AKTUALITET

'Guantanamo e Evropës' në Shqipëri: Investigimi mbi qendrat e emigrantëve fiton çmimin e Parlamentit Evropian

Nga Alba Kepi Përditësimi i fundit 23 Tetor 2026, 12:35

'Guantanamo e Evropës' në Shqipëri: Investigimi mbi

Reportazhi i gazetarëve Giacomo Zandonini dhe Maite Vermeulen mbi qendrat e emigrantëve në Shëngjin dhe Gjadër fitoi më 21 tetor 2026 çmimin Daphne Caruana Galizia të Parlamentit Evropian. Investigimi 18-mujor ngre pikëpyetje mbi kostot, transparencën dhe respektimin e të drejtave të njeriut në marrëveshjen Itali–Shqipëri.

Qendrat e emigrantëve të ndërtuara nga Italia në Shqipëri janë në qendër të një investigimi gazetaresk që u vlerësua me çmimin Daphne Caruana Galizia 2026 të Parlamentit Evropian. Reportazhi, i realizuar nga gazetari italian Giacomo Zandonini dhe gazetarja holandeze Maite Vermeulen, u publikua në platformën holandeze De Correspondent dhe shqyrton funksionimin e marrëveshjes mes Romës dhe Tiranës, shpenzimet publike dhe vështirësitë për të siguruar informacion mbi strukturat.

Titulli origjinal i investigimit është “Cuffed, caged, cast away: this is Europe’s ‘innovative solution’ for unwanted migrants”, që në shqip përkthehet: “Të prangosur, të mbyllur në kafaz dhe të braktisur: kjo është ‘zgjidhja inovative’ e Evropës për emigrantët e padëshiruar”.

Gjatë 18 muajve të hetimit, gazetarët shqyrtuan origjinën e marrëveshjes dhe mënyrën se si funksionojnë qendrat në Shëngjin dhe Gjadër. Ata analizuan dokumente financiare, intervistuan punonjës, emigrantë, avokatë dhe përfaqësues politikë, si dhe kërkuan informacion nga institucionet italiane dhe evropiane.

Një nga vlerësimet më të forta të investigimit lidhet me pasojat e mundshme të marrëveshjes për të drejtat e njeriut dhe shtetin e së drejtës në Evropë.

“The deal is a blueprint for how to erode human rights, undermine the European rule of law, and normalize far-right views on migration”, shkruajnë autorët (“Marrëveshja është një model për të gërryer të drejtat e njeriut, për të dobësuar shtetin e së drejtës në Evropë dhe për të normalizuar pikëpamjet e ekstremit të djathtë mbi migracionin”).

Ky është një vlerësim kritik i autorëve, të cilët paralajmërojnë se modeli i transferimit të emigrantëve në struktura jashtë territorit të vendit që administron procedurat mund të krijojë probleme për transparencën dhe garantimin e të drejtave themelore.

Investigimi ngre gjithashtu pikëpyetje mbi kostot e projektit. Sipas të dhënave të raportuara nga Euronews, gjatë dy viteve të para të funksionimit të qendrave janë shpenzuar rreth 259 milionë euro, ndërsa në to janë mbajtur 256 persona. Kjo përfaqëson një raport të përafërt prej një milion eurosh për person.

Shifra ka nxitur diskutime mbi raportin mes fondeve publike të përdorura dhe rezultateve të arritura. Megjithatë, ajo paraqet raportin mes shpenzimeve të përgjithshme dhe numrit të personave të mbajtur, jo domosdoshmërisht koston përfundimtare të çdo riatdhesimi.

Maite Vermeulen e ka vënë në pikëpyetje efektivitetin e marrëveshjes, duke deklaruar për Euronews: “It is a big PR operation, more than a policy that would actually expedite returns” (“Është një operacion i madh i marrëdhënieve me publikun, më shumë sesa një politikë që do të përshpejtonte realisht riatdhesimet”).

Një tjetër element i rëndësishëm i investigimit është mungesa e aksesit në informacion. Sipas raportimit, gazetarët paraqitën më shumë se 30 kërkesa për informacion në gjashtë vende evropiane, por hasën pengesa për të siguruar të dhëna mbi funksionimin e strukturave dhe shpenzimet e tyre.

Autorëve iu mohua hyrja në qendrat e administruara nga Italia në Shqipëri. Disa kërkesa për informacion mbetën pa përgjigje, ndërsa personeli kishte nënshkruar marrëveshje konfidencialiteti. Investigimi evidenton gjithashtu përdorimin e procedurave të emergjencës për shpenzimet dhe vështirësitë për të shqyrtuar kontratat.

Këto gjetje ngrenë pyetje mbi kontrollin publik të një projekti që përfshin fonde të konsiderueshme dhe kufizimin e lirisë së personave. Mungesa e transparencës nuk provon vetvetiu çdo pretendim për shkelje, por vështirëson verifikimin e pavarur të mënyrës se si funksionon sistemi.

Marrëveshja Itali–Shqipëri ka rëndësi edhe përtej marrëdhënieve mes dy vendeve. Disa qeveri evropiane kanë shqyrtuar modele të ngjashme për menaxhimin e migracionit dhe organizimin e kthimeve jashtë territorit të Bashkimit Evropian. Për këtë arsye, përvoja shqiptare është bërë pjesë e debatit mbi të ardhmen e politikave evropiane të migracionit.

