LIFESTYLE

Everesti mund të mos jetë mali më i lartë që ka ekzistuar ndonjëherë, çfarë zbuluan shkencëtarët

Piranjat Përditësimi i fundit 19 Tetor 2026, 18:18
Everesti mund të mos jetë mali më i lartë që ka

Everesti është mali më i lartë në botë, me 8.849 metra mbi nivelin e detit. Por, sipas shkencëtarëve, në historinë e Tokës mund të kenë ekzistuar male edhe më të larta, të cilat janë zhdukur prej miliona apo miliarda vitesh.

Sipas ekspertëve të cituar nga Live Science, gjurmët e këtyre maleve gjenden ende në koren e Tokës. Duke studiuar shkëmbinjtë dhe shtresat e thella nën sipërfaqe, gjeologët përpiqen të kuptojnë sa të mëdha kanë qenë këto formacione. Megjithatë, të dhënat nuk mjaftojnë për të përcaktuar me siguri se cili prej tyre ka pasur majën më të lartë. Shkencëtarët shpjegojnë se malet nuk përbëhen vetëm nga pjesa që shohim mbi tokë. Një pjesë e madhe e masës së tyre shtrihet në thellësi, ndaj struktura e kores mund të japë të dhëna për lartësinë që mund të kenë pasur dikur.

Një nga kandidatët kryesorë është një vargmal gjigant i njohur si vargmali gjigant Transgondwanan i cili nisi të formohej rreth 650 milionë vjet më parë, kur disa masa të mëdha tokësore u bashkuan për të krijuar superkontinentin Gondwana.

Ky vargmal shtrihej në zona që sot përfshijnë Indinë jugore, Sri Lankën, Tanzaninë dhe Kenian. Sipas studiuesve, ai ishte rreth tri herë më i gjatë se Himalajet. Gjurmët e ruajtura në koren e Tokës sugjerojnë se malet e tij mund të kenë qenë po aq të larta sa Everesti, ose edhe më të larta. Shkencëtarët kanë identifikuar edhe formacione të tjera të lashta malore, të lidhura me superkontinentet Rodinia dhe Nuna, të cilat ekzistonin miliarda vite më parë. Megjithatë, përmasat e tyre mbeten të paqarta, pasi kalimi i kohës dhe erozioni kanë fshirë shumë nga gjurmët fillestare.

Për momentin, këto vargmale të lashta dhe Himalajet konsiderohen ndër kandidatët kryesorë për malet më të larta që kanë ekzistuar në Tokë. Por, siç theksojnë studiuesit, shkenca ende nuk mund të përcaktojë se cili ka qenë mali më i lartë në historinë e planetit.

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

3 vite pa licencë: Si u punësua psikologia në Vorë dhe kush mban përgjegjësi?

Flet i dyshuari i Masakrës së Beratit: Çfarë zbulon Kudret Zhuka?

Ne jemi me ju, gjatë gjithë vitit!

Zëri ynë për çdo grua që lufton sot!

Konflikti familjar në Klos që përfundoi në dhunë: Çfarë ndodhi mes Fluturës dhe të afërmve?

Kalvari i Anxhelës: Si u kthye një histori dashurie në një makth të vërtetë?

"Doktor Shkencash": Çfarë fshihet pas titullit akademik të Ulsi Manjës?

Unë e njoh atë djalin e shtrirë përtokë.

4 ditë revolte, gjenerata e re flet ndryshe.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 4

Vendimi që ngre dyshime: Çfarë e detyroi gjyqtaren e Shkodrës të vendosë për 42-vjeçarin?

Nga t*rturat te ekzekutimi barbar: Masakra e ’97-ës që nuk u zbardh kurrë.

I pastrehu kërkon ndihmë, Bashkia e Korçës i “ofron” një rrenoje.

Paguaj që të punosh: Zbërthehet skema e mashtrimit me "punën nga shtëpia"

Skandali me tunelin e Skërficës: Pas dështimit 23-milionësh, ARRSH thërret policinë për "Piranjat"

Ermal Pashaj: "Jam këtu kundër mediokërve, kriminelëve dhe dështimit 13-vjeçar të kësaj politike"

Manastirliu, kandidatja për Bashkinë e Tiranës, plagjiatura e radhës.

Patronazhistët e Ogerta Manastirliut gjatë Pranisë Besnike

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 3

Shantazh në emër të dashurisë, 40-vjeçari terrorizon gruan e martuar.

Faturat e avokatit. Si u zhdukën mijëra euro pa bërë asnjë punë?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Saranda e fëmijërisë sime, sot mes plumbave

Nga mësuese filloreje në drejtoreshë gjimnazi. Historia që na vjen nga Ishmi i Durrësit.

Rilindësit me plagjiaturë / Piranjat kapin ish-ministren e Arsimit. Si do të justifikohet ajo?

Prania besnike, një strategji djallëzore për të eliminuar praktikat institucionale.

Fshije videon! Mos shkatërro një jetë.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 2

Nga burgu në arrest shtëpie: Eduard Limaj rikthehet te përndjekja e grave!

Haris Vongli: Dua të kthehem në Shqipëri për Davidin, tim bir.

Fyerje ndaj nxënësve, ngacmime e shkelje rregulloreje: Kush është nëndrejtori problematik?

Institucionet në shërbim të krimit: Pse hesht kryeministri për skandalet?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Porti i Durrësit po mbyllet, investimet në infrastrukturë vazhdojnë. Cili është justifikimi i APD?

Skandali me doktoraturën e Taulant Ballës: Piranjat zbulojnë mashtrimin!

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 1

“Dua 120 mijë euro”/ Si u zaptua prona në rrugën e Durrësit, zbardhet skema e mashtrimit

Tmerri i 40-vjeçares / Si u shndërrua njohja e re në përndjekje, shantazh dhe denigrim në rrjet

Pesë muaj pa të birin/ Nëna kërkon zbatimin e vendimit të gjykatës

TEC-et lundruese dhe mbetjet e rrezikshme/ KESH paguan edhe për trajtimin e mbetjeve të “Tigrave”

Liria nuk burgoset, as në Hagë, as në Beograd

“Ministrja kopjace”/ Klodiana Spahiu në krye të Shëndetësisë, punimi i diplomës rezulton plagjiaturë

“Nuk duam të ikim nga Shqipëria, por nga ju”/ Monologu i një brezi që nuk ju ka frikë

Flamingot që “zgjuan” një popull kundër qeverisë/ Revolta më e madhe qytetare në 30 vite

E premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Çdo të premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Si u tentua të shantazhohej me 100 mijë euro shefi i kabinetit të Përparim Ramës përmes mediave

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë