Një veshkë derri e modifikuar gjenetikisht ka mbajtur gjallë dhe pa dializë një 66-vjeçar për plot nëntë muaj, p&...
LIFESTYLE
Si po sjell ultratingulli një epokë të re të trajtimit të kancerit pa ndërhyrje kirurgjikale
PiranjatPërditësimi i fundit 8 Tetor 2025, 23:59
Ultratingujt janë përdorur prej kohësh për të ndihmuar mjekët të shohin brenda trupit, por valët e zërit me frekuencë të lartë të fokusuara po ofrojnë mënyra të reja për të synuar kancerin. Nëse Zhen Xu nuk do t’i kishte bezdisur shokët e saj të laboratorit, ajo mund të mos kishte zbuluar kurrë një trajtim inovativ për kancerin e mëlçisë.
Si studente doktorature në inxhinieri biomjekësore në Universitetin e Miçiganit në SHBA, gjatë fillimit të viteve 2000, Xu po përpiqej të gjente një mënyrë që mjekët të shkatërronin dhe hiqnin indet e sëmura pa pasur nevojë për kirurgji invazive. Ajo hodhi idenë e përdorimit të valëve zanore me frekuencë të lartë - ultratingujve - për të copëtuar mekanikisht indet dhe po e testoi teorinë e saj në zemrat e derrave.
Ultratingujt nuk supozohet të jenë të dëgjueshëm për veshët e njeriut, por Xu po përdorte një amplifikator kaq të fuqishëm në eksperimentet e saj, saqë studiues të tjerë me të cilët ndante laboratorin filluan të ankoheshin për zhurmën . "Asgjë nuk kishte funksionuar gjithsesi," thotë ajo. Kështu që vendosi t'i bënte humor kolegëve të saj duke rritur shkallën e pulseve të ultratingujve, gjë që do ta sillte nivelin e zërit jashtë diapazonit të dëgjimit të njeriut.
Për habinë e saj, rritja e numrit të pulsimeve në sekondë jo vetëm që ishte më pak shqetësuese për ata përreth saj, por edhe më efektive në indet e gjalla sesa qasja që kishte provuar më parë. Ndërsa shikonte, një vrimë u shfaq në indin e zemrës së derrit brenda një minute nga aplikimi i ultratingullit. "Mendova se po ëndërroja", thotë Xu, e cila sot është profesoreshë e inxhinierisë biomjekësore në Universitetin e Miçiganit.
Dekada më vonë, zbulimi i rastësishëm i Xu-së, i njohur si histotripsi, është një nga disa qasje që përdorin ultratinguj dhe po sjellin një epokë të re të trajtimit të avancuar të kancerit, duke u ofruar mjekëve metoda jo invazive për të çliruar pacientët nga tumoret kancerogjene duke përdorur tinguj në vend të kirurgjisë.