Çmimi Daphne Caruana Galizia u dha pas përzgjedhjes së fituesit mes 344 kandidaturave. Ai mban emrin e gazetares investigative malteze të vrarë në vitin 2017 dhe synon të nderojë gazetarinë që mbron lirinë e shtypit, demokracinë dhe shtetin e së drejtës. Çmimi i vitit 2026 ka vlerën prej 20 mijë eurosh.

Vlerësimi i Parlamentit Evropian e vendos investigimin mbi qendrat e emigrantëve në Shqipëri në qendër të vëmendjes ndërkombëtare.

Artikuj te sugjeruar

video

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 5

3 vite pa licencë: Si u punësua psikologia në Vorë dhe kush mban përgjegjësi?

Flet i dyshuari i Masakrës së Beratit: Çfarë zbulon Kudret Zhuka?

Ne jemi me ju, gjatë gjithë vitit!

Zëri ynë për çdo grua që lufton sot!

Konflikti familjar në Klos që përfundoi në dhunë: Çfarë ndodhi mes Fluturës dhe të afërmve?

Kalvari i Anxhelës: Si u kthye një histori dashurie në një makth të vërtetë?

"Doktor Shkencash": Çfarë fshihet pas titullit akademik të Ulsi Manjës?

Unë e njoh atë djalin e shtrirë përtokë.

4 ditë revolte, gjenerata e re flet ndryshe.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 4

Vendimi që ngre dyshime: Çfarë e detyroi gjyqtaren e Shkodrës të vendosë për 42-vjeçarin?

Nga t*rturat te ekzekutimi barbar: Masakra e ’97-ës që nuk u zbardh kurrë.

I pastrehu kërkon ndihmë, Bashkia e Korçës i “ofron” një rrenoje.

Paguaj që të punosh: Zbërthehet skema e mashtrimit me "punën nga shtëpia"

Skandali me tunelin e Skërficës: Pas dështimit 23-milionësh, ARRSH thërret policinë për "Piranjat"

Ermal Pashaj: "Jam këtu kundër mediokërve, kriminelëve dhe dështimit 13-vjeçar të kësaj politike"

Manastirliu, kandidatja për Bashkinë e Tiranës, plagjiatura e radhës.

Patronazhistët e Ogerta Manastirliut gjatë Pranisë Besnike

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 3

Shantazh në emër të dashurisë, 40-vjeçari terrorizon gruan e martuar.

Faturat e avokatit. Si u zhdukën mijëra euro pa bërë asnjë punë?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Saranda e fëmijërisë sime, sot mes plumbave

Nga mësuese filloreje në drejtoreshë gjimnazi. Historia që na vjen nga Ishmi i Durrësit.

Rilindësit me plagjiaturë / Piranjat kapin ish-ministren e Arsimit. Si do të justifikohet ajo?

Prania besnike, një strategji djallëzore për të eliminuar praktikat institucionale.

Fshije videon! Mos shkatërro një jetë.

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 2

Nga burgu në arrest shtëpie: Eduard Limaj rikthehet te përndjekja e grave!

Haris Vongli: Dua të kthehem në Shqipëri për Davidin, tim bir.

Fyerje ndaj nxënësve, ngacmime e shkelje rregulloreje: Kush është nëndrejtori problematik?

Institucionet në shërbim të krimit: Pse hesht kryeministri për skandalet?

Nga tritoli te kërcënimet me jetë: Çfarë po ndodh me policin Altin Preka?

Porti i Durrësit po mbyllet, investimet në infrastrukturë vazhdojnë. Cili është justifikimi i APD?

Skandali me doktoraturën e Taulant Ballës: Piranjat zbulojnë mashtrimin!

PIRANJAT SHOW - SEZONI 10 EPISODI 1

“Dua 120 mijë euro”/ Si u zaptua prona në rrugën e Durrësit, zbardhet skema e mashtrimit

Tmerri i 40-vjeçares / Si u shndërrua njohja e re në përndjekje, shantazh dhe denigrim në rrjet

Pesë muaj pa të birin/ Nëna kërkon zbatimin e vendimit të gjykatës

TEC-et lundruese dhe mbetjet e rrezikshme/ KESH paguan edhe për trajtimin e mbetjeve të “Tigrave”

Liria nuk burgoset, as në Hagë, as në Beograd

“Ministrja kopjace”/ Klodiana Spahiu në krye të Shëndetësisë, punimi i diplomës rezulton plagjiaturë

“Nuk duam të ikim nga Shqipëria, por nga ju”/ Monologu i një brezi që nuk ju ka frikë

Flamingot që “zgjuan” një popull kundër qeverisë/ Revolta më e madhe qytetare në 30 vite

E premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Çdo të premte | ? 20:45 | ???? Syri TV

Si u tentua të shantazhohej me 100 mijë euro shefi i kabinetit të Përparim Ramës përmes mediave

PIRANJAT SHOW - SEZONI 9 EPISODI 16

Gruaja me dy identitete që premton “shërim” me ujin e kufomave në Pejë