë do të ndërtohen nga kompani private si “SpaceX “dhe “Blue Origin”.
Ky model bashkëpunimi synon të rrisë fleksibilitetin dhe të ulë kostot, por gjithashtu shton kompleksitetin operacional.
Ekspertët theksojnë se misionet “Apollo” ishin të ngjashme me “udhëtime kampingu”, ndërsa planet aktuale janë shumë më të mëdha në shkallë dhe ambicie.
Mjetet e reja hapësinore për ulje në Hënë janë disa herë më të mëdhenj se ata të përdorur në vitet 1960-1970 dhe janë projektuar për të mbështetur qëndrime më të gjata.
Megjithatë, sfidat teknike mbeten të konsiderueshme. Një nga problemet kryesore është furnizimi me karburant në orbitë, një proces kompleks që nuk është testuar plotësisht.
Për të realizuar këtë, do të nevojiten disa lëshime raketash për të transportuar karburantin e nevojshëm drejt mjetit hënor.
Afatet janë gjithashtu sfiduese. NASA planifikon të testojë manovrat në orbitë në vitin 2027 dhe të realizojë një ulje me astronautë në vitin 2028. Këto objektiva kërkojnë që kompanitë të përshpejtojnë zhvillimin dhe testimet në një periudhë relativisht të shkurtër.
Ndërkohë, konkurrenca ndërkombëtare po rritet. Kina ka shpallur synimin për të dërguar astronautë në Hënë deri në vitin 2030, duke shtuar presionin mbi Shtetet e Bashkuara për të mos humbur avantazhin në garën hapësinore.
Megjithëse NASA ka deklaruar se disponon plane alternative në rast dështimi, mbetet e paqartë nëse teknologjitë kyçe, veçanërisht furnizimi në orbitë, do të jenë gati në kohë.
