BOTA

Analiza e REL: Pse s’ka zhurmë të punimeve në sheshin e Prishtinës, por sherr mes institucioneve?

n.f Përditësimi i fundit 8 Maj 2025, 15:02

Analiza e REL: Pse s’ka zhurmë të punimeve në sheshin e

KOSOVË- Punimet që parashiheshin ta transformonin sheshin “Xhorxh Bush”, në kryeqytetin e Kosovës, që dy muaj janë përcjellë me më shumë polemika sesa punime. Ku qëndron problemi dhe si mund të zgjidhet ai?

Në letër duket e thjeshtë: Një komunë e planifikon një projekt, i merr të gjitha lejet e nevojshme, e siguron buxhetin e kërkuar, punimet fillojnë dhe, në fund, pritet shiriti i përurimit.

Por, që dy muaj, punimet që parashiheshin ta transformonin sheshin “Xhorxh Bush”, në kryeqytetin e Kosovës, janë përcjellë me më shumë polemika sesa punime. Ku qëndron problemi? Në dy fjalë: Trashëgimia kulturore.

Për projektin mbi 18 milionë eurosh të Komunës së Prishtinës punimet nisën më 10 mars. Por, ato u ndalën vetëm dy ditë më vonë. Pastaj, prapë më 16 prill, e edhe një herë tjetër më 29 prill. Tani, kjo zonë, ku asfalti është prerë, ka mbetur nën rrethoja.

Pse po kundërshtohet projekti në sheshin "Xhorxh Bush"?

Instituti i Kosovës për Mbrojtjen e Monumenteve (IKMM), që funksionon në kuadër të Ministrisë së Kulturës, Rinisë dhe Sportit (MKRS), thotë se projekti është në kundërshtim me Ligjin për Trashëgimi Kulturore. Në këtë zonë ndodhen disa monumente kulturore të asaj që njihet si Qendra Historike e Prishtinës.

Sipas Ligjit për Trashëgimi Kulturore, për projekte në këto zona duhet të merret leje prej IKMM-së – leje të cilën Komuna e Prishtinës nuk e gëzon.

Drejtori i Drejtorisë së Transformimit në Komunën e Prishtinës, Gëzim Kastrati, thotë për Radion Evropa e Lirë se aplikimin për këtë leje e kanë bërë më 15 mars, dhe se punimet kanë vazhduar në “zonën publike që nuk [ndërhyn te] asnjë aset i mbrojtur”.

“Synimi është që këto objekte ikonike jo vetëm të mos preken, por të theksohen dhe të valorizohen më tej si pjesë përbërëse e një ansambli të ri urban”, shpjegon Kastrati.

Por, IKMM-ja dhe MKRS-ja nuk pajtohen. Ato thonë se Komuna e Prishtinës ka ndërhyrë tashmë në perimetrin e zonës së mbrojtur, që ka kufirin bash aty ku më parë ndaheshin dy shiritat e rrugës “Xhorxh Bush”.

Komuna e Prishtinës i akuzon këto institucione se veprimet e tyre janë më shumë politike sesa profesionale. (Komuna udhëhiqet nga Përparim Rama i Lidhjes Demokratike të Kosovës, ndërsa Ministria nga Hajrulla Çeku i Lëvizjes Vetëvendosje. Në tetor të këtij viti pritet të mbahen zgjedhjet e rregullta lokale në të gjitha komunat e Kosovës).

Por, MKRS-ja e kundërshton këtë argumentim. Ajo thotë se do të aprovonte çdo projekt që respekton ligjet dhe standardet profesionale. Si dëshmi për këtë, në një përgjigje për REL-in, ajo përmend se ngjashëm, vitin e kaluar, punimet në ndërtesën e ish-shtëpisë së mallrave Gërmia, në Prishtinë, ishin ndalur për shkak se mungonte leja.

“Por, pas aplikimit për leje pranë institucioneve të trashëgimisë kulturore, projekti u miratua”, thonë nga MKRS-ja.

Megjithatë, për projektin në “Xhorxh Bush”, MKRS-ja ka më shumë skepticizëm. Ministria beson se ky projekt mund të dëmtojë “trashëgiminë kulturore të Prishtinës”.

Si të ruhet trashëgimia kulturore?

Debati se çka rrezikon asetet e trashëgimisë kulturore ka sjellë përplasje të shumta mes kryetarit të Prishtinës, Rama, dhe ministrit në detyrë të Kulturës, Çeku, dhe atij të Financave, Hekuran Murati.

Ata kanë paralajmëruar edhe kallëzime penale ndaj njëri-tjetrit, ndërsa Koha.net ka raportuar se Policia e Kosovës tashmë ka nisur hetimet. Por, me gjithë tentimet, Policia s’e ka konfirmuar këtë për REL-in.

Megjithatë, për Sali Shoshin, drejtor ekzekutiv i fondacionit Trashëgimia Kulturore pa Kufij (CHwB Kosovo), institucionet duhet të lënë mënjanë dallimet politike dhe të punojnë bashkë për të ruajtur identitetin e Prishtinës.

“Ta zëmë, Grand-i është një prej hoteleve të para moderne që ka mbërritur në Prishtinë, Radio Prishtina ka qenë mediumi më i rëndësishëm për 30 vjet”, thotë Shoshi për REL-in.

