Editorial Emisione Investigime Aktualitet Sociale Politikë Kosova Bota Showbiz Lifestyle Sport
TË FUNDIT
Horoskopi, 7 nëntor/ Zbuloni çfarë parashikojnë yjet për secilën shenjë Kthjellime dhe vranësira kalimtare/ Moti për ditën e sotme Lule, premtime dhe dhunë/ Historia e Anxhelës, nga dashuria te medikamentet në pije Kush na e uli kokën Fabrika në Shkodër hedh 50 punonjës në rrugë! Pronari italian nuk hap telefonin 7 mijë dollarë borxh me noter, mikesha zhduket dhe i bën bllok pogradecarit Skaneri final i dyshes Rama-Veliaj Landfilli i Bushatit: Administratë fantazmë që ha taksat e qytetarëve E rëndë/ Djali qëllon prindërit në Manzë të Durrësit! “U shtang” pas ndalimit nga policia, 22-vjeçari shqiptar kapet me 6 kg kokainë. Ja si e kishte fshehur bren... “Rama jep dorëheqjen”/ Nis grumbullimi i protestuesve para Kryeministrisë Misioni monitorues italian: Qendrat e emigrantëve në Shqipëri duhet të mbyllen
LIFESTYLE

A i bën noti fëmijët më të shëndetshëm dhe më të zgjuar?

Mësimi i notit që në moshë të vogël ndihmon fëmijët jo vetëm të jenë më të sigurt dhe më në formë fizikisht, por edhe të zhvillojnë aftësitë njohëse, gjuhësore dhe sociale

P
Piranjat 6 November 2026, 09:01 · 3 min lexim
A i bën noti fëmijët më të shëndetshëm dhe

Mësimi i notit që në moshë të vogël ndihmon fëmijët jo vetëm të jenë më të sigurt dhe më në formë fizikisht, por edhe të zhvillojnë aftësitë njohëse, gjuhësore dhe sociale. Ky është përfundimi i një studimi katërvjeçar, i cili përfshiu afro 7000 pjesëmarrës në anketa dhe 177 fëmijë të testuar individualisht.

Studimi, i analizuar nga Robyn Jorgensen, profesore emerite në Universitetin e Kanberrës, Australi, zbuloi se fëmijët që fillojnë notin para moshës pesëvjeçare mund të jenë pesë deri në 18 muaj përpara bashkëmoshatarëve në aftësitë e leximit, matematikës dhe ndjekjes së udhëzimeve, pavarësisht prejardhjes së tyre socio-ekonomike.

Sipas Jorgensen-it, kjo nuk do të thotë se këta fëmijë janë natyrshëm më të zgjuar. Përkundrazi, mësimet e notit zhvillojnë aftësi që mund të përdoren edhe në shkollë. Për shembull, kur fëmijët numërojnë goditjet e këmbëve nga një deri në dhjetë, ata përvetësojnë koncepte matematikore si renditja e numrave.

Studimi sugjeron gjithashtu se noti ndihmon në zhvillimin e gjuhës dhe në menaxhimin e emocioneve, duke i përgatitur më mirë fëmijët për fillimin e shkollës.

Megjithatë, kostoja mbetet pengesa kryesore për shumë familje. Në SHBA dhe Kinë, mësimet e rregullta të notit janë kryesisht të përballueshme për familjet me të ardhura të larta. Edhe vende si Australia, Brazili, Singapori dhe Afrika e Jugut përballen me pengesa ekonomike dhe gjeografike.

Në zonat rurale, familjeve mund t'u duhet të udhëtojnë qindra kilometra për të arritur në pishinën më të afërt. Kjo krijon një situatë të dyfishtë rreziku: fëmijët nga familjet me të ardhura të ulëta dhe zonat e largëta kanë më pak mundësi të mësojnë notin, por janë njëkohësisht më të ekspozuar ndaj rrezikut të mbytjes.

Për këtë arsye, Jorgensen u bën thirrje qeverive të subvencionojnë mësimet e notit ose të krijojnë programe për familjet në nevojë. Sipas saj, investimi në këtë drejtim do të sillte përfitime si për sigurinë dhe zhvillimin e fëmijëve, ashtu edhe për përgatitjen e tyre shkollore. 

SHPËRNDAJE

Lexo edhe

LIFESTYLE

Me rëndësi

Ndiqni Piranjat kudo.

Investigime, denoncime dhe satirë — zëri që nuk hesht.