Tensionet e para janë shënuar gjatë protestës së 54-të para Kuvendit të Shqipërisë. Disa prej protestuesve kan&eu...
BOTA
Arkeologët zbulojnë varrin mijëravjeçar të mbushur me ar
PiranjatPërditësimi i fundit 10 Mars 2026, 14:55
Së fundmi, arkeologët zbuluan një varr të mbushur me ar në Panama, një zbulim që daton mbi 1,000 vjet më parë.
Ministria e Kulturës e Panamas njoftoi për zbulimin, i cili u bë në vendin arkeologjik El Caño në Provincën Coclé të Panamas.
Varri përmbante disa artefakte prej ari dhe metali, duke përfshirë pllaka kraharori, bizhuteri për veshët dhe byzylykë, si dhe “qeramikë të punuar me hollësi.”
Megjithëse arkeologët identifikuan për herë të parë Varrin 3 në vitin 2009, ata nuk kuptuan kompleksitetin e strukturës, ose shtrirjen e ofertave funerare — deri tani.
Varri ishte i përqendruar rreth një individi “i rrethuar nga një seri objektesh prestigjioze që tregojnë statusin e tij të lartë brenda hierarkisë sociopolitike të komunitetit të tij,” tha ministria në një deklaratë të përkthyer më 20 shkurt.
Zyrtarët e ministrisë e quajtën zbulimin një “ngjarje shumë të rëndësishme për arkeologjinë panameze.” “El Caño është bërë një nga varrezat më të rëndësishme para-hispanike në rajon, i lidhur me shoqëri që banojnë në Panama qendrore midis shekujve VIII dhe XI pas Krishtit,” thuhej në deklaratë.
“Varri i ri zgjeron regjistrin e njohur funerare dhe do të ofrojë informacion të ri mbi organizimin shoqëror, fuqinë politike, rrjetet tregtare dhe praktikat rituale, ndër të tjera.”
Objektet prej ari tregojnë se personi kishte “status të lartë,” tha Alexa Hancock, antropologe në Fondacionin El Caño, organizata që mbikqyri gërmimin. Dizajnet mbi objektet tregojnë linjën familjare të të ndjerit.
“Ari është përdorur sepse ishte një material që ruante mesazhin ose informacionin mbi linjën e të cilës i përkisnin njerëzit e varrosur në varr,” theksoi ajo. “Nuk ka asgjë të gjetur në këtë apo ndonjë varr tjetër në El Caño deri tani që identifikon ndonjë nga individët e varrosur me emër.”
Sa i përket origjinës së objekteve prej ari, Hancock i përshkroi ato si “punime lokale panameze.”
“Ekipi i Fondacionit El Caño kreu një hetim njëvjeçar në 2023 për të konfirmuar origjinën e artefakteve të rikuperuara nga [varret e tjera në vend],” tha ajo. “Artefaktet që u hetuan veçanërisht ishin ari, smeraldët dhe pasqyrat prej pirit. Ari u konfirmua të ishte i origjinës panameze përmes analizës elementare, dhe dizajnet ishin nga periudha Gran Coclé.”
Gërmimi i fundit i varrit filloi në janar. Hancock shtoi se puna në vend nuk do të përfundojë deri në përfundimin e sezonit të gërmimeve të vitit 2027.
“Në këtë moment, nuk është e konfirmuar as sa individë janë varrosur në varr,” tha ajo.
“Janë identifikuar të paktën tre individë — por ndoshta ka më shumë. Ky varr është disi më i vogël në madhësi të përgjithshme, më i gjatë sesa i rrumbullakët.”/Piranjat News
