Dy email-e të dërguara nga biznesmeni Alban Eftimi në adresë të ish-zv.kryeministres Belinda Balluku janë bërë pjes&eu...
BOTA
Macet mbajnë çelësin për të kuptuar tumoret njerëzore
PiranjatPërditësimi i fundit 24 Shkurt 2026, 18:08
Ndryshimet gjenetike që shkaktojnë kancer te macet shtëpiake janë shumë të ngjashme me ato që shkaktojnë kancer te njerëzit. Në veçanti, janë identifikuar disa mutacione gjenetike që mund të bëhen objektiva të përbashkëta për terapitë e ardhshme te macet dhe, potencialisht, te njerëzit.
Rezultati, i botuar në revistën Science, është rezultat i një bashkëpunimi midis Institutit Britanik Wellcome Sanger, Kolegjit Veterinar Kanadez të Ontarios dhe Universitetit të Bernës në Zvicër.
Për të testuar këtë hipotezë, studiuesit analizuan indet nga afërsisht 500 mace në pesë vende, të marra nga mostrat e mbledhura më parë nga veterinerët për qëllime diagnostikuese. Më pas u mor sekuenca e ADN-së, e cila identifikoi afërsisht një mijë gjene të lidhura me 13 forma të kancerit dhe të pranishme si në tumor ashtu edhe në indet e shëndetshme.
"Krahasimi i gjenomikës së tumoreve nga specie të ndryshme na ka dhënë një kuptim më të thellë të shkaqeve të kancerit, dhe një nga gjetjet më të rëndësishme ishte se ndryshimet gjenetike në tumoret te macet janë të ngjashme me ato që shihen te njerëzit", tha Bailey Francis , i Institutit Wellcome Sanger, bashkautor i hulumtimit.
Rezultatet e studimit
Analiza e sekuencave gjenetike ka treguar se, për disa lloje kanceri, mutacionet që shkaktojnë tumore te macet mund të pasqyrojnë ato të vërejtura te tumoret njerëzore. Për shembull, janë vërejtur ngjashmëri midis tumoreve të gjirit në të dy speciet. Gjeni që i shkakton ato në të paktën 50% të rasteve quhet FBXW7. Tek njerëzit, mutacionet në të njëjtin gjen shoqërohen me një prognozë më të keqe për kancerin e gjirit, një fakt që ndodh edhe te macet.
Është treguar gjithashtu se disa ilaçe kimioterapie kanë rezultuar më efektive kundër tumoreve të gjirit te macet të lidhura me mutacionet në këtë gjen. Edhe pse studimi u krye në mostra indesh dhe kërkon studime të mëtejshme, studiuesit besojnë se mund të ofrojë një rrugë të mundshme terapeutike për këtë formë të kancerit si te macet ashtu edhe te njerëzit.
Mutacione të tjera gjenetike të zakonshme për macet dhe njerëzit janë identifikuar në tumoret që prekin gjakun, kockat, mushkëritë, lëkurën, stomakun, zorrët dhe trurin. Kjo është një rrugë relativisht e re dhe studiuesit besojnë se është e mundur që terapitë e mundshme njerëzore të mund të testohen te macet.
Këto të dhëna mund të ndihmojnë në udhëheqjen e provave klinike te njerëzit, në përputhje me qasjen "Një ilaç", e cila promovon shkëmbimin e të dhënave dhe njohurive midis disiplinave mjekësore dhe veterinare në dobi të njerëzve dhe kafshëve. /PiranjatNews/
