Një veshkë derri e modifikuar gjenetikisht ka mbajtur gjallë dhe pa dializë një 66-vjeçar për plot nëntë muaj, p&...
LIFESTYLE
Rezultate emocionuese nga analizat e gjakut për 50 lloje kanceri
PiranjatPërditësimi i fundit 18 Tetor 2025, 08:49
Një analizë gjaku për më shumë se 50 lloje kanceri mund të ndihmojë në përshpejtimin e diagnozës, sipas një studimi të ri.
Rezultatet e një prove në Amerikën e Veriut tregojnë se testi ishte në gjendje të identifikonte një gamë të gjerë kanceresh, nga të cilat tre të katërtat nuk kanë asnjë formë të programit të shqyrtimit.
Më shumë se gjysma e kancereve u zbuluan në një fazë të hershme, ku ato janë më të lehta për t'u trajtuar dhe potencialisht të shërueshme.
Testi Galleri, i prodhuar nga firma farmaceutike amerikane Grail, mund të zbulojë fragmente të ADN-së kanceroze që janë shkëputur nga një tumor dhe qarkullojnë në gjak. Në studim u përfshinë 25,000 të rritur nga SHBA-ja dhe Kanadaja gjatë një viti.
Pothuajse një në 100 prej atyre që u testuan pati një rezultat pozitiv dhe në 62% të këtyre rasteve kanceri u konfirmua më vonë. Testi përjashtoi saktë kancerin në mbi 99% të atyre që rezultuan negativë.
Kur u kombinua me shqyrtimin e gjirit, zorrëve dhe qafës së mitrës, ai rriti numrin e kancereve të zbuluara në përgjithësi shtatëfish.
Çështja kryesore është se tre të katërtat e kancereve të zbuluara ishin ato që nuk kishin program shqyrtimi, siç janë kanceri i vezoreve, i mëlçisë, i stomakut, i fshikëzës dhe i pankreasit. Analiza e gjakut identifikoi saktë origjinën e kancerit në nëntë nga 10 raste. Këto rezultate mbresëlënëse sugjerojnë se analiza e gjakut përfundimisht mund të luajë një rol të madh në diagnostikimin e hershëm të kancerit.
Shkencëtarët që nuk janë përfshirë në hulumtim thonë se nevojiten më shumë prova për të treguar nëse analiza e gjakut ul vdekjet nga kanceri. Rezultatet kryesore do të publikohen në kongresin e Shoqatës Evropiane për Onkologji Mjekësore në Berlin, por detajet e plota ende nuk janë publikuar në një revistë të rishikuar nga kolegët.
Shumë do të varet nga rezultatet e një studimi tre-vjeçar që përfshin 140,000 pacientë të NHS në Angli, i cili do të publikohet vitin e ardhshëm. Shërbimi Shëndetësor Kombëtar (NHS) ka thënë më parë se nëse rezultatet janë të suksesshme, testet do të shtrihen në një milion njerëz të tjerë.
Hulumtuesja kryesore, Dr. Nima Nabavizadeh, profesoreshë e asociuar e mjekësisë rrezatuese në Universitetin e Shëndetit dhe Shkencës në Oregon, tha se të dhënat e fundit tregojnë se testi mund të "ndryshojë rrënjësisht qasjen tonë ndaj shqyrtimit të kancerit, duke ndihmuar në zbulimin e shumë llojeve të kancerit më herët, kur shanset për trajtim të suksesshëm apo edhe shërim janë më të mëdha".
Por Clare Turnbull, profesoreshë e gjenetikës translationale të kancerit në Institutin e Kërkimeve të Kancerit në Londër, tha: "Të dhënat nga studimet e rastësishme, me vdekshmërinë si pikë përfundimtare, do të jenë absolutisht thelbësore për të përcaktuar nëse zbulimi në dukje në një fazë më të hershme nga Galleri përkthehet në përfitime në vdekshmëri."
Sir Harpal Kumar, president i biofarmës në Grail, i tha BBC-së: "Ne mendojmë se këto rezultate janë shumë bindëse. "Mundësia që kemi përpara është që të gjejmë shumë më tepër kancere - dhe shumë nga kanceret më agresive - në një fazë shumë më të hershme kur kemi trajtime më efektive dhe potencialisht kuruese."
Naser Turabi i Cancer Research UK tha: “Nevojiten kërkime të mëtejshme për të shmangur diagnostikimin e tepërt të kancereve që mund të mos kenë shkaktuar dëm.” "Komiteti Kombëtar i Shqyrtimit në Mbretërinë e Bashkuar do të luajë një rol kritik në shqyrtimin e provave dhe në përcaktimin nëse këto teste duhet të miratohen nga NHS."
