Është zbardhur dëshmia e Ngushëllim Manzit, autorit të dyshuar për vrasjen e dy vëllezërve dhe plagosjen e një tj...
POLITIKE
Nga ndalimi i Tik Tok, kontrolli masiv mbi median e reklamat online kundër opozitës/ ODIHR zbardh skemën e manipulimit të Ramës
PiranjatPërditësimi i fundit 23 Tetor 2025, 15:40
Raporti i OSBE/ODIHR zbardh skemën e manipulimit elektoral përmes kontrollit masiv mbi median dhe ndalimin e Tik Tokut. Raporti evidenton se Rama shkeli standardet ndërkombëtare me ndalimin e përkohshëm të aksesit në Tik Tok duke patur një ndikim të dëmshëm për konkurentët, për të bërë fushatë.
Gazetarët u përballën me intimidim dhe pengesë në punën e tyre ndërsa agjencia për Media dhe Informacion (AMI), nën zyrën e kryeministrit, centralizoi dhe filtroi informacionin që lidhet me qeverinë dhe institucionet publike. Po kështu pavarësia, diversiteti dhe integriteti i lajmeve të disponueshme për votuesit u dëmtua nga varësia e shumicës së mediave nga financimi jo transparent nga interesa politike dhe biznesi, shpesh të varura nga kontratat qeveritare.
Disa nga gjetjet e raportit:
- Më 6 mars, Këshilli i Ministrave ndaloi përkohësisht aksesin në TikTok, një kufizim i gjerë që nuk përputhet me standardet ndërkombëtare. Sipas disa bashkëbiseduesve të ODIHR, ndalimi pati një ndikim të dëmshëm shtesë në aftësinë e të gjithë konkurrentëve, përfshirë partitë jashtëparlamentare, për të bërë fushatë në kushte të barabarta.
- Në ditën e zgjedhjeve dhe pas zgjedhjeve, Vëzhguesit Afatgjatë të ODIHR dhe organizatat e shoqërisë civile raportuan disa raste intimidimi dhe pengesash në punën e gazetarëve.
- Në përgjithësi, Kushtetuta dhe legjislacioni sigurojnë mbrojtje për lirinë e shprehjes. Megjithatë, pavarësisht rekomandimeve të mëparshme të ODIHR-it, shpifja mbetet një vepër penale. Gazetarët kanë përballuar shumë çështje civile dhe penale për shpifje në vitet e fundit, përfshirë edhe paditë strategjike kundër pjesëmarrjes publike (SLAPP).
Shpifja duhet të dekriminalizohet plotësisht dhe dispozitat për shpifjen civile të përputhen me standardet ndërkombëtare mbi lirinë e shprehjes. - Më 22 prill 2025, Gjykata Kushtetuese anuloi vendimet e mëparshme që lejonin sekuestrimin e telefonave dhe kompjuterëve të një gazetari që raportonte mbi një rast të krimit të organizuar nën hetimin e Strukturës së Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK). Gjykata vlerësoi se mbrojtja e burimeve të gazetarëve është pjesë përbërëse e lirisë së medias dhe, rrjedhimisht, e lirisë së shprehjes dhe vendosi se sekuestrimi ishte një ndërhyrje e tepruar në të drejtën e aplikantit si dhe në të drejtën e publikut për informacion. Më parë, Komiteti i të Drejtave të Njeriut të OKB-së kishte urdhëruar një masë të përkohshme, duke ndaluar përpunimin e mëtejshëm të materialeve të sekuestruara deri në një vendim përfundimtar.
- Disa organizata të shoqërisë civile monitoruan fushatën në rrjetet sociale, përfshirë Balkan Investigative Reporting Network dhe Koalicionin për Reforma, Integrim dhe Institucione të Konsoliduara, të cilat ndoqën reklamat politike të paguara në rrjetet sociale. Monitorimi tregoi raste të sjelljes së koordinuar dhe jo-autentike, e përdorur për të amplifikuar në mënyrë artificiale angazhimin, veçanërisht nga llogaritë e palëve të treta që shpërndanin reklama sulmuese kundër opozitës.
- Shumica e mediave perceptohen si të lidhura me partinë në pushtet. Edhe pse Kushtetuta mbron lirinë e shprehjes, shpifja vazhdon të jetë e kriminalizuar dhe gazetarët përballen ende me çështje shpifjeje. Procedurat e emërimeve për transmetuesin publik dhe regulatorin audioviziv mungojnë masa mbrojtëse për pavarësinë de fakto. Kodi Zgjedhor nuk siguron mbulim të barabartë të fushatave mediatike për partitë jo-parlamentare.
- Pavarësia, diversiteti dhe integriteti i lajmeve të disponueshme për votuesit janë dëmtuar nga varësia e shumicës së mediave nga financimi jo transparent nga interesa politike dhe biznesi, shpesh të varura nga kontratat qeveritare. Përqendrimi i pronësisë në media dobëson më tej pluralizmin e burimeve të lajmeve, në kundërshtim me standardet ndërkombëtare.
-Sipas disa bashkëbiseduesve të ODIHR pronësia e disa kompanive të mëdha të shitjes së reklamave nga interesa politike pengon një shpërndarje të drejtë të të ardhurave nga reklamat, ndërsa mungesa e matjeve të besueshme të audiencës parandalon një ndarje transparente dhe të përgjegjshme të reklamave publike. Shumica dërrmuese e mediave perceptohen si të lidhura me Partinë Socialiste në pushtet.
-Ndryshimet legjislative duhet të sigurojnë depolitizimin efektiv dhe pavarësinë reale institucionale, si të Transmetuesit Publik ashtu edhe të Autoritetit të Mediave Audiovizive, në përputhje me praktikën e mirë ndërkombëtare. Këto ndryshime duhet të përfshijnë konsultime të gjera publike me përfaqësues të medias së pavarur dhe shoqërisë civile.
- Ndikimi i gjerë i pronarëve të mediave në autonominë redaktuese, së bashku me vetë-censurën mes gazetarëve, ndikon negativisht në informacionin që i ofrohet publikut.
- Për më tepër, gazetarët përballen me sulme të përsëritura verbale dhe në disa raste edhe fizike nga zyrtarë publikë. Gjithashtu, gazetarët raportojnë një kufizim të aksesit ndaj përfaqësuesve të qeverisë, përfshirë kryeministrin, me një numër në rënie të konferencave për shtyp, dhe herë pas here pengime për të marrë pjesë në evente, në kundërshtim me standardet ndërkombëtare.
- Përmbajtja redaktuese e lajmeve shpesh zëvendësohet nga materiale të përgatitura nga organet qeveritare, duke dëmtuar integritetin redaktues.
-Agjencia e Mediave dhe Informacionit (AMI), që funksionon nën zyrën e kryeministrit, centralizon dhe filtrojnë informacionin që publikohet për qeverinë dhe institucionet publike. Disa media themeluar nga shoqëria civile dhe financuar nga donatorë ofrojnë gazetari hetimore dhe në interes publik, por ato janë prekur nga prerjet e fundit në financimin ndërkombëtar. Në ditën e zgjedhjeve dhe paszgjedhjeve, vëzhguesit afatgjatë të ODIHR-it dhe organizatat e shoqërisë civile raportuan disa raste intimidimi dhe pengese në punën e gazetarëve./syri