Ai shton se procesi për të vendosur se çka përbën identitetin e Prishtinës e çka jo do të duhej të bëhej përmes një konsensusi mes qytetarëve, Komunës dhe Ministrisë.

E kur një zonë të shpallet si zonë në mbrojtje, ai thotë se duhet të ketë një dosje që tregon se çfarë lloj materialesh mund të përdoren për konservim të asaj zone, në çfarë lartësie mund të ndërtohet, cilat zona kadastrale preken e shumë gjëra të tjera.

“Pa këtë dosje, gjithçka mbetet subjekt i interpretimit subjektiv”, vlerëson Shoshi.

Por, ai thekson se ruajtja e aseteve të trashëgimisë kulturore s’do të thotë se s’mund të ketë zhvillim urban.

“Një prej tyre [ndërhyrjeve të mirëpritura] është ecja e lirë në shesh të pangarkuar [me makina]. Por, nëse mund të ecësh, s’do të thotë që mund të ndërtosh një objekt që e pengon pamjen të diçka që ne po themi që tash për tash ka vlerë”, përfundon ai./ REL

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

3 vite pa licencë: Si u punësua psikologia në Vorë dhe kush mban përgjegjësi?

Flet i dyshuari i Masakrës së Beratit: Çfarë zbulon Kudret Zhuka?

Ne jemi me ju, gjatë gjithë vitit!

Zëri ynë për çdo grua që lufton sot!

Konflikti familjar në Klos që përfundoi në dhunë: Çfarë ndodhi mes Fluturës dhe të afërmve?

Kalvari i Anxhelës: Si u kthye një histori dashurie në një makth të vërtetë?

"Doktor Shkencash": Çfarë fshihet pas titullit akademik të Ulsi Manjës?

Unë e njoh atë djalin e shtrirë përtokë.

4 ditë revolte, gjenerata e re flet ndryshe.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 4

Vendimi që ngre dyshime: Çfarë e detyroi gjyqtaren e Shkodrës të vendosë për 42-vjeçarin?

Nga t*rturat te ekzekutimi barbar: Masakra e ’97-ës që nuk u zbardh kurrë.

I pastrehu kërkon ndihmë, Bashkia e Korçës i “ofron” një rrenoje.

Paguaj që të punosh: Zbërthehet skema e mashtrimit me "punën nga shtëpia"

Skandali me tunelin e Skërficës: Pas dështimit 23-milionësh, ARRSH thërret policinë për "Piranjat"

Ermal Pashaj: "Jam këtu kundër mediokërve, kriminelëve dhe dështimit 13-vjeçar të kësaj politike"

Manastirliu, kandidatja për Bashkinë e Tiranës, plagjiatura e radhës.

Patronazhistët e Ogerta Manastirliut gjatë Pranisë Besnike

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 3

Shantazh në emër të dashurisë, 40-vjeçari terrorizon gruan e martuar.

Faturat e avokatit. Si u zhdukën mijëra euro pa bërë asnjë punë?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Saranda e fëmijërisë sime, sot mes plumbave

Nga mësuese filloreje në drejtoreshë gjimnazi. Historia që na vjen nga Ishmi i Durrësit.

Rilindësit me plagjiaturë / Piranjat kapin ish-ministren e Arsimit. Si do të justifikohet ajo?

Prania besnike, një strategji djallëzore për të eliminuar praktikat institucionale.

Fshije videon! Mos shkatërro një jetë.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 2

Nga burgu në arrest shtëpie: Eduard Limaj rikthehet te përndjekja e grave!

Haris Vongli: Dua të kthehem në Shqipëri për Davidin, tim bir.

Fyerje ndaj nxënësve, ngacmime e shkelje rregulloreje: Kush është nëndrejtori problematik?

Institucionet në shërbim të krimit: Pse hesht kryeministri për skandalet?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Porti i Durrësit po mbyllet, investimet në infrastrukturë vazhdojnë. Cili është justifikimi i APD?

Skandali me doktoraturën e Taulant Ballës: Piranjat zbulojnë mashtrimin!

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 1

“Dua 120 mijë euro”/ Si u zaptua prona në rrugën e Durrësit, zbardhet skema e mashtrimit

Tmerri i 40-vjeçares / Si u shndërrua njohja e re në përndjekje, shantazh dhe denigrim në rrjet

Pesë muaj pa të birin/ Nëna kërkon zbatimin e vendimit të gjykatës

TEC-et lundruese dhe mbetjet e rrezikshme/ KESH paguan edhe për trajtimin e mbetjeve të “Tigrave”

Liria nuk burgoset, as në Hagë, as në Beograd

“Ministrja kopjace”/ Klodiana Spahiu në krye të Shëndetësisë, punimi i diplomës rezulton plagjiaturë

“Nuk duam të ikim nga Shqipëria, por nga ju”/ Monologu i një brezi që nuk ju ka frikë

Flamingot që “zgjuan” një popull kundër qeverisë/ Revolta më e madhe qytetare në 30 vite

E premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Çdo të premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Si u tentua të shantazhohej me 100 mijë euro shefi i kabinetit të Përparim Ramës përmes mediave

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë