I ftuar në emisionin ‘Kafe Shqeto’ në Syri TV, pedagogu Gjok Vuksani ka akuzuar kryeministrin Edi Rama për gjuhën fyese ndaj s...
BOTA
Rritje alarmante e diagnostifikimeve me kancerin "kolengiokarcinoma", studiuesit ngrenë dyshimet: A ndikoi COVID-19?
n.fPërditësimi i fundit 6 Qershor 2024, 14:04
Foto ilustruese
SHBA- Kashyap Patel, CEO i Carolina Blood and Cancer Care Associates, vuri re një prirje alarmante në vitin 2021, një rritje të pazakontë të numrit të pacientëve të diagnostikuar me kancere të rrallë, si kolengiokarcinoma, të cilat zakonisht prekin të moshuarit. Brenda një viti, zyra e tij regjistroi shtatë raste të tilla. Kjo rritje e kancereve të rralla dhe agresive gjatë pandemisë bëri që Patel dhe kolegët e tij të pyesin nëse COVID-19 mund të ndikojë në zhvillimin e kancerit, shkruan Washington Post.
Të dhënat e hershme kombëtare dhe raportet nga institucionet kryesore të kancerit tregojnë një rritje të numrit të kancereve në fazën e vonë që nga fillimi i pandemisë. Shumë ekspertë ia atribuojnë këtë ndërprerjeve të kujdesit shëndetësor në vitin 2020. Megjithatë, Patel dhe shkencëtarë të tjerë po hetojnë nëse COVID-19 mund të kontribuojë drejtpërdrejt ose tërthorazi në këtë rritje. Ideja se viruset mund të shkaktojnë ose përshpejtojnë kancerin është e vërtetuar mirë dhe studiuesit vlerësojnë se 15 deri në 20 përqind e të gjithë kancereve në mbarë botën janë të lidhura me agjentë infektivë si HPV dhe Epstein-Barr.
Ndërsa disa shkencëtarë mbeten skeptikë, duke theksuar se viruset e frymëmarrjes si SARS-CoV-2 zakonisht nuk shkaktojnë kancer, të tjerë, duke përfshirë David Tuveson nga Cold Spring Harbor Laboratory, sugjerojnë se COVID-19 mund të veprojë si një stresues mjedisor, duke shkaktuar inflamacion që do të mund të nxisin rritjen e kancerit.
Studimet, duke përfshirë një nga The Lancet Oncology, kanë treguar një rritje të numrit të kancereve të fazës 4 të llojeve të ndryshme në fund të vitit 2020, kryesisht për shkak të vonesave ose shmangies së kujdesit shëndetësor gjatë pandemisë. Megjithatë, disa studiues besojnë se SARS-CoV-2 mund të ketë gjithashtu një rol biologjik.
Ekipi i Patel po heton korrelacionet e mundshme midis shënuesve të COVID me rreze të gjatë dhe kancereve të rralla. Ata kanë dokumentuar raste të shumta të pacientëve me kancer të shumëfishtë ose të rrallë që nga viti 2020. Studimet paraprake, si ai nga Universiteti i Kolorados, sugjerojnë se infeksionet e frymëmarrjes mund të stimulojnë qelizat e fjetura të kancerit, megjithëse këto gjetje janë ende duke u debatuar.
Masat e shëndetit publik si mbajtja e maskave dhe vaksinat mbeten kritike, veçanërisht për pacientët me kancer. Hulumtimi i vazhdueshëm i Patel synon të përcaktojë nëse infeksionet COVID-19 mund të çojnë në kontrolle të hershme dhe masa parandaluese për pacientët në rrezik, duke ndryshuar potencialisht strategjitë e trajtimit dhe menaxhimit të kancerit në të ardhmen.
Pyetja mbetet: a mund të jetë COVID-19 një katalizator i heshtur për kancerin? Megjithëse përgjigja nuk është ende e qartë, Patel dhe kolegët e tij vazhdojnë të kërkojnë mirëkuptim, të nxitur nga nevoja urgjente për të përmirësuar rezultatet e pacientëve dhe strategjitë e shëndetit publik.
