Policia e Lezhës ka dhënë detaje lidhur me shpërthimin me tritol në fshatin Balldren i Vjetër në Lezhë.
Blut&eum...
BOTA
Si u përhap epidemia e re e Ebolës/ Arkivoli i thyer, funerali i një pastori dhe kërkimi për "pacientin zero"
PiranjatPërditësimi i fundit 11 Qershor 2026, 21:12
Në muajt e fundit, Kongo është përfshirë nga një epidemi e një virusi të ri Ebola, lloji "Bundibugyo". Është një lloj i rrallë virusi që vret 30% deri në 50% të njerëzve të infektuar. Deri më tani, nuk është gjetur asnjë ilaç ose vaksinë për ta trajtuar atë në mënyrë efektive. Sipas Ministrisë së Shëndetësisë së vendit, rastet e konfirmuara janë rreth 635, ndërsa viktimat janë 127.
Megjithatë, zyrtarët paralajmërojnë se numri i vërtetë i viktimave mund të jetë shumë më i lartë. Një pyetje është shqetësuese për autoritetet shëndetësore: " Si filloi përhapja e këtij virusi të ri Ebola? " ose "kush është pacienti zero i kësaj epidemie? ". Përgjigja e kësaj pyetjeje mund të qëndrojë në një incident të çuditshëm që përfshin funeralin dhe arkivolin e një pastori në qytetin e Bunias. Arkivoli i pastorit 44-vjeçar Paluku Makundi Denis u thye gjatë ceremonisë së varrimit të tij në fillim të shkurtit, duke i bërë studiuesit të pyesin nëse ishte një nga rastet e para të " super-transmetimit " në epideminë e Ebolës që po përhapej me shpejtësi në Kongo.
Arkivoli i thyer, funerali dhe transferimi në një të ri
Një SUV doli nga morgu në Bunia me trupin e pajetë të 44-vjeçarit në një arkivol prej druri të lidhur në pjesën e pasme. Disa nga të afërmit e tij ishin ulur në të. Udhëtimi nëpër provincën Ituri ishte veçanërisht i vështirë dhe zgjati rreth tre orë. Kur kamioni mbërriti në Mongbwalu, një qytet me rreth 130,000 banorë, pasditen e 4 shkurtit, arkivoli ishte thyer nën peshën e atyre që ishin ulur në të. Një epidemiolog mbikëqyrës i përfshirë në studim vlerësoi se lloji i ri i virusit, "Bundibugyo", kishte qarkulluar për katër deri në gjashtë muaj para se shpërthimi të konfirmohej në Kongo më 15 maj.
Ai tha se nevojitej më shumë punë për të përcaktuar nëse Pastor Makundi, i cili nuk u testua kurrë për Ebolën , ishte infektuar në të vërtetë. Identifikimi i burimit të shpërthimit do të ndihmonte në kuptimin e shkallës së tij dhe parandalimin e shpërthimeve të mëtejshme. Kreu i Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), Tedros Adhanom Ghebreyesus , nuk pranoi të komentonte mbi rastin e Makundi-t, duke vënë në dukje se shumë skenarë për shpërthimin po zhvillohen aktualisht.
Arkivoli i thyer ishte vetëm fillimi. Trupi u transferua në një arkivol të ri nga banorët, të cilët i prekën mbetjet, përpara se anëtarët e komunitetit të mblidheshin për funeralin . Mbajtja e një funerali është një veprim i rrezikshëm nëse Makundi rezulton pozitiv për Ebolën, pasi trupat e viktimave janë shumë ngjitës. Brenda vetëm pak javësh, dhjetëra vdekje u regjistruan në zonë . Arkivoli i parë që u thye u dogj në rrethana misterioze, duke ndihmuar në përhapjen e thashethemeve se një mallkim kishte shkaktuar përhapjen e sëmundjes.
Një ditë para funeralit, më 3 shkurt, një spital në Bunia e kishte diagnostikuar Makundin me peritonit, një infeksion serioz abdominal. Megjithatë, ai nuk u testua për Ebolën sepse zyrtarët kongolezë nuk ishin në dijeni të ndonjë shpërthimi në atë kohë. Sipas David Heyman, një profesor i sëmundjeve infektive në Shkollën e Higjienës dhe Mjekësisë Tropikale të Londrës, peritoniti është një manifestim i infeksionit të rëndë të Ebolës, por nuk ishte e mundur të konfirmohej si shkaku i vdekjes së Makundi-t pa kryer teste.
Dhjetëra vajtues ishin mbledhur në një shtëpi familjare. Heshtja ra ndërsa babai i pastorit, Pascal Kibali, i njohur si Paka, ekzaminoi arkivolin e thyer. Përpara se të transferohej në Bunia për t'u bërë klerik, Makundi ishte një shtyllë e komunitetit etnik Nande të Mongbwalu dhe themelues i kooperativës lokale të prodhimit të qymyrit, tha Kibali, 70 vjeç.
"Djali im i madh nuk mund të varroset në një arkivol të tillë ", theksoi ai. Të afërmit nxituan të blinin një arkivol të ri nga një prodhues vendas . Trupi u zhvendos para perëndimit të diellit dhe një vigjilje u mbajt në kompleksin familjar para varrimit në varreza. Në vigjiljet tradicionale kongoleze, të pikëlluarit shpesh e prekin dhe e puthin trupin. Nuk është e qartë nëse kjo traditë është ndjekur.
Funerali, mallkimi i djegies së arkivolit dhe vdekjet
Më shumë se 80 të afërm, miq dhe fqinjë u mblodhën në varrezat lokale në muzg, sipas Edmond Kambale Katuwene, udhëheqësit të komunitetit Nande të qytetit. Një prift udhëhoqi lutjet, duke i nxitur të pikëlluarit të reflektojnë mbi brishtësinë e jetës dhe të përgatiten për fundin e tyre, tha Katuwene. Disa ditë më vonë, disa anëtarë të komunitetit filluan të sëmuren, tha kryebashkiaku i Mongbwalu-s, Sesereki Mandro Israel.
Gati 50 vdekje u regjistruan brenda dy javësh nga varrimi, tha ai, me shumë që shfaqnin simptoma të Ebolës, të tilla si ethe, të vjella dhe gjakderdhje. Vëllai i Pastor Makundi-t, Idi, ishte ndër rastet e para. Minatori 36-vjeçar vdiq më 16 shkurt nga apendiciti i dyshuar, tha autoriteti shëndetësor provincial në një raport të situatës më 16 maj. Brenda disa javësh, një vëlla tjetër dhe një i afërm i pastorit 44-vjeçar vdiqën nga hemorroide të dyshuara dhe tuberkuloz. Por raporti tha se vdekjet kërkonin hetime të mëtejshme.
Vdekjet e të afërmve u pasuan nga të paktën 108 vdekje në Mongbwalu midis prillit dhe majit, sipas të njëjtit raport nga autoriteti shëndetësor Ituri, një degë e ministrisë së shëndetësisë së vendit. Pacientët në familje vuanin nga ethe, të vjella, diarre dhe, në disa raste, simptoma të gjakderdhjes. Vdekjet janë ndër ato që po shqyrtohen nga studiuesit që kërkojnë të hartëzojnë përhapjen e Ebolës. Siç thekson raporti, virusi mund të ketë qenë i pranishëm në Mongbwalu për shumë muaj dhe të ketë kaluar pa u vënë re. /PiranjatNews/
