SOCIALE

Musk financime në arkeologji, investimet parashikohen edhe në Shqipëri

Piranjat Përditësimi i fundit 24 Tetor 2025, 23:47
Musk financime në arkeologji, investimet parashikohen edhe në

Rishkrimi i librave të historisë përmes analizave inovative të gjetjeve arkeologjike.

Ky është plani i Elon Musk, siç deklaroi ai në prezantimin e projekteve fituese të programit 'Expandere Conscientiae Lumen', të promovuar nga Ancient Rome Live dhe Instituti Amerikan për Kulturën Romake, me mbështetjen e Fondacionit Musk.

Fituesit e Italisë përfshinin një projekt arkeologjik nënujor në Ripa Puteolana në Gjirin e Napolit, një tjetër që analizonte pigmentet që qëndronin pas ngjyrave të Pompeit, një tjetër që studionte trashëgiminë tekstile të Perandorisë Romake, një skanim të Kolonës së Mark Aurelit dhe një tjetër që analizonte sistemet hidraulike të teatrit romak në Aquinum.

Fondacioni i krijuar nga Musk dhuroi një milion dollarë për të mbrojtur vendet arkeologjike dhe për të përmirësuar trashëgiminë dixhitale. "Jam i interesuar për historinë", tha miliarderi nëpërmjet një lidhjeje video, "dhe Roma është një pjesë e madhe e historisë së qytetërimit perëndimor".

Ai shprehu interesin e tij për ngritjen dhe rënien e qytetërimeve, ndërsa reflektoi mbi ndikimin e aplikimit të inteligjencës artificiale në arkeologji dhe se si kjo mund të na lejojë të "rishkruajmë ose të shkruajmë një libër të ri historie të bazuar tërësisht në materiale dhe arkeologji të lashta", për të sqaruar boshllëqet në njohuritë tona për të kaluarën. Ai dha shembullin e Egjiptit të lashtë, me piramidat që mendohej prej kohësh se ishin ndërtuar nga skllevërit, "në fakt, ato ishin kryesisht punëtorë bujqësorë jashtë sezonit" dhe ishin "struktura fetare, si katedrale".

Në total, u dhanë çmime për 11 projekte fituese — të shpallura sot në Kodrën e Kapitolit në Romë. Këto përfshijnë iniciativa për ruajtjen e Kirenës, Libi; dokumentimin dhe ruajtjen e trashëgimisë greko-romake në Jordani; promovimin e arkeologjisë romake në Marok; ruajtjen e Pallatit të Teodosit në Stobi, Maqedonia e Veriut; kërkimin dhe restaurimin e qytetit romak të Numlulit, Tunizi; dhe ruajtjen e monumenteve fetare në vendin e UNESCO-s, Butrint, Shqipëri.

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

3 vite pa licencë: Si u punësua psikologia në Vorë dhe kush mban përgjegjësi?

Flet i dyshuari i Masakrës së Beratit: Çfarë zbulon Kudret Zhuka?

Ne jemi me ju, gjatë gjithë vitit!

Zëri ynë për çdo grua që lufton sot!

Konflikti familjar në Klos që përfundoi në dhunë: Çfarë ndodhi mes Fluturës dhe të afërmve?

Kalvari i Anxhelës: Si u kthye një histori dashurie në një makth të vërtetë?

"Doktor Shkencash": Çfarë fshihet pas titullit akademik të Ulsi Manjës?

Unë e njoh atë djalin e shtrirë përtokë.

4 ditë revolte, gjenerata e re flet ndryshe.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 4

Vendimi që ngre dyshime: Çfarë e detyroi gjyqtaren e Shkodrës të vendosë për 42-vjeçarin?

Nga t*rturat te ekzekutimi barbar: Masakra e ’97-ës që nuk u zbardh kurrë.

I pastrehu kërkon ndihmë, Bashkia e Korçës i “ofron” një rrenoje.

Paguaj që të punosh: Zbërthehet skema e mashtrimit me "punën nga shtëpia"

Skandali me tunelin e Skërficës: Pas dështimit 23-milionësh, ARRSH thërret policinë për "Piranjat"

Ermal Pashaj: "Jam këtu kundër mediokërve, kriminelëve dhe dështimit 13-vjeçar të kësaj politike"

Manastirliu, kandidatja për Bashkinë e Tiranës, plagjiatura e radhës.

Patronazhistët e Ogerta Manastirliut gjatë Pranisë Besnike

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 3

Shantazh në emër të dashurisë, 40-vjeçari terrorizon gruan e martuar.

Faturat e avokatit. Si u zhdukën mijëra euro pa bërë asnjë punë?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Saranda e fëmijërisë sime, sot mes plumbave

Nga mësuese filloreje në drejtoreshë gjimnazi. Historia që na vjen nga Ishmi i Durrësit.

Rilindësit me plagjiaturë / Piranjat kapin ish-ministren e Arsimit. Si do të justifikohet ajo?

Prania besnike, një strategji djallëzore për të eliminuar praktikat institucionale.

Fshije videon! Mos shkatërro një jetë.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 2

Nga burgu në arrest shtëpie: Eduard Limaj rikthehet te përndjekja e grave!

Haris Vongli: Dua të kthehem në Shqipëri për Davidin, tim bir.

Fyerje ndaj nxënësve, ngacmime e shkelje rregulloreje: Kush është nëndrejtori problematik?

Institucionet në shërbim të krimit: Pse hesht kryeministri për skandalet?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Porti i Durrësit po mbyllet, investimet në infrastrukturë vazhdojnë. Cili është justifikimi i APD?

Skandali me doktoraturën e Taulant Ballës: Piranjat zbulojnë mashtrimin!

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 1

“Dua 120 mijë euro”/ Si u zaptua prona në rrugën e Durrësit, zbardhet skema e mashtrimit

Tmerri i 40-vjeçares / Si u shndërrua njohja e re në përndjekje, shantazh dhe denigrim në rrjet

Pesë muaj pa të birin/ Nëna kërkon zbatimin e vendimit të gjykatës

TEC-et lundruese dhe mbetjet e rrezikshme/ KESH paguan edhe për trajtimin e mbetjeve të “Tigrave”

Liria nuk burgoset, as në Hagë, as në Beograd

“Ministrja kopjace”/ Klodiana Spahiu në krye të Shëndetësisë, punimi i diplomës rezulton plagjiaturë

“Nuk duam të ikim nga Shqipëria, por nga ju”/ Monologu i një brezi që nuk ju ka frikë

Flamingot që “zgjuan” një popull kundër qeverisë/ Revolta më e madhe qytetare në 30 vite

E premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Çdo të premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Si u tentua të shantazhohej me 100 mijë euro shefi i kabinetit të Përparim Ramës përmes mediave

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë