Tenderi 50 milionë euro për mirëmbajtjen e akseve rrugore kombëtare është është shndërruar në një skandal...
BOTA
Imazhet satelitore zbulojnë shkallën e shkatërrimeve izraelite ndërsa fshatrat libanezë rrënohen
Piranjat NewsPërditësimi i fundit 16 Prill 2026, 11:31
Qytetet dhe fshatrat në Libanin jugor po rrafshohen nga shkatërrimet izraelite, tregojnë imazhet dhe videot satelitore të marra nga BBC Verify, raporton Piranjat News.
Analiza e BBC Verify zbuloi se më shumë se 1,400 ndërtesa ishin shkatërruar që nga 2 marsi bazuar në prova vizuale të verifikuara.
Ky është vetëm një pamje e shkurtër e dëmit të përgjithshëm të shkaktuar nga sulmet ajrore dhe shkatërrimet izraelite, për shkak të aksesit të kufizuar në tokë dhe imazheve satelitore në dispozicion. Shkalla e vërtetë ka të ngjarë të jetë shumë më e lartë.
Shembja e këtyre strukturave nga Izraeli vjen pas urdhrit të Ministrit të Mbrojtjes, Israel Katz, më 22 mars për të “përshpejtuar shkatërrimin e shtëpive libaneze” pranë kufirit izraelit bazuar në “modelin në Gaza”, si pjesë e fushatës së tij kundër Hezbollahut.
Shkatërrimi sistematik i këtyre qyteteve dhe fshatrave mund të përbëjë një krim lufte, thanë ekspertë të së drejtës ndërkombëtare për BBC Verify.
Forcat Mbrojtëse të Izraelit (IDF) thanë se veprojnë në përputhje me Ligjin e Konfliktit të Armatosur dhe nuk lejojnë shkatërrimin e pronës përveç nëse ekziston një domosdoshmëri e domosdoshme ushtarake.
Ai shtoi, pa dhënë prova, se Hezbollahu ka integruar infrastrukturë ushtarake brenda zonave civile në rajon.
Më 2 mars, grupi i armatosur Hezbollah, i mbështetur nga Irani, nisi raketa dhe dronë drejt Izraelit në shenjë hakmarrjeje për vrasjen e udhëheqësit suprem të Iranit në fillim të luftës me Izraelin dhe SHBA-në.
IDF u përgjigj me një valë sulmesh në të gjithë Libanin, duke synuar atë që e quajti infrastrukturë të Hezbollahut, dhe nisi një pushtim tokësor të Libanit jugor.
Një zëdhënës i IDF-së urdhëroi fillimisht civilët libanezë që jetonin pranë kufirit të largoheshin më 2 mars. Disa ditë më vonë, urdhri i evakuimit u zgjerua për ata që jetonin në jug të lumit Litani, rreth 30 km larg kufirit, dhe më vonë u zgjerua më tej për ata që jetonin në jug të lumit Zahrani, 40 km larg kufirit.
Më 16 mars, IDF tha se trupat e saj kishin filluar një operacion tokësor kundër Hezbollahut - një grup politik dhe ushtarak mysliman shiit - në Libanin jugor.
Më shumë se 1.2 milion njerëz vlerësohet se janë zhvendosur në të gjithë Libanin, përfshirë 820,000 nga jugu, sipas shifrave të Zyrës së OKB-së për Koordinimin e Çështjeve Humanitare (OCHA). Ajo tha se lufta në Liban i ka detyruar shumë të ikin në zona më në veri ose të kalojnë në Siri.
Ministria libaneze e shëndetësisë thotë se më shumë se 2,000 njerëz janë vrarë që nga fillimi i luftës. Autoritetet izraelite thanë se 13 ushtarë dhe dy civilë janë vrarë nga Hezbollahu gjatë gjashtë javëve të fundit.
Qytetet dhe fshatrat kufitare libaneze në majë të kodrave tani janë të vështira për t'u njohur. Dikur të karakterizuara nga rrugët e tyre dredha-dredha të rrethuara me ndërtesa guri që shikonin luginat gjithëpërfshirëse, videot e verifikuara tani tregojnë se si ato janë bërë gri nga pluhuri dhe mbeturinat e shpërthimeve.
Plani i Katz për një "zonë sigurie" të kontrolluar nga Izraeli që shtrihet nga kufiri deri në lumin Litani do të zërë rreth 10% të territorit të Libanit. Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu tha se kjo kishte për qëllim "të pengonte kërcënimin e pushtimit".
Duke përdorur pamje të verifikuara dhe analizë të imazheve satelitore në dispozicion, BBC Verify gjeti prova të shkatërrimeve të kontrolluara izraelite në të paktën shtatë qytete dhe fshatra kufitare.
Qyteti i Taybeh, rreth 4 km (2.4 milje) nga kufiri, është nënshtruar shkatërrimeve veçanërisht intensive. Njëmbëdhjetë video të verifikuara tregojnë pjesë të tëra të qytetit të hedhura në erë njëkohësisht.
Një krahasim i imazheve satelitore të marra më 28 shkurt dhe 11 prill tregon se më shumë se 400 ndërtesa, përfshirë një xhami, janë shembur atje.
Ndërkohë, në qytetin Khiam dhe fshatrat Quuzah, Deir Seryan, Markaba dhe Aita al-Shaab, video të tjera të verifikuara tregojnë shpërthime të koordinuara që përfshijnë disa ndërtesa.
