Abdul Ballout, 21 vjeçari i cili dyshohet se kreu sulmin terrorist në Berlin, është vrarë këtë të diel, 26 korrik, g...
LIFESTYLE
Pse ekziston një 'rrezik i vërtetë' që nuk do të pimë kafe në të ardhmen
PiranjatPërditësimi i fundit 13 Dhjetor 2025, 18:06
E ardhmja e kafesë është në rrezik, sipas një eksperti të Fondacionit të Tregtisë së Drejtë. Specialisti i qëndrueshmërisë, Max Milward, paralajmëron se problemet kritike të furnizimit paraqesin një "rrezik të vërtetë që nuk do të pimë kafe në të ardhmen".
Ndërsa çmimet e kafesë rriten ndjeshëm për të njëjtat arsye, ekipi i Money foli me tre persona në faza të ndryshme të procesit të prodhimit rreth asaj që po e shkakton krizën e kafesë. Çmimet globale për kokrrat e papërpunuara të arabica-s janë rritur me më shumë se 20% deri më tani këtë vit, pasi u rritën me 70% në vitin 2024.
Moti i keq ka qenë faktor i rëndësishëm, me prodhuesin kryesor të Brazilit që përjetoi një tjetër prodhim të dobët pas një thatësire të madhe në sezonin e verës - dhe nuk është i vetmi.
Vietnami, furnizuesi i dytë më i madh i kafesë në botë, u godit nga një thatësirë që shkaktoi rënien e prodhimit me 20% vitin e kaluar, sipas një raporti nga Bernstein. Kjo ka çuar në paqëndrueshmëri të konsiderueshme në treg dhe çmime që kanë arritur nivele të reja.
Kafeja është një nga pesë ushqimet bazë të përditshme që së bashku përbëjnë rreth 40% të inflacionit të ushqimit gjatë vitit të kaluar, sipas Njësisë së Inteligjencës së Energjisë dhe Klimës. Silvia Herrera është një prodhuese kafeje e gjeneratës së dytë me seli në Meksikë dhe ka punuar në industri për 13 vjet.
Ajo tha se çmimet e kafesë kanë luhatur deri në 40 cent për kile në ditë, duke e quajtur këtë si "të çmendur dhe të pamundur për t'u menaxhuar".
"Moti është problemi kryesor këtu, sepse duhet të them se vitin e kaluar… humbëm 50% të prodhimit tonë të varietetit tonë të cilësisë më të lartë", shpjegoi ajo. "Ne humbëm shumë nga investimet tona për shkak të ndryshimeve klimatike, sepse po bie shi kur nuk pritet të bjerë, dhe nuk po bie shi kur shpresojmë të ketë pak shi."
Herrera tha se çmimet janë rritur që nga viti 2022, por kjo nuk do të thotë domosdoshmërisht lajme të mira për ata që janë në fillim të linjës së prodhimit. "Na duhen shumë më tepër para sesa më parë; kishte disa muaj ose javë që ishin shumë të vështira për ne të nënshkruanim kontrata sepse edhe blerësit kishin frikë", tha ajo.
"Ne nuk pasurohemi me këto çmime të larta, ne marrim vetëm 3% të çmimit me pakicë të një filxhani kafeje." Herrera vlerësoi garancinë minimale të çmimit të Fairtrade si "arsyeja e vetme pse jemi në gjendje të vazhdojmë të prodhojmë".
'Rrezik i vërtetë për kafenë'
Çmimi minimal i Tregtisë së Drejtë është një çmim i garantuar që blerësit duhet t'ua paguajnë prodhuesve, dhe menaxheri i organizatës për furnizimin e qëndrueshëm të kafesë shpjegoi pse është i rëndësishëm.b "Gjatë dy viteve të fundit kemi parë çmime vërtet të larta… është një moment mjaft i jashtëzakonshëm", tha Max Milward.
"Kur e sheh në një perspektivë afatgjatë, ajo që shohim nuk janë vetëm çmime të larta, por edhe paqëndrueshmëri, dhe tipari më i qëndrueshëm i tregut global të kafesë është në fakt mospërputhja e tij."
Milward tha se është "jashtëzakonisht e vështirë" për prodhuesit e kafesë të përballojnë këtë pasiguri, me më pak se 10% të industrisë prej 200 miliardë dollarësh të mbetur në vendet ku prodhohet kafeja. Ai tha se rritjet e çmimeve kanë tendencë të shkaktohen nga zvogëlimi i furnizimit.
