Fitorja e Listës Studentore në zgjedhjet parlamentare në Serbi ka hapur një kapitull të ri politik, me përgatitjet për form...
BOTA
“Ushtria e Lulës”/ Si u kthye WhatsApp në armë elektorale për përmbysjen e zgjedhjeve në Brazil
PiranjatPërditësimi i fundit 27 Tetor 2026, 09:37
Një kanal në WhatsApp, i krijuar për të mbështetur fushatën e rizgjedhjes së Luiz Inácio Lula da Silvës, po vlerësohet nga aleatët e tij si një nga faktorët që ndihmuan në realizimin e një prej rikthimeve më të papritura në politikën braziliane të viteve të fundit.
Presidenti i majtë i Brazilit kishte mbetur pas rivalit të tij të djathtë, Flávio Bolsonaro, por arriti të përmbyste garën brenda vetëm tre javësh.
Ngritja e “Ushtrisë së Lulës”
Në një moment kur shumë njerëz dyshonin se Lula mund ta përmbyste rezultatin, u shfaq një kanal në WhatsApp i quajtur “Ushtria e Lulës”, i cili u rrit me shpejtësi, duke arritur në 10.8 milionë ndjekës.
I drejtuar nga deputeti André Janones, ky organizim u kërkonte mbështetësve të shpërndanin video, të promovonin hashtag-e dhe të rekrutonin votues të rinj.
Rritja e tij e jashtëzakonshme mes dy raundeve të zgjedhjeve ishte veçanërisht e rëndësishme, sepse dukej se përmbyste një çekuilibër të kahershëm në politikën braziliane.
Për vite me radhë, konservatorët e rreshtuar me ish-presidentin Jair Bolsonaro ishin konsideruar gjerësisht si dominues në mobilizimin politik në internet, veçanërisht në platforma si WhatsApp dhe Telegram.
André Janones, i veshur me fanellën e verdhë të kombëtares braziliane të futbollit, buzëqesh, ndërsa presidenti Lula vendos dorën e djathtë mbi kokën e tij, përpara mbështetësve të tjerë të entuziazmuar. Lula është i veshur me një këmishë xhins blu dhe mban një mikrofon në dorën e majtë, së cilës i mungon gishti i vogël.
Lula e quajti André Janones “Gjenerali ynë”, pasi kontributi i tij i rëndësishëm dha rezultat.
Shfaqja e “Ushtrisë së Lulës” i bindi shumë mbështetës se e majta braziliane më në fund kishte gjetur një mënyrë për të konkurruar në arenën dixhitale. Ky ndryshim ishte veçanërisht domethënës, pasi rrjetet sociale kanë luajtur një rol qendror në politikën braziliane që prej fitores së Jair Bolsonaro-s në zgjedhjet e vitit 2018, kur rrjetet e WhatsApp-it u bënë një tipar përcaktues i fushatave politike.
Mesazhet e “Ushtrisë së Lulës” shpesh përfshinin modele të gatshme, të cilat ndjekësit mund t’i shpërndanin me miqtë dhe familjarët. Secili prej tyre u caktonte mbështetësve një detyrë specifike, me synimin për të rritur dukshmërinë e Lulës në rrjetet sociale.
Janones u kërkonte shpesh “trupave” të tij të “shpërthenin” videon më të fundit të fushatës ose të ndihmonin një hashtag të ri të “merrte hov”.
“Djema, urgjent!”, “Mos shkoni ende të flini”, “Pa ngrënë derisa të përfundojë misioni!” dhe “Kam edhe një detyrë para se të liroheni”, ishin disa prej udhëzimeve.
Në prag të zgjedhjeve, deputeti organizoi gjithashtu një transmetim të drejtpërdrejtë 24-orësh, të cilin e quajti “Transmetimi i drejtpërdrejtë i përmbysjes”, edhe pse sondazhet vazhdonin të sugjeronin një fitore të Bolsonaro-s.
Taktika funksionoi, pavarësisht shqetësimeve të disa anëtarëve të Partisë së Punëtorëve se stili shpesh konfrontues i Janones në rrjetet sociale mund të dëmtonte imazhin më të moderuar që ata shpresonin të projektonin për Lulën.
Në fjalimin e fitores, Lula iu referua Janones si “Gjenerali ynë” dhe e falënderoi për “ngritjen e moralit të trupave tona çdo ditë”.
Roli i rrjeteve sociale në rikthimin e Lulës
Megjithatë, matja e ndikimit të mobilizimit në internet te rezultati zgjedhor është jashtëzakonisht e vështirë.
Ndërsa aleatët e Lulës ia atribuojnë “Ushtrisë së Lulës” një pjesë të meritës për rikthimin e tij, shkencëtarët politikë paralajmërojnë se është e pamundur të përcaktohet se sa vota, nëse ka pasur të tilla, u ndikuan drejtpërdrejt nga operacioni në WhatsApp.
Shkencëtarja politike Denilde Holzhacker argumenton se ndryshimi i strategjisë së fushatës së Lulës ishte vendimtar për rikthimin e tij.
Sipas saj, në vend që të mbështetej vetëm te angazhimi në internet, kandidati i Partisë së Punëtorëve arriti ta lidhte fushatën dixhitale me mobilizimin e bazës në terren.
Holzhacker thotë se fushata intensifikoi përpjekjet lokale dhe përshtati mesazhet e saj, duke e lidhur një fitore të Bolsonaro-s me shqetësimet për ndryshime të mundshme në programet sociale dhe humbjen e të drejtave.
“Ishte meritë e Lulës që ai e kuptoi dobësinë e vet dhe e ndryshoi plotësisht stilin e tij”, thotë ajo. “Dhe Janones arriti të bënte diçka që dukej e paimagjinueshme për të majtën braziliane: të dominonte rrjetet sociale.”
Në të kundërt, Holzhacker argumenton se Flávio Bolsonaro hyri në raundin e dytë tepër i bindur për fitoren dhe nuk arriti t’ua përcillte mesazhin mbështetësve të tij me të njëjtin efektivitet.
Edhe sociologia dhe shkencëtarja politike Mayra Goulart, profesoreshë në Universitetin Federal të Rio de Zhaneiros, paralajmëron se rikthimi i Lulës nuk duhet t’i atribuohet vetëm rrjeteve sociale.
“Ishte një kombinim i rrjeteve sociale dhe mobilizimit në terren”, thotë ajo. “Bota fizike mundësoi një formë mobilizimi që ishte në gjendje të reduktonte abstenimin dhe të bindte votuesit e pavendosur.”
Sipas saj, mbështetësit e Lulës ia dolën ta shndërronin entuziazmin në internet në angazhim të vërtetë politik.
“Ata që ishin të përkushtuar ndaj fitores së Lulës punuan për t’i mbledhur njerëzit së bashku dhe për t’i bindur të votonin”, thotë Goulart.
Ajo argumenton se kjo përpjekje jo vetëm ndihmoi në rritjen e pjesëmarrjes në votime, por mund të rezultojë e vlefshme edhe për administratën e ardhshme të Lulës.
“Besoj se kjo përpjekje kolektive ishte një përvojë e rëndësishme mësimore dhe do të jetë e vlefshme për një qeveri që ende përballet me shumë beteja përpara. Ajo jo vetëm ndihmoi në uljen e abstenimit, por gjithashtu bindi një numër të konsiderueshëm votuesish të pavendosur.”
Vetë Lula la të kuptohej se mobilizimi që qëndronte pas rikthimit të tij mund të ndikonte në mënyrën se si do ta qeveriste vendin në vitet në vijim.
Në fjalimin e fitores, ai tha se zgjedhjet i kishin mësuar shumë gjëra dhe premtoi të ndryshonte mënyrën se si qeverisej Brazili.
“Ne do t’u japim njerëzve një rol më të madh në vendimmarrje dhe komunikimi dixhital do të luajë një rol shumë më të rëndësishëm në qeverinë time.”/Marrë nga BBC, përshtati në shqip Piranjat News