Ne zbuluam se më shumë se 460 ndërtesa ishin shembur vetëm në Aita al-Shaab. Eskavatorët dhe automjetet e blinduara mund të shihen gjithashtu në imazhet satelitore të fshatit, sipas Tony Reeves, themeluesit të firmës së analizës së inteligjencës MAIAR.
Në qytetin bregdetar të Naqoura-s, shpërthimet nga shembjet izraelite kanë dëmtuar edhe selinë e misionit paqeruajtës të OKB-së në Libanin jugor.
Kandice Ardiel, një zëdhënëse e Forcës së Përkohshme të Kombeve të Bashkuara në Liban (Unifil) me bazë në selinë qendrore, tha se kishte parë shembje të rregullta të disa ndërtesave në të njëjtën kohë që nga fillimi i prillit.
Analiza jonë e imazheve satelitore tregon se të paktën 100 ndërtesa janë rrafshuar në Naqoura në javët e fundit.
Ardiel tha se shumica e ndërtesave përballë selisë së Unifil tani ishin shkatërruar, duke e përshkruar "shkallën e shkatërrimit" në Naqoura si "vërtet zemërthyes". "Këto nuk janë vetëm ndërtesa, ato përfaqësojnë një komunitet", shtoi ajo.
Prishja e qëllimshme e strukturave nuk është një taktikë e re ushtarake izraelite. Ajo është përdorur në të gjithë Gazën gjatë luftës që u shkaktua nga sulmi i udhëhequr nga Hamasi ndaj Izraelit më 7 tetor 2023.
“Që nga 7 tetori dhe që kur Izraeli dhe Hezbollahu kanë hyrë në luftë, ka qenë e qartë se Izraeli ka pasur një strategji për të rishikuar ekuilibrin e fuqisë në rajon”, tha Renad Mansour, Zëvendës Drejtor i Programit të Lindjes së Mesme dhe Afrikës së Veriut në Chatham House, një organizatë kërkimore me seli në Mbretërinë e Bashkuar.
Shumë ekspertë ligjorë i thanë BBC Verify se shkatërrimi i pronës është rreptësisht i ndaluar nga e drejta ndërkombëtare humanitare, përveç nëse kërkohet nga nevoja ushtarake.
Standardi për domosdoshmëri është më i lartë se komoditeti ose avantazhi ushtarak, sipas Prof. Janina Dill, një eksperte e sigurisë globale dhe të drejtës ndërkombëtare në Universitetin e Oksfordit: "Sigurisht që nuk e mbulon rrafshimin e fshatrave të tëra si një parakusht për sigurinë kombëtare afatgjatë."
Gjithashtu kërkon analizë rast pas rasti kur përcaktohet se cilat ndërtesa kanë rëndësi ushtarake, tha Yuval Shany, një ekspert ligjor nga grupi i ekspertëve të Institutit të Demokracisë së Izraelit.
Kapaciteti i disa ndërtesave civile për t'u përdorur për aktivitet ushtarak "nuk justifikon një politikë gjithëpërfshirëse të krijimit të zonave tampon pranë kufirit, brenda të cilave të gjitha ndërtesat do të shkatërrohen", shtoi ai.
Prof Ben Saul, Raportuesi Special i OKB-së për luftën kundër terrorizmit dhe të drejtat e njeriut, tha se "shkatërrimi i gjerë i zonave të banuara nga Izraeli, veçanërisht në Libanin Jugor, por edhe në pjesë të Bejrutit" duket se shkel ligjin ndërkombëtar humanitar.
Komunitetet myslimane shiite përbëjnë shumicën dërrmuese të popullsisë jugore libaneze, por atje jetojnë edhe grupe të tjera, përfshirë të krishterët.
“Në disa vende, modeli i sulmeve duket se synon të ‘pastrojë’ fshatrat dhe popullatat kryesisht [shiite] nga jugu, duke ndëshkuar kolektivisht popullatat civile brenda të cilave mund të jenë të përzier luftëtarët e Hezbollahut”, tha Saul.
Në përgjigje, IDF tha se "çdo sugjerim se IDF po vepron për të "pastruar" popullatat civile, për të ndëshkuar komunitetet ose për të synuar civilët në bazë të fesë ose sektit është kategorikisht i rremë".
“Paralajmërime të tilla nuk kanë për qëllim zhvendosjen e përhershme të civilëve ose parandalimin e kthimit të tyre të ligjshëm”, shtoi ajo.
Dr. Lawrence Hill-Cawthorne, bashkëdrejtor i Qendrës për të Drejtën Ndërkombëtare në Universitetin e Bristolit, përsëriti se "rregulli themelor i ligjit" është që objektet civile nuk duhet të jenë në shënjestër.
"Nuk është një mbrojtje e lejueshme të pretendosh se shkatërrimi total i qyteteve dhe fshatrave në Libanin jugor është i nevojshëm për krijimin e një zone tampon për të mbajtur larg Hezbollahun", tha ai. "Edhe nëse lufta e Izraelit në Liban mund të konsiderohet vetëmbrojtje kundër sulmeve të Hezbollahut, sjellja e saj duket se shkon përtej një lufte të kufizuar vetëmbrojtëse kundër sulmeve specifike."/Përshtati në shqip Piranjat News
