Një tjetër tentativë e negociatorëve për të bindur 35-vjeçarin të dorëzohet është zhvilluar pak minut...
BOTA
Ngec programi i përbashkët i avionëve luftarakë, Macron dhe Merz nuk bien dakord
PiranjatPërditësimi i fundit 19 Shkurt 2026, 18:46
Presidenti francez Emmanuel Macron dhe kancelari gjerman Friedrich Merz kanë shprehur hapur mospajtim këtë javë mbi të ardhmen e programit të avionëve luftarakë të zhvilluar nga Franca, Gjermania dhe Spanja.
Zyrtarët francezë dhe gjermanë kanë thënë privatisht për muaj të tërë se Sistemi i Ardhshëm i Ajrit Luftarak ishte në një rrugë pa krye për shkak të mosmarrëveshjeve midis kontraktorëve kryesorë të projektit.
Tani përçarja midis Parisit dhe Berlinit po del gjithnjë e më shumë në pah, me Macronin që argumenton se Evropa duhet të ketë një model standard të avionit luftarak dhe Merzin që thotë se nevojat e vendeve evropiane nuk përputhen domosdoshmërisht.
FCAS synon të zëvendësojë avionët luftarakë Eurofighter të Gjermanisë dhe avionët luftarakë Rafale të Francës rreth vitit 2040. Programi përfshin një aeroplan luftarak, i cili qëndron në zemër të mosmarrëveshjes, dronë dhe një re luftimi.
Projekti është vonuar vazhdimisht nga mosmarrëveshjet industriale, veçanërisht midis Dassault Aviation të Francës dhe Airbus të mbështetur nga Gjermania mbi udhëheqjen dhe kontrollin e avionit luftarak.
"Ne evropianët... kemi interes të standardizojmë, të kemi një model të përbashkët për avionët luftarakë. Ne kemi identifikuar nevoja të përbashkëta. A po vihen ato në pikëpyetje? Përgjigja është jo... A është ndërtimi i shumë avionëve përdorimi më i mirë i parave tona? Ne duhet të standardizohemi”, u tha Macron gazetarëve të enjten në prag të një udhëtimi në Indi.
Kjo bie ndesh drejtpërdrejt me deklaratat që Merz bëri më herët këtë javë. Kancelari gjerman tha se forcat ajrore gjermane nuk kishin të njëjtat kërkesa si ato të Francës, sepse avionët luftarakë francezë duhet të jenë në gjendje të mbajnë armë bërthamore dhe të ulen në transportuesit e avionëve.
Komentet e Merz u interpretuan nga ministri belg i mbrojtjes si një dënim me vdekje për FCAS, Belgjika ka statusin e vëzhguesit në program.
“Berlini është i hapur për të prodhuar dy avionë luftarakë të ndryshëm, ndërkohë që vazhdon të zhvillojë së bashku dronë dhe një “cloud” luftimi dhe CEO i Airbus, Guillaume Faury”, u tha gazetarëve të enjten se kompania e tij është dakord me këtë.
Megjithatë, Franca nuk e sheh këtë si një mundësi për t'i dhënë fund ngërçit. Në vend të kësaj, Macron e dyfishoi nevojën që evropianët të punojnë së bashku në mbrojtje, duke argumentuar se bota po bëhej gjithnjë e më konkurruese me vende të tilla si India që përfundimisht po zhvillojnë edhe avionët e tyre luftarakë.
"Ne e realizuam këtë projekt tetë vjet më parë. A ka pasur më pak nevojë për Evropën në aspektin e mbrojtjes që atëherë? Jo. Ne duhet ta dyfishojmë vendosmërinë tonë”, tha ai.
