Një përleshje me thika është regjistruar në Has, ku tre adoleshentë kanë mbetur të plagosur.
Sipas informacionit para...
BOTA
Si po përgatitet Suedia për situatat emergjente
PiranjatPërditësimi i fundit 23 Tetor 2026, 13:39
Në fund të shtatorit, në fshatin e vogël Grums në Suedinë qendrore: Lars-Göran Wadén pret të kalojë një natë mbresëlënëse. Së bashku me rreth 40 persona të tjerë, ky burrë në karrocë me rrota pranon të mbyllet në një bunker.
«Është shumë e rëndësishme për mua, si person me aftësi të kufizuara, të marr pjesë në një ushtrim të tillë dhe të kem mundësi të ndaj përvojën time», shpjegon ai.
Strehimoret zakonisht ndodhen në bodrum, ku ka shkallë. «Pyetja është pra se si do të mund të zbres deri atje. Dhe më pas, duhet të mundohesh të shkosh në tualet në njëfarë mënyre kur qëndron atje poshtë për njëfarë kohe. Me sa di unë, ka thjesht një kovë mbi të cilën supozohet të kryesh nevojat në një qese.»
Ushtrim në kuadër të javës së përgatitjes për situatat emergjente
Një natë në bunker pa ujë të rrjedhshëm dhe pa energji elektrike, mbi dyshekë të vendosur direkt në dysheme: kjo nuk është një përvojë e përditshme as për pjesëmarrësit e tjerë. Megjithatë, humori mbetet i mirë te shumica prej tyre. «Gjeta një qoshe vërtet komode me shumë hapësirë», shpjegon për shembull Eva Nordström. «Mora shumë gjëra me vete, për shembull një prozhektor me shirit për kokën.»
Nordström po ashtu merr pjesë me dëshirë në këtë ushtrim të organizuar në kuadër të javës së 10-të suedeze të përgatitjes për situatat emergjente. Në këto raste, shumë komuna dhe ndërmarrje private angazhohen, nënvizon Anna Lihr nga Agjencia Suedeze e Mbrojtjes Civile:
“Në Suedi, kemi marrë masa të rëndësishme për të rritur ndërgjegjësimin mbi rëndësinë e parandalimit të krizave. Tani quhemi Agjencia e Mbrojtjes Civile, punojmë në bashkëpunim të ngushtë me forcat e armatosura dhe flasim përsëri shumë më tepër për mbrojtjen e gjithanshme. Në këtë mënyrë mobilizojmë kapacitetet e të gjithë shoqërisë.”
Mbrojtja e gjithanshme do të thotë se në rast të një sulmi ushtarak, të gjithë personat në Suedi të moshës nga 16 deri në 70 vjeç mund të mobilizohen për misione ushtarake ose civile. Ky koncept daton që nga periudha e Luftës së Ftohtë.
Suedezët mund të zbulojnë gjithashtu se çfarë duhet të bëjnë nëse vendi sulmohet përmes një broshure që agjencia e Lihr-it u ka dërguar pak kohë më parë të gjitha familjeve. Ajo shpjegon, për shembull, si të mbrohen nga sulmet ajrore dhe çfarë rezervash ushqimore nevojiten për të mbijetuar shtatë ditë pa ndihmën e autoriteteve në rast emergjence. Alarmizëm? Jo, përgjigjet Lihr.
“Kjo është natyrisht një çështje balance. Por ne duhet të flasim për faktin se po përballemi me një kërcënim serioz. Duam të mbrojmë shoqërinë demokratike në të cilën jetojmë. Dhe shohim rreth nesh një zhvillim që është shqetësues.”
Ndërgjegjësimi për krizën te popullsia
Lufta e Rusisë kundër Ukrainës shqetëson autoritetet suedeze, ashtu si edhe kërcënimet hibride dhe rreziku në rritje i dukurive meteorologjike ekstreme. Ekziston gjithashtu një ndërgjegjësim për krizën edhe te vetë popullsia, shpjegon Alexander Cedergren, pedagog për sigurinë sociale në Universitetin e Lund-it.
“Shumë njerëz janë të ndërgjegjshëm për situatën dhe shohin se çfarë po ndodh në botë. Dhe të shumtë janë ata që e kuptojnë nevojën për t’u përgatitur. Mendoj se shumica e qytetarëve e vlerësojnë punën e autoriteteve. Dhe në të njëjtën kohë, ka natyrisht pyetje mbi mënyrën më të mirë se si, si shoqëri, të përgatitemi për lloje të ndryshme kërcënimesh”.
Rreth kësaj po debatohet, për shembull, për nevojën e ndërtimit të strehimoreve të reja. Suedia numëron tashmë 64000 të tilla. Ato supozohet se mund të strehojnë rreth 70% të popullsisë. Por sipas Cedergren-it, asnjë strehimore nuk është ndërtuar më në kuadër të projekteve të mëdha gjatë 20 viteve të fundit. Dhe jo të gjithë suedezët janë njëlloj të përgatitur në rast emergjence.
Kërkuesi shkencor vlerëson se ushtrimet e krizës si ai i Grums-it janë të dobishme; për më tepër, mediat kanë raportuar gjerësisht për to. «Kjo ndihmon në ndërgjegjësimin e popullsisë dhe kontribuon në një vetëdijësim të përgjithshëm për situatat e krizës.»
«Kam më shumë pyetje se më parë»
Pas dymbëdhjetë orësh të kaluara në bunker underground në Grums, të gjithë pjesëmarrësit janë të lumtur që shohin përsëri dritën e diellit. Është një ndjenjë ankthi ta lësh jetën tënde në duart e të tjerëve, shpjegon Lars-Göran Wadén nga karroca e tij me rrota: «Kam më shumë pyetje se më parë. Për personat në karrocë me rrota, nuk është e lehtë ta përballosh këtë këtu.»
Edhe me një përgatitje shembullore për krizat si në Suedi, ka ende hapësirë për përmirësim. Eva Nordström, në çdo rast, e di shumë mirë pas ushtrimit se çfarë do të bëjë së pari kur të arrijë në shtëpi: «Të bëj një dush!»
