Një ngjarje e pazakontë ka shkaktuar debat në Britani: një trafikant droge ka arritur të shmangë dëbimin drejt Shqipër...
LIFESTYLE
Sa vjeç është zemra juaj? Metodat e reja që zbulojnë rrezikun kardiak
PiranjatPërditësimi i fundit 9 Dhjetor 2025, 15:26
Shëndeti i zemrës po vlerësohet me mjete gjithnjë e më të avancuara, por edhe me mjete të thjeshta që secili mund t’i kryejë rregullisht. Një nga zhvillimet më interesante të viteve të fundit është aftësia e inteligjencës artificiale për të “lexuar” EKG-në dhe për të përcaktuar moshën biologjike të zemrës. Rezultatet tregojnë se një zemër që duket më e vjetër se mosha reale rrit deri në 92% rrezikun për infarkt apo goditje në tru, ndërsa një zemër më e “re” e ul rrezikun deri në 27%.
Megjithatë, mjekët theksojnë se për të kuptuar gjendjen e zemrës nuk nevojitet domosdoshmërisht teknologji e nivelit të lartë. Kontrollet rutinë që fillojnë me matjen e tensionit, analizat e kolesterolit dhe të glicemisë japin informacion të vlefshëm për të identifikuar faktorët e hershëm të rrezikut. LDL, kolesteroli i njohur si “i keqi”, mund të grumbullohet në arterie dhe të krijojë bllokime të rrezikshme. Edhe lipoproteina(a), një tregues që trashëgohet, rekomandohet të matet të paktën një herë gjatë jetës, sepse nivelet e larta e rrisin dukshëm rrezikun kardiovaskular.
Markerë të tjerë si proteina C-reaktive dhe fibrinogjeni ndihmojnë në vlerësimin e inflamacionit dhe të rrezikut për tromboza. Nëse këto shoqërohen me EKG klasike ose nën stres, me ekokardiogram apo me TAC të arterieve koronare, mjekët mund të krijojnë një pamje të plotë të funksionimit të zemrës. Inteligjenca artificiale po përdoret gjithnjë e më shumë për të përmirësuar interpretimin e këtyre ekzaminimeve dhe për të parashikuar më saktë rrezikun individual.
Ekspertët sugjerojnë që kontrolli i kolesterolit dhe i parametrave kardiakë të nisë rreth moshës 35–40 vjeç. Sipas tyre, shumë komplikacione të zemrës dhe trurit nuk lindin papritur, por janë rezultat i një procesi të gjatë që shpesh fillon me obezitet, diabet apo probleme me veshkat. Ndaj një strategji e hershme monitorimi dhe trajtimi konsiderohet çelësi për të ulur sëmundshmërinë dhe për të rritur jetëgjatësinë.
Mesazhi i specialistëve është i thjeshtë: zbulimi i hershëm dhe kontrolli i rregullt i faktorëve të rrezikut mbeten arma më e fortë për të mbrojtur zemrën dhe për të parandaluar ngjarjet fatale.
